Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
26 treff

Nynorskordboka 26 oppslagsord

fjernsynskamera

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

kamera som tek opp video til ei tv-sending;
Døme
  • sikte inn fjernsynskameraet;
  • hendinga vart fanga opp av eit fjernsynskamera;
  • den tiltalte møtte ein vegg av fjernsynskamera då hen kom ut av retten
Artikkelside

dødsdom

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. dom (1, 1) som går ut på avretting
    Døme
    • rettssaka enda med ein dødsdom for den tiltalte;
    • å tyste på den kriminelle gjengen vil vere å skrive under på sin eigen dødsdom
  2. visse eller varsel om at ein snart skal døy (1)
    Døme
    • meldinga frå legen var ein dødsdom
Artikkelside

ustraffa

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er straffedømd
    Døme
    • tiltalte er tidlegare ustraffa
  2. utan å få skade eller ulempe
    Døme
    • ein kan ikkje ustraffa skjere ned på løyvingane
Artikkelside

synderegister

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

opprekning av synder, lovbrot og misferder
Døme
  • den tiltalte hadde eit langt synderegister
Artikkelside

svartne

svartna

verb

Tyding og bruk

  1. bli mørk eller svart
    Døme
    • det svartna for auga
  2. bli svimmel;
    (nesten) svime av
    Døme
    • det svartnar for meg
  3. miste fatninga
    Døme
    • det svartna for den tiltalte
Artikkelside

straffe 2

straffa

verb

Opphav

av straff

Tyding og bruk

  1. gje straff, refse eller tukte for ei misgjerd
    Døme
    • faren straffa barna strengt når dei var ulydige
  2. døme for lovbrot
    Døme
    • den tiltalte er ikkje straffa før
  3. i idrett: gjere betre eller overgå
    Døme
    • straffe den gamle rekorden med 2 tidels sekund;
    • i hopp straffar utlendingane oss på lengdene

Faste uttrykk

  • straffe nokon på pungen
    straffe nokon med å krevje urimeleg høg betaling eller motyting
  • straffe seg
    vere eller føre til plage
    • det straffar seg å seie noko slikt
Artikkelside

straffansvar

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

strafferettsleg ansvar for ei straffbar handling
Døme
  • forklaringa til tiltalte er motivert ut frå å prøve å unngå straffansvar
Artikkelside

tvil

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med tvi- og tvike

Tyding og bruk

  • uvisse (om kva som er best eller rettast);
    • det er, finst ikkje tvil (i mi sjel) om det;
    • det rår tvil om opphavet;
    • reise tvil om noko;
    • skifte mellom tvil og tru;
    • eg er i (sterk) tvil om kva eg skal gjere;
    • gå med på noko under tvil;
    • dette er utan tvil rett – heilt sikkert;
    • dette er heva over all tvil;
    • feie all tvil til side – overtyde alle;
    • tvilen skal kome tiltalte til gode
  • i fleirtal:
    • eg har mine tvil (om dette går)

Faste uttrykk

  • dra/trekkje i tvil
    ikkje vere overtydd om noko;
    tvile på noko eller nokon
    • forklaringa vart trekt i tvil;
    • retten drog påstanden i tvil
Artikkelside

tiltalebenk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

plass for den tiltalte under ei rettssak
Døme
  • mannen på tiltalebenken såg i golvet

Faste uttrykk

  • sitje på tiltalebenken
    vere tiltalt i ei rettssak
Artikkelside

stry

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt strý

Tyding og bruk

korte og grove trevlar av hamp eller lin;
jamfør dyttestry
Døme
  • stry som låg att etter spinninga

Faste uttrykk

  • lure/narre nokon opp i stry
    lure nokon grundig (så hen får vanskar)
    • kommunen lurer innbyggjarane opp i stry;
    • den tiltalte hevda han var narra opp i stry
Artikkelside