Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
19 treff

Nynorskordboka 19 oppslagsord

potteskar, potteskard

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

bit av knust keramikk
Døme
  • golvet var fullt av potteskar;
  • arkeologane fann potteskar frå mellomalderen
Artikkelside

smakebit, smakebete

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. liten bit av noko til å smake (3)
    Døme
    • få ein smakebit av kaka
  2. lita prøve på noko
    Døme
    • høyre smakebitar frå den nye plata
Artikkelside

brikke

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med brekke (2

Tyding og bruk

  1. lite, flatt stykke;
    lita plate
  2. lita plate eller liten duk til underlag for fat, flasker, glas eller liknande
    Døme
    • setje ølglaset på ei brikke
  3. figur eller liknande til brettspel
  4. bit av puslespel
  5. i overført tyding: noko eller nokon som er ein liten del av noko større
    Døme
    • vere ei brikke i stormaktsspelet
  6. i elektronikk: lita skive av silisium som inneheld ein integrert krins;
    jamfør chip

Faste uttrykk

  • brikkene fell på plass
    samanhengen blir tydeleg;
    det blir ei løysing på den innfløkte situasjonen
Artikkelside

bite

bita

verb

Opphav

norrønt bíta

Tyding og bruk

  1. setje tennene (eller tilsvarande harde munndelar) i (noko)
    Døme
    • hunden beit han;
    • bite av ein munnfull av kaka;
    • bli biten av eit insekt;
    • ho beit ein bit av eplet
  2. lage (noko) eller nå eit resultat med å bite (1)
    Døme
    • bite hol i noko
  3. om fisk: ta agnet
    Døme
    • fisken bit godt
  4. om kvass reiskap: ha evne til å skjere, hogge
    Døme
    • kniven bit godt
  5. valde smerte
    Døme
    • kulda bit i andletet

Faste uttrykk

  • bite frå seg
    forsvare seg (med kvasse ord)
  • bite hovudet av skamma
    undertrykkje skamkjensla
  • bite i det sure eplet
    finne seg i noko ein ikkje liker
  • bite i graset
    tole nederlag;
    tape (2, 2)
  • bite i hop tennene
    ta seg saman;
    halde ut
    • han beit i hop tennene og arbeidde så sveitten draup av han
  • bite i seg
    ikkje la seg merke med (ei kjensle);
    finne seg i (ei krenking) utan å ta til motmæle
    • desse påstandane måtte ho bite i seg
  • bite på
    1. la seg narre;
      tru på
      • dei beit på tilbodet
    2. ha innverknad på;
      verke
      • alderen bit ikkje på han
  • bite seg fast
    setje seg fast;
    bli verande
    • arbeidsløysa fekk bite seg fast;
    • smertene bit seg fast i kroppen
  • bite seg merke i
    feste seg nøye ved (noko)
    • han beit seg merke i ei setning i sakspapira
  • noko å bite i
    mat;
    jamfør biteti
    • kaffi og noko å bite i
Artikkelside

tøybit, tøybete

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

liten bit av tøy (2, 1) eller klesplagg
Artikkelside

tørk 2, turk 2

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. det å tørke (3, 2) ein einskild gong med fille, papir eller liknande
    Døme
    • ta eit tørk her
  2. bit av toalett- eller tørkerull til å tørke med
    Døme
    • ta ti tørk av ein rull
Artikkelside

sukkerbit

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. terningforma bit av sukker (1);
    Døme
    • ta ein sukkerbit til kaffien
  2. i elektrikarfaget: liten koplingsblokk for straumførande leidningar (opphavleg med form som minner om sukkerbit (1))
Artikkelside

sukat

substantiv hankjønn

Opphav

frå eldre italiensk; av latin sucus ‘saft’

Tyding og bruk

(bit av) oppskorne og sukra skal av ymse sitrusfrukter
Døme
  • julekake med rosiner og sukat
Artikkelside

slangebit

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

bit (3, 4) av slange;
det at ein slange bit nokon
Døme
  • slangebit kan vere farlege
Artikkelside

hundebit

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

Døme
  • han fekk eit djupt hundebit i låret
Artikkelside