Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1687 результатів

Словник букмола 821 oppslagsord

rett 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt réttr, samme opprinnelse som rett (2, betydning trolig fra lavtysk

Значення та вживання

(kokt eller stekt) mat tillagt for seg eller som del av større måltid
Приклад
  • servere en smakfull rett;
  • tre retters middag

Фіксовані вирази

  • dagens rett
    rett som et spisested lager mye av en viss dag
Сторінка статті

rett 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt réttr

Значення та вживання

  1. rettighet, lovlig krav
    Приклад
    • kreve sin rett;
    • stå på retten sin;
    • ha rett til pensjon;
    • alle har rett til arbeid;
    • være i sin gode rett
  2. Приклад
    • gjøre rett for maten
  3. rettferdighet
    Приклад
    • kjempe for rett og rettferdighet;
    • med en viss rett
  4. det at noe viser seg å være i samsvar med virkeligheten
    Приклад
    • få rett i noe;
    • gi noen rett i noe
  5. lov, regel, rettslig vedtak
    Приклад
    • gjeldende rett;
    • lov og rett
  6. Приклад
    • møte for retten;
    • retten avsa kjennelse

Фіксовані вирази

  • finne seg til rette
    tilpasse seg
    • de hjelper barna med å finne seg til rette
  • gjøre rett og skjell
    gjøre jobben sin;
    fylle oppgaven sin
    • han gjorde rett og skjell mot alle
  • gå i rette med
    bebreide
    • han går i rette med politikerne
  • gå rettens vei
    gå til domstolene
  • hjelpe til rette
    veilede
    • han hjelper folk til rette på nettet
  • komme til rette
    bli funnet
    • gutten kom til rette etter en stor leteaksjon
  • komme til sin rett
    bli verdsatt etter fortjeneste;
    få bruke sine evner fullt ut
    • la maten komme til sin rett;
    • i denne kampen kommer spillerne til sin rett
  • la nåde gå for rett
    dømme mildere enn loven krever
  • legge til rette
    rydde, ordne;
    forberede
  • ligge til rette
    passe, være bra
    • forholdene ligger godt til rette for å ta en beslutning nå
  • med rette
    med god grunn
    • en behandling som med rette kan kalles trakassering
  • rett skal være rett
    det må sies for å være rettferdig (ofte sagt som innledning eller avslutning for å moderere kritikk)
  • sette seg til rette
    sette seg bekvemt og makelig
  • snakke noen til rette
    snakke noen til fornuft;
    irettesette
  • stå til rette
    stå til ansvar
    • hun måtte stå til rette for sine ugjerninger
  • ta seg til rette
    selv ta det en mener en har krav på
  • vise til rette
    1. irettesette, tilrettevise
      • læreren viser eleven til rette
    2. hjelpe, rettlede
      • han viser dem til rette i lokalet
Сторінка статті

rett 3

прикметник

Походження

norrønt réttr

Значення та вживання

  1. ikke buet;
    bein, rank
    Приклад
    • en rett linje;
    • rett til værs;
    • rett i ryggen;
    • gjøre vinkelen litt rettere;
    • velge den retteste veien
  2. i samsvar med regler eller lover;
    riktig, korrekt;
    høvelig, passende
    Приклад
    • finne det rette ordet;
    • være på rett vei;
    • i rett tid;
    • se hva som er vrangt og rett;
    • være på rette siden av loven
    • brukt som adverb:
      • skrive rett;
      • løse oppgaven rett;
      • huske rett
  3. som snur den vanlige eller pene siden ut;
  4. om maske (2: som en lager ved å trekke tråden gjennom en løkke fra framsiden;
    til forskjell fra vrang (2)
    Приклад
    • strikke rette og vrange masker
  5. riktig, rettferdig;
    sømmelig
    Приклад
    • finne noe rett og riktig;
    • kjempe for det rette
  6. brukt som adverb: uten omveier eller avbrudd;
    direkte
    Приклад
    • rett opp;
    • rett ned
  7. brukt som adverb: like (3, 2)
    Приклад
    • rett utenfor
  8. brukt som adv: svært, riktig (2)
    Приклад
    • rett lenge;
    • det var rett varmt;
    • rett ofte

Фіксовані вирази

  • gå rett hjem
    slå godt an
    • musikken gikk rett hjem hos publikum
  • rett og slett
    simpelthen
    • oppgaven er rett og slett umulig å løse
  • rett som det var
    med ett;
    plutselig
Сторінка статті

rette 2

дієслово

Походження

norrønt retta

Значення та вживання

  1. gjøre rett eller bein;
    strekke ut
    Приклад
    • rette ryggen;
    • de har rettet ut gulvet;
    • vegvesenet retter ut ujevnhetene i veien;
    • rett deg opp!
  2. strekke fram, opp eller ut;
    rekke, peke
    Приклад
    • rette fram hånden;
    • han rettet en revolver mot henne
  3. vende mot noen eller noe;
    henvende, adressere, mynte på
    Приклад
    • rette en takk til noen;
    • de rettet oppmerksomheten mot scenen;
    • publikum rettet spørsmål til panelet;
    • rette kritikk mot en;
    • rette øynene mot noe
  4. ordne eller sette på plass
    Приклад
    • rette på slipset
  5. avhjelpe
    Приклад
    • rette på et misforhold
  6. fjerne eller påpeke feil og mangler;
    korrigere
    Приклад
    • rette opp feilene;
    • rette trykkfeil;
    • læreren rettet stiler;
    • rette på noens uttale
  7. komme seg, bli bra
    Приклад
    • det retter seg vel

Фіксовані вирази

  • rette baker for smed
    la noe gå ut over en uskyldig
  • rette seg etter
    tilpasse seg eller følge
    • rette seg etter loven;
    • rette seg etter skrivereglene
Сторінка статті

sunn

прикметник

Походження

fra lavtysk og tysk

Значення та вживання

  1. som har god helse;
    frisk
    Приклад
    • være sunn og frisk;
    • se sterk og sunn ut
  2. bra for helsa
    Приклад
    • sunn og næringsrik kost;
    • mosjon og rikelig med søvn er sunt;
    • de serverer for det meste gatekjøkkenmat, men de har også noen sunnere alternativer
  3. sindig, praktisk
    Приклад
    • sunn skepsis
  4. bra, positiv
    Приклад
    • sunn ungdom;
    • slikt er ikke sunn lesning for barn
  5. god, solid
    Приклад
    • bedriften har en sunn økonomi

Фіксовані вирази

  • en sunn sjel i et sunt legeme
    god psykisk helse i en frisk og sterk kropp
  • sunn fornuft
    allmenn evne til å oppfatte hva som er hensiktsmessig, rett, klokt eller lignende;
    folkevett
    • bruke sunn fornuft for å avgjøre saken;
    • være utstyrt med sunn fornuft
Сторінка статті

strek

іменник чоловічий

Походження

norrønt strik

Значення та вживання

  1. risset eller tegnet linje
    Приклад
    • tegne en rett strek;
    • lage streker på arket;
    • det var skåret inn streker i tømmeret;
    • læreren setter strek under alle feil
  2. en tegners linjeføring (1)
    Приклад
    • han har en elegant strek;
    • her ser vi ham i tegnerens strek
  3. Приклад
    • løperne stod på streken
  4. smal stripe
    Приклад
    • en fugl med hvite streker på siden
  5. linje i (tenkt) gradinndeling
    Приклад
    • noen streker for langt
  6. Приклад
    • vinden dreide noen streker mot vest
  7. overraskende, listig eller rampete handling;
    påfunn;
    Приклад
    • en artig strek;
    • gjøre mange gale streker

Фіксовані вирази

  • gå over streken
    overskride grensen for det tillatelige;
    gå for vidt
    • det er greit å være uenig, men personangrep er å gå over streken;
    • mest kommer han med godlynte artigheter, men innimellom går han også over streken
  • rød strek
    1. rødfarget strek som markerer feil i en tekst
      • få mange røde streker
    2. grense mellom akseptable og uakseptable størrelser
      • våpenstøtte er den røde streken som ikke må overskrides
  • sette/slå en strek over
    regne som ugjort, oppgjort eller glemt
    • sette en strek over det som har vært og se framover;
    • det er på tide å slå en strek over uenigheten
  • sette strek
    avslutte
    • de satte strek for debatten
  • starte fra strek
    om veddeløpshest: starte uten handikap (1)
  • strek i regningen
    noe som går på tvers av planene;
    skuffelse
    • det var en strek i regningen at de ikke fikk lån
  • tynn som en strek
    svært tynn
Сторінка статті

streikerett

іменник чоловічий

Значення та вживання

rett (2, 1) til å streike
Приклад
  • ta i bruk streikeretten;
  • frata arbeiderne streikeretten
Сторінка статті

veitsle

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt veizla, av veita ‘yte, skaffe’

Значення та вживання

  1. festlig selskap med mat og drikke;
  2. om norrøne forhold: rett til fritt opphold for konge eller embetsmann med følge
Сторінка статті

rettlede, rettleie

дієслово

Походження

av rett (3 og lede (2

Значення та вживання

  1. hjelpe med råd, opplysninger og lignende;
    lede på rett lei;
    Приклад
    • kontoret rettleder om reglene
  2. i utdanning: gi faglige råd og informasjon;
    Приклад
    • han rettleder de nye studentene;
    • hun rettledet meg da jeg skrev masteroppgaven
Сторінка статті

veilede

дієслово

Значення та вживання

  1. hjelpe med råd, opplysninger og lignende;
    lede på rett vei;
    Приклад
    • informere og veilede kunder;
    • han veiledet turistene på rett vei
  2. i utdanning: gi faglige råd og informasjon;
    jamfør veileder (3)
    Приклад
    • han veiledet flere studenter
Сторінка статті

Словник нюношка 866 oppslagsord

rett 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt réttr, opphavleg same opphav som rett (2, tyding truleg frå lågtysk

Значення та вживання

(kokt eller steikt) mat laga til som del av større måltid
Приклад
  • ein rett med kylling;
  • tre retters middag

Фіксовані вирази

  • dagens rett
    rett som ein serveringsstad lagar mykje av ein viss dag
Сторінка статті

rett 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt réttr

Значення та вживання

  1. lovleg eller rettkome krav
    Приклад
    • politiske rettar;
    • krevje retten sin;
    • stå på retten sin;
    • alle har same rett til arbeid;
    • vere i sin gode rett;
    • ta seg rett til
  2. Приклад
    • gjere rett for maten
  3. rettferd
    Приклад
    • med ein viss rett
  4. det at noko syner seg å vere i samsvar med røyndomen
    Приклад
    • få rett i noko;
    • gje nokon rett i noko
  5. system av juridiske normer, lover, reglar, sedvanar og liknande;
    rettsleg vedtak
    Приклад
    • lov og rett;
    • offentleg rett
  6. Приклад
    • møte i retten;
    • saka kjem for retten;
    • retten er sett

Фіксовані вирази

  • finne seg til rette/rettes
    tilpasse seg
    • han strever med å finne seg til rette i Noreg;
    • dei fann seg ikkje til rettes på skulen
  • gjere rett og skil
    gjere jobben sin;
    fylle oppgåva si
    • ho er oppteken av å gjere rett og skil
  • gå i rette med
    klandre, laste
    • dei må gå i rette med seg sjølve
  • gå rettens veg
    bruke domstolane
  • hjelpe til rette/rettes
    rettleie
    • ho hjelper han til rette på biblioteket
  • kome til rette/rettes
    bli funnen
    • kofferten kom til rette
  • kome til sin rett
    bli verdsett etter forteneste;
    få bruke evnene sine fullt ut
    • musikken kom til sin rett;
    • ekspertisen hans kjem til sin rett
  • la nåde gå for rett
    døme mildare enn lova krev
  • leggje til rette/rettes
    rydde, ordne;
    førebu
    • kommunen legg til rette for søppelsortering
  • liggje til rette/rettes
    høve, passe bra
    • forholda ligg godt til rette for effektivt arbeid no
  • med rette
    med god grunn
    • han er med rette uroleg for klimaet
  • rett skal vere rett
    det må seiast for å vere rettferdig (ofte sagt som innleiing eller avslutning for å moderere kritikk)
  • setje seg til rette/rettes
    setje seg i lagleg og makeleg stilling
  • snakke nokon til rette/rettes
    snakke nokon til fornuft;
    irettesetje
  • stå til rette/rettes
    stå til ansvar
    • han må stå til rette for gjerningane sine
  • ta seg til rette/rettes
    sjølv ta det ein meiner ein har krav på
  • vise til rette/rettes
    1. irettesetje
      • læraren viste eleven til rette
    2. hjelpe, rettleie
      • ho tek imot gjestene og hjelper dei til rette
Сторінка статті

rett 3

прикметник

Походження

norrønt réttr

Значення та вживання

  1. ikkje bogen;
    bein, rak;
    Приклад
    • ei rett linje;
    • rett til vêrs;
    • rett i ryggen;
    • stikke ut ein rettare trasé;
    • dei kom ikkje den rettaste vegen
  2. i samsvar med reglar eller lover;
    feilfri, korrekt;
    høveleg, passande
    Приклад
    • finne det rette svaret;
    • rekneskapen var rett;
    • finne det rette ordet;
    • vere på rett veg;
    • i rett tid;
    • sjå kva som er rangt og rett;
    • vere av rette slaget;
    • vere på rette sida av lova
    • brukt som adverb:
      • skrive rett;
      • løyse oppgåva rett;
      • hugse rett;
      • alt gjekk rett for seg
  3. som snur den vanlege eller fine sida ut;
    ikkje vrang (1)
    Приклад
    • den rette sida av duken
  4. om maske (2: som ein lagar ved å trekjje tråden gjennom ei lykkje frå framsida;
    til skilnad frå vrang (2)
    Приклад
    • strikke rette og vrange masker
  5. rettvis;
    sømeleg, høveleg;
    rettkomen
    Приклад
    • det er rett og rimeleg;
    • stri for det rette
  6. med sine fulle fem
    Приклад
    • han er ikkje rett i hovudet
  7. brukt som adverb: utan omvegar eller avbrot;
    direkte
    Приклад
    • rett opp
  8. brukt som adverb: like (4, 4)
    Приклад
    • rett utanfor
  9. brukt som adverb: svært;
    nokså
    Приклад
    • rett lenge;
    • rett stor;
    • rett ofte

Фіксовані вирази

  • gå rett heim
    slå godt an
    • moteshowet gjekk rett heim
  • rett og slett
    beintfram
    • det du seier, er rett og slett løgn
  • rett som det var
    med eitt;
    brått
Сторінка статті

rette 2

retta

дієслово

Походження

norrønt rétta; av rett (3

Значення та вживання

  1. gjere rett eller bein;
    strekkje ut
    Приклад
    • rette ut ein veg;
    • rette ryggen;
    • han rettar seg opp før han snakkar;
    • no har dei retta ut golvet
  2. strekkje fram, opp eller ut;
    gje med handa;
    rekkje, levere, fli
    Приклад
    • rette fram handa;
    • rette opp handa;
    • ho retta meg boka;
    • rette ein revolver mot nokon
  3. vende mot nokon eller noko;
    adressere, mynte på
    Приклад
    • det vart retta skarp kritikk mot vedtaket;
    • rette ein takk til;
    • rette auga mot noko
  4. ordne eller setje på plass
    Приклад
    • rette på slipset

Фіксовані вирази

  • rette seg etter
    tilpasse seg til eller følgje
    • rette seg etter lova;
    • rette seg etter Språkrådets skrivereglar
Сторінка статті

rette 3

retta

дієслово

Походження

same opphav som rette (2

Значення та вживання

  1. hjelpe, betre
    Приклад
    • rette på eit mishøve;
    • vi skal sørgje for at vi rettar opp dei feila vi har gjort
  2. fjerne eller peike på feil og manglar;
    korrigere
    Приклад
    • rette trykkfeil;
    • læraren retta stilar;
    • rette på uttale;
    • skrivefeila bør rettast
  3. jamne seg, kome seg, bli bra
    Приклад
    • det rettar seg vel

Фіксовані вирази

  • rette bakar for smed
    la noko gå ut over ein uskuldig person
Сторінка статті

sunn

прикметник

Походження

frå lågtysk og tysk

Значення та вживання

  1. som har god helse;
    Приклад
    • vere sunn og frisk;
    • sjå sterk og sunn ut
  2. god for helsa;
    Приклад
    • sunn og næringsrik kost;
    • mosjon er sunt;
    • er kvitvin sunnare enn raudvin?
  3. som syner omtanke;
    fornuftig, praktisk
    Приклад
    • sunn skepsis
  4. bra, positiv
    Приклад
    • sunn ungdom;
    • slikt er ikkje sunn lesnad for barn
  5. god, solid
    Приклад
    • verksemda har ein sunn økonomi

Фіксовані вирази

  • ei sunn sjel i ein sunn lekam
    god psykisk helse i ein frisk og sterk kropp
  • sunn fornuft
    allmenn evne til å oppfatte kva som er hensiktsmessig, rett, klokt eller liknande;
    folkevit
    • bruke sunn fornuft for å avgjere saka;
    • vere utstyrt med sunn fornuft
Сторінка статті

strek

іменник чоловічий або середній

Походження

norrønt strik

Значення та вживання

  1. rissa eller teikna linje
    Приклад
    • teikne ein rett strek;
    • lage strekar på arket;
    • det var skore inn strekar i tømmeret;
    • læraren set strek under alle feila
  2. linjeføring (1) til ein teiknar
    Приклад
    • ho har ein elegant og tydeleg strek
  3. Приклад
    • deltakarane stod på streken
  4. smal stripe
    Приклад
    • ein fugl med kvite strekar på sida
  5. linje i (ei tenkt) gradinndeling
    Приклад
    • nokre strekar for langt
  6. Приклад
    • vinden dreidde nokre strekar mot vest
  7. overraskande, listig eller rampete handling;
    påfunn;
    Приклад
    • ein artig strek;
    • gjere mange leie strekar

Фіксовані вирази

  • gå over streken
    overskride grensa for det sømelege;
    gå for vidt
    • politikaren har mange gongar gått over streken med rasistiske utsegner;
    • komikaren har ein grov humor, og somme tider går vitsane hennar over streken
  • raud strek
    1. raudfarga strek som markerer feil i ein tekst
      • få mange raude strekar
    2. grense mellom det som er akseptabelt og det som er uakseptabelt
      • foreldre må setje nokre raude strekar for barna
  • setje/slå ein strek over
    sjå på som ugjort, oppgjort eller gløymt
    • dei sette ein strek over det som hadde hendt;
    • vi slår ein strek over usemja
  • setje strek
    avslutte
    • dei sette strek for debatten
  • starte frå strek
    om veddeløpshest: starte utan handikap (1)
  • strek i rekninga
    noko som går på tvers av planane;
    vonbrot
    • det var ein strek i rekninga at søknaden ikkje vart innvilga
  • tynn som ein strek
    svært tynn
Сторінка статті

streikerett

іменник чоловічий

Значення та вживання

rett (2, 1) til å streike
Приклад
  • innskrenke streikeretten til arbeidarane;
  • nytte streikeretten
Сторінка статті

straumskavl

іменник чоловічий

Значення та вживання

brotsjø i opprørt vatn, særleg når vind og straum går mot einannan
Приклад
  • det var uråd å halde skuta på rett kjøl i straumskavlane
Сторінка статті

veginspektør

іменник чоловічий

Значення та вживання

om eldre forhold: person som såg til at vegane heldt rett standard;
jamfør vegmeister
Сторінка статті