Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
19 treff

Nynorskordboka 19 oppslagsord

kutt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • gjere nokre raske kutt med kniven
  2. merke etter skjering eller kutting;
    sår etter noko skarpt
    Døme
    • få kutt og risp
  3. Døme
    • stille krav om store kutt av klimagassutslepp;
    • kutt i produksjonen av råolje
  4. avskoren bit;
    Døme
    • ved sagstolen låg det att kutt
  5. Døme
    • kutt frå eit lydopptak;
    • NRK sende nokre kutt frå debatten
Artikkelside

kute

kuta

verb

Opphav

opphavleg ‘gå bøygd’

Tyding og bruk

renne av stad;
springe;
gå raskt
Døme
  • kute av stad
Artikkelside

kutte 2

kutta

verb

Opphav

jamfør engelsk cut

Tyding og bruk

  1. skjere eller hogge raskt;
    Døme
    • kutte tauet;
    • kutte seg i fingeren
  2. bryte av, stanse
    Døme
    • kutte straumen;
    • kutte av midt i tala
  3. skjere ned, redusere
    Døme
    • kutte prisane;
    • vi må kutte utsleppa av klimagassar;
    • dei kutta i kulturbudsjettet

Faste uttrykk

  • kutte ned på
    redusere
    • kutte ned på drikkinga i helgene
  • kutte svingar
    1. svinge så krapt at ein kjem over i innersvingane
    2. ta snarvegar for å oppnå noko
  • kutte ut
    1. slutte med;
      fjerne, ta ut
      • kutte ut alle gamle tradisjonar
    2. slutte, stogge
      • kutt ut, ikkje gjer det der!
      • kan du ikkje berre kutte ut!
Artikkelside

budsjettkutt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

reduksjon eller minsking av pengane ein har til rådvelde i eit budsjett;
jamfør kutt (3)
Døme
  • eit budsjettkutt på fleire millionar;
  • den svake økonomien gjer at dei er nøydde til å gjere fleire budsjettkutt
Artikkelside

usosial

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje tener fellesskapet
    Døme
    • usosiale tiltak;
    • gjere usosiale kutt i barnetrygda
  2. som har lite glede av eller ynske om å vere saman med andre;
    Døme
    • bli med oss, ikkje ver så usosial!
Artikkelside

be 1, bede

beda

verb
kløyvd infinitiv: beda

Opphav

norrønt biðja

Tyding og bruk

  1. vende seg til (nokon) med bøn (om noko);
    Døme
    • be nokon om å gjere noko;
    • be om lov;
    • be seg fri;
    • dei bad om få å ei forklaring;
    • kommunen har bede om utsetting
  2. halde bøn;
    gå i forbøn for
    Døme
    • be for maten;
    • dei ber til Gud dagleg;
    • be for nokon
  3. Døme
    • dei bad farvel
  4. by inn;
    Døme
    • be nokon på kaffi
  5. Døme
    • ho gjekk i gardane og bad

Faste uttrykk

  • be for seg
    be om å bli behandla skånsamt
    • han bad tynt for seg
  • be om bråk
    framkalle bråk;
    provosere
    • å leggje til rette for kutt i ordningar er å be om bråk
  • be seg unna
    be seg friteken;
    orsake seg for å få sleppe
  • ikkje la seg be to gonger
    ikkje nøle
Artikkelside

velferdskutt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

kutt (3) i (løyvingane til) velferd (2)
Artikkelside

velferd

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt velferð

Tyding og bruk

  1. trygge og gode livsvilkår;
    Døme
    • personleg velferd;
    • både eigedom og velferd stod på spel
  2. samling tenester og goder som bidreg til å gje god velferd (1) for innbyggjarane i eit samfunn;
    Døme
    • gjere kutt i velferda;
    • syte for tilstrekkeleg finansiering av velferd
  3. organisert verksemd for å skape trivsel for ei gruppe menneske, til dømes sjøfolk eller soldatar;
    Døme
    • organisere velferd for soldatar i krig
Artikkelside

snitt 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

av tysk schneiden ‘skjere’; av lågtysk sniden

Tyding og bruk

  1. det å snitte eller skjere av eller inn i noko;
    Døme
    • sprette opp fisken med raske snitt
  2. flate som kjem fram ved gjennomskjering;
    Døme
    • granske snittet der greina var avsaga;
    • eit reinskore snitt på bladkantane på ei bok
  3. teikning eller skisse som viser oppbygginga til noko ved å lage eit (tenkt) kutt gjennom konstruksjonen;
    Døme
    • eit snitt av motoren med namn på dei ulike delane
  4. sum av ei rekkje tal dividert med talet av dei;
    Døme
    • halde ein fart på 60 km/t i snitt;
    • eleven har karakterar langt over snittet
  5. måte som noko er skore opp eller gjort på
    Døme
    • ein dress med moderne snitt;
    • tobakk av fint snitt
  6. i overført tyding: måte som noko fungerer på eller er gjort på;
    preg, karakter
    Døme
    • ein kriminalroman av gammalt snitt;
    • denne fotballspelaren har eit internasjonalt snitt over seg
  7. bilete skore ut i tre;
  8. reiskap til å lage gjenge med;
  9. påfunn, knep (1), prette
    Døme
    • finne på alle slags snitt

Faste uttrykk

  • det gylne snittet
    todeling av ei linje som gjev same forholdet mellom den største og minste delen som mellom heile linja og den største delen
  • sjå sitt snitt
    sjå eit godt høve;
    lure seg til
    • det var då dei såg sitt snitt til å bråsnu og løpe;
    • eg såg mitt snitt til å få eit lite forsprang
Artikkelside

tittelkutt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

musikkstykke med same tittel som albumet det kjem på;
jamfør kutt (5)
Artikkelside