Avansert søk

Nynorskordboka 7 oppslagsord

spolere

spolera

verb

Opphav

gjennom tysk; frå latin spoliare ‘plyndre’

Tyding og bruk

sløse bort;

øydeleggje

Døme

spolere heile ferien sin;
dermed var den sjansen spolert

velte 3

velta

verb

Opphav

norrønt velta; av velte (

Tyding og bruk

rulle noko eller nokon over ende;
få til å velte (2;
dytte (1, 1), tippe (3, 2), vippe (3, 4), bikke (1)
Døme
- velte storstein or åkeren;
- grisen velte seg i gjørma;
- ho heldt på å velte eit glas;
- stolen låg velt;
- ho velte seg over på sida
falle eller rulle (2, 1) over ende;
velte (2, 1)
Døme
- bilen velte over ende;
- treet velte over vegen;
- bølgjene velte inn mot stranda
kome fram i stor mengd;
strøyme (1, 2), velte (2, 2), velle (1, 2)
Døme
- røyken velte fram;
- snøen berre velte ned;
- ei vond kjensle velte opp i meg;
- lyset velter inn i rommet gjennom dei store vindauga
skyve over på
Døme
- finne nokon å velte skulda over på;
- ho velta ansvaret over på dårlege tider
få til å mislykkast;
spolere
Døme
- velte ei regjering;
- velte spelet til nokon

Faste uttrykk

velte seg i
sitje med eller nytte rikeleg av
velte seg i pengar og rikdom;
på hotellet kan ein velte seg i luksus

torpedering

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å skyte eller bli skoten med torpedo (1)
Døme
- mannskapet gjekk i stadig frykt for torpedering og forlis
det å torpedere (2), forpurre eller spolere noko for andre;
øydeleggjing
Døme
- ei torpedering av samarbeidet

torpedere

torpedera

verb

Opphav

Tyding og bruk

angripe eller treffe (skip) med torpedo, så det vert skada eller søkk
Døme
- torpedere ubåtane
i overført tyding: øydeleggje eller hindre ein plan, eit forslag, ei verksemd eller liknande;
forpurre, spolere
Døme
- torpedere fredsavtala;
- læraren torpederte planen vår

forspille

forspilla

verb

Opphav

frå lågtysk; av for- ( og spille (

Tyding og bruk

sløse bort;

øydeleggje (1), spolere

Døme

forspille prov;
forspille eit godt høve

brukt som adjektiv:
- forspilte sjansar;
- eit forspilt liv

forureine

forureina

verb

Opphav

Tyding og bruk

øydeleggje naturen med skadelege stoff;
ureine
Døme
- anlegga forureinar sjøen;
- utsleppa har forureina drikkevatnet;
- lufta blir forureina av eksos
- brukt som adjektiv
  ein forureina by
i overført tyding: forpeste (2), spolere;
gjere utriveleg
Døme
- forureine språket med bannskap;
- ropinga forureina stilla

forsøple

forsøpla

verb

Opphav

av for- ( og søppel

Tyding og bruk

ureine med avfallsprodukt og søppel;
forureine (1)
Døme
- forsøple naturen
i overført tyding: øydeleggje, spolere, forstyrre (2)
Døme
- dei forsøplar språket