Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

sistelekk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

lekk som kjem til slutt;
Artikkelside

ledd

substantiv inkjekjønn

led 2

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt liðr

Tyding og bruk

  1. samband mellom to eller fleire knoklar i kroppen på menneske og andre ryggradsdyr
    Døme
    • det ytste leddet på langfingeren
  2. rørleg kroppsdel som grensar opp til eit ledd (1)
    Døme
    • klemme ytste leddet på litlefingeren
  3. i zoologi: samband mellom segment i kroppen hos visse lågareståande dyr
  4. i zoologi: segment som grensar opp til eit ledd (3)
  5. i botanikk: kne (4)
  6. i botanikk: stykke av stengel mellom kne (4)
  7. rørleg del av ein maskin eller liknande
  8. einskild del i ein heilskap;
    Døme
    • ledd i ei kjede;
    • praksisperioden er eit viktig ledd i utdanninga
  9. i jus: avsnitt i ein lovtekst
    Døme
    • paragraf 17, 2. leddet
  10. Døme
    • gå i arv gjennom fleire ledd;
    • tremenningar er skylde i tredje leddet

Faste uttrykk

  • ut av ledd
    om kroppsdel: i galen stode
Artikkelside

lekkje 1, lekke 1

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør norrønt hlekkir, av hlekkr ‘lekk’

Tyding og bruk

  1. band, kjede av (metall)ringar eller liknande som heng fast i kvarandre;
    Døme
    • lekkja til eit armbandsur
  2. òg i overført tyding: noko som hindrar eller avgrensar nokon;

Faste uttrykk

  • bryte lekkjene
    frigjere seg
  • leggje i lekkjer
    2. i overført tyding: ta vekk fridom
Artikkelside

etterlekk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

siste lekk (1, 2) i ei samansetjing;
til skilnad frå førelekk og førstelekk
Døme
  • etterlekken i eit samansett substantiv
Artikkelside

lekk 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt hlekkr; jamfør lekkje (1

Tyding og bruk

  1. kvar einskild del til dømes i ei lekkje eller kjede
  2. Døme
    • ein lekk i ein plan
Artikkelside

ause 2

ausa

verb

Opphav

norrønt ausa

Tyding og bruk

  1. ta opp væske eller laus masse med ei ause (1, 1) eller liknande
    Døme
    • ause or ei gryte;
    • ause opp suppe;
    • ause vatn over hovudet til dåpsbarnet;
    • ause tom ei tønne
  2. tømme (særleg for vatn);
    Døme
    • ause båten;
    • båten var lekk, så dei måtte til å ause
  3. Døme
    • regnet auste ned
  4. i overført tyding: kome med ein flaum av ord (i kjensleutbrot)
    Døme
    • ause frustrasjonen av seg
  5. i overført tyding: ta for seg;
    gjere seg nytte av (noko som finst i store mengder);
    bruke
    Døme
    • ause ut pengar;
    • ha rike kjelder å ause av;
    • ause på med ny kunnskap
Artikkelside

linke

linka

verb

Opphav

samanheng med lekk (1; opphavleg ‘bøye’

Tyding og bruk

gjere slenger eller bøyingar med kroppen;
Døme
  • linke på seg
Artikkelside

bindelekk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

Artikkelside

førelekk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

første lekk i samansett ord;
til skilnad frå etterlekk
Døme
  • i ‘Fredrikstad’ er ‘Fredrik’ førelekk og ‘stad’ etterlekk
Artikkelside

adapter

substantiv hankjønn

Uttale

adapˊter

Opphav

frå engelsk

Tyding og bruk

lekk mellom einingar som har ulik standard;
Artikkelside