Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

lure 1

lura

verb

Opphav

truleg frå lågtysk luren ‘lure på, bedra’

Tyding og bruk

  1. vente på eit høve;
    halde seg skjult og lytte eller sjå etter noko
    Døme
    • katten ligg og lurer på fuglane;
    • det lurer farar kvar ein går;
    • ungane stod og lurte rundt hjørnet
  2. spekulere eller gruble på noko
    Døme
    • eg lurer på kor gammal ho er
  3. Døme
    • no er det snart slik at eg lurer på om dei kjem
  4. gå fram på ein listig eller gløgg måte;
    Døme
    • lure seg til å gjere noko;
    • dei lurte seg unna dugnaden;
    • vi lurte oss forbi vakta
  5. Døme
    • der lurte du han godt!
    • eg vart lurt for vekslepengane;
    • vi lot oss lure av svindlarar
Artikkelside

lure 2

lura

verb

Opphav

truleg same opphav som lure (1

Tyding og bruk

ta seg ein lur (2;
sove litt;
Artikkelside

liggje og lure i vasskorpa

Tyding og bruk

snart kome til å gjere seg gjeldande;
vente på eit godt høve;
vente på eit gjennombrot;
Sjå: vasskorpe
Døme
  • utøvaren ligg og lurer i vasskorpa
Artikkelside

vasskorpe, vass-skorpe

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

overflate på vatn (3);
Døme
  • flyte i vasskorpa

Faste uttrykk

  • liggje og lure i vasskorpa
    snart kome til å gjere seg gjeldande;
    vente på eit godt høve;
    vente på eit gjennombrot
    • utøvaren ligg og lurer i vasskorpa
Artikkelside

trafikkdød

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. nemning for talet på dødsulykker i trafikken;
    Døme
    • stor trafikkdød på hovudvegane
  2. det å bli drepen i trafikken;
    Døme
    • trafikkdøden lurer i haustmørkeret
Artikkelside

snytar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

person som lurer til seg pengar eller andre gode;
Artikkelside

stry

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt strý

Tyding og bruk

korte og grove trevlar av hamp eller lin;
jamfør dyttestry
Døme
  • stry som låg att etter spinninga

Faste uttrykk

  • lure/narre nokon opp i stry
    lure nokon grundig (så hen får vanskar)
    • kommunen lurer innbyggjarane opp i stry;
    • den tiltalte hevda han var narra opp i stry
Artikkelside

bytte 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

gjennom bokmål, frå tysk Beute; same opphav som byte (2

Tyding og bruk

  1. noko som er røva eller teke med makt
    Døme
    • tjuvane delte byttet mellom seg
  2. dyr som har vore mål for jakt og/eller fangst
    Døme
    • jegeren lurer seg inn på byttet;
    • ørna sette klørne i byttet sitt

Faste uttrykk

  • bli eit bytte for
    bli utnytta av
    • bli eit bytte for spekulantar
Artikkelside

lure/narre nokon opp i stry

Tyding og bruk

lure nokon grundig (så hen får vanskar);
Sjå: stry
Døme
  • kommunen lurer innbyggjarane opp i stry;
  • den tiltalte hevda han var narra opp i stry
Artikkelside

lumsk

adjektiv

Opphav

norrønt lymskr

Tyding og bruk

som lurer på høve til å gjere eit pek;
som kan vere farleg;
Døme
  • eit lumskt blikk;
  • ein lumsk plan;
  • ein lumsk sjukdom;
  • lumske undervasstraumar
Artikkelside