Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
352 treff

Nynorskordboka 352 oppslagsord

båt

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt bátr, i tyding 4 av nederlandsk bot geven ‘gje, fire tau’; samanheng med bite i ei eldre tyding ‘kløyve’, ‘kløyvd og uthola trestamme’

Tyding og bruk

  1. liten farkost til å ro eller til å drive fram med segl eller motor
    Døme
    • segle ein båt;
    • gå om bord i båten;
    • gå i båtane
  2. Døme
    • ta båten til byen;
    • få seg hyre på ein båt
  3. noko som i forma liknar på ein båt (1)
    Døme
    • skjere tomaten i båtar

Faste uttrykk

  • gje på båten
    la noko fare;
    gje opp
  • i same båt
    i same (utrygge) situasjon
  • sitje stille i båten
    unngå å trekkje til seg merksemd
  • så vidt båten ber
    så vidt ein greier seg
Artikkelside

båtvand

adjektiv

Tyding og bruk

vand (1 til å vere i båt;
flink til å bruke båt;
Artikkelside

båtvan

adjektiv

Tyding og bruk

van (3 til å vere i båt;
flink til å bruke båt;
Artikkelside

snurrevadfiske

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

fangst etter fisk med snurrevad frå båt
Artikkelside

snurrevadbåt

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

båt brukt til snurrevadfiske
Artikkelside

gåre 1

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

jamfør islandsk gára, gári; truleg samanheng med gard

Tyding og bruk

  1. ring, stripe eller bølgje i vatn på grunn av vind eller båt
    Døme
    • gårer på vatnet
  2. årring på tre
Artikkelside

breivoren

adjektiv

Tyding og bruk

heller brei;
jamfør voren (2)
Døme
  • ein breivoren båt;
  • gamle, breivorne dører
Artikkelside

segl 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt segl

Tyding og bruk

  1. stor duk (1), ofte trekanta eller firkanta, som er festa i ei mast (1) eller liknande på ein båt, eit skip eller anna fartøy, og som fangar vinden og driv fartøyet framover
    Døme
    • vinden fylte segla
  2. utspent duk eller presenning som skal fange opp noko, eller som skal verne mot noko

Faste uttrykk

  • berge/stryke/reve segl
    • ta inn segla eller minske storleiken på segla på eit fartøy
      • mannskapet reva segla;
      • vi må berge segla i dette vêret;
      • dei strauk segla for å få kontroll over skipet
    • setje ned tempoet, bremse
  • for fulle segl
    • med alle segla heiste og dermed i høg fart
      • skonnerten kom mot oss for fulle segl
    • med stor fart, kraft og energi
      • julesalet går for fulle segl
  • setje alle segl til
    • ha alle segla heiste og dermed segle i stor fart
    • setje alle krefter inn;
      setje alle klutar til
      • dei har sett alle segl til for å stoppe fråflytjinga
  • setje segl
    • heise segla på eit fartøy opp sånn at det kan segle
    • setje i gang, starte
  • ta rev i segla
    • trekkje felt i eit segl ned mot bommen for å få mindre seglflate
    • gå meir varsamt fram;
      moderere seg
  • under segl
    på reise;
    undervegs
    • fullriggaren var under segl mot fjerne strender
  • vind i segla
    medgang;
    suksess
    • firmaet har vind i segla for tida
Artikkelside

rorpinne, rorpinn

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

stong til å dreie roret på ein båt med
Artikkelside

ror 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt róðr

Tyding og bruk

det å ro i båt for å fiske
Døme
  • ein tung ror;
  • ein times ror;
  • ei mils ror

Faste uttrykk

  • i roren
    på fiske
Artikkelside