Avansert søk

10 treff

Nynorskordboka 10 oppslagsord

flø 4, fløde 2

fløda

verb

Opphav

norrønt flǿða; av flod

Tyding og bruk

  1. om havvatn: stige ved flod (2);
    Døme
    • sjøen flør
    • brukt som adjektiv
      • flødande sjø
  2. Døme
    • elva flør utover
  3. i overført tyding: stige ukontrollert
    Døme
    • kjenslene flør

fjøre 2, fjære 2

fjøra, fjæra

verb

Opphav

norrønt fjara

Tyding og bruk

  1. om havvatn: bli lågare ved fjøre (1, 1);
    Døme
    • det fjørar;
    • sjøen fjørar
  2. bli liggjande berr eller på tørt land ved fallande sjø
    Døme
    • skjeret fjørar;
    • båten fjørar opp
  3. svinne;
    minke
    Døme
    • dagen fjøra bort;
    • livet fjøra ut

flod

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt flóð; samanheng med flyte (1

Tyding og bruk

  1. periodisk stiging i vasstanden i havvatn;
    stigande sjø;
    til skilnad frå fjøre (1, 1)
    Døme
    • det er flod mellom klokka to og åtte;
    • flod og fjøre
  2. høgaste vasstand når sjøen har stige;
    til skilnad frå fjøre (1, 2)
    Døme
    • det er full flod klokka ti
  3. stor, brei elv
  4. Døme
    • ei flod av tonar

Faste uttrykk

havis

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

grov is av havvatn
Døme
  • global oppvarming gjer at havisen smelter

fjøre 1, fjære 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt fjara, opphavleg ‘det at havet fjernar seg’; samanheng med fjern

Tyding og bruk

  1. periodisk fall i høgda på havvatn;
    fallande sjø
    Døme
    • flod og fjøre påverkar isen i fjordane
  2. lågaste vasstand når sjøen har falle;
    Døme
    • det er fjøre klokka to
  3. del av strand der sjøen flør og fell
    Døme
    • livet i fjøra

Faste uttrykk

havvatn

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

vatn (1) i eller frå havet
Døme
  • friskt havvatn

havsalt 1

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

salt (1, 1) som ein vinn ut av havvatn;
Døme
  • han dryssa litt havsalt i gryta

akvamarin

substantiv hankjønn

Opphav

latin aqua marina ‘havvatn’

Tyding og bruk

klar, blågrøn edelstein

hydrografi

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør -grafi (1

Tyding og bruk

  1. del av havforskinga som tek for seg kjemiske og fysiske tilhøve ved havvatn, til dømes saltinnhald, temperatur og sirkulasjon
  2. oppmåling for og utarbeiding av sjøkart, tidvasstabellar og liknande

sjøvatn

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt sjóvarvatn

Tyding og bruk

havvatn, saltvatn;
til skilnad frå ferskvatn (1)