Avansert søk

Eitt treff

Nynorskordboka 811 oppslagsord

lage 3

laga

verb
kløyvd infinitiv: -a

Opphav

av lag

Tyding og bruk

  1. skape eller forme eit (fysisk eller immaterielt) produkt;
    Døme
    • lage mat;
    • dei lagar møblar;
    • ho laga musikk til eit dikt
  2. brukt som adjektiv: tilgjord, unaturleg
    Døme
    • slutten i boka verkar så laga
  3. få ein viss tilstand eller situasjon til å oppstå;
    stelle til
    Døme
    • lage ein flekk på duken;
    • dei laga berre bråk og ugreie;
    • lage det slik at alle blir nøgde

Faste uttrykk

  • lage i stand
    førebu noko;
    stelle i stand
    • lage i stand ein stor fest
  • lage om
    få noko til å bli annleis enn det har vore;
    gjere om;
    jamfør omlaging
    • stua er laga om til kontor;
    • lage om på diktet
  • lage opp
    lage mykje av noko for seinare bruk
    • dei har laga opp rikeleg med fiskekaker
  • lage seg til
    ordne seg;
    betre seg
    • vêret laga seg til
  • lage seg
    • ordne seg;
      gå godt
      • det lagar seg nok
    • forme seg;
      vere i ferd med å bli
      • det laga seg dogg på ruta;
      • det laga seg til uvêr
    • gjere seg ferdig;
      bu seg
      • lage seg til å reise
  • lage til
    stelle i stand;
    gjere førebuingar
    • lage til frukost;
    • dei laga til ein fest

lage 1

substantiv hankjønn

Opphav

samanheng med lagen

Tyding og bruk

om eldre forhold: arbeidsmengd som ein arbeidar skal gjere på fastsett tid;
Døme
  • setje seg for stor lage

lage 2

adjektiv

Opphav

opphavleg av lagen

Tyding og bruk

fastsett av lagnaden;
Døme
  • det var så lage

Faste uttrykk

  • vere liv lage
    vere levedyktig;
    ha ei framtid;
    vere liv laga
    • kalven er liv lage;
    • tiltaket er liv lage

lagen

adjektiv

Opphav

norrønt laginn; opphavleg av leggje

Tyding og bruk

fastsett av lagnaden; sjå lage (2

reie 4

reia

verb

Opphav

norrønt reiða, samanheng med ride; jamfør reie (3

Tyding og bruk

gjere klar, setje i stand;
lage til, stelle til, ordne
Døme
  • reie skinn

Faste uttrykk

  • reie opp
    ordne sengekleda i ei seng
  • reie til
    førebu
    • reie til mat
  • reie ut
    utstyre
    • reie ut skip
  • som ein reier, slik ligg ein
    ein får som fortent

ravasje

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk, av ravir ‘røve’

Tyding og bruk

herjing, oppstyr
Døme
  • lage ravasje

rasle

rasla

verb

Opphav

frå tysk, lydord

Tyding og bruk

  1. lage ein tørr, klanglaus lyd;
    Døme
    • det raslar i lauvet;
    • myntane rasla
  2. få noko til å gje frå seg ein tørr, låg lyd
    Døme
    • rasle med papir

Faste uttrykk

  • rasle med sabelen/sablane
    true med ufred
    • avisa raslar med sabelen;
    • presidenten raslar med sablane

ekstrakt 1

substantiv hankjønn eller inkjekjønn

Opphav

frå latin; av ekstrahere

Tyding og bruk

konsentrert uttrekk eller utkok av næringsstoff
Døme
  • lage ekstrakt av gjødsel og vatn

punktliste

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

liste som inneheld fleire punkt (5)
Døme
  • lage ei punktliste med moglege tiltak

prototyp, prototype

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk prototypon ‘første danning’

Tyding og bruk

  1. typisk eksemplar;
    typisk representant for noko;
    Døme
    • han er prototypen på ein fransk bonde
  2. Døme
    • lage prototypen til ein ny bil;
    • prototypen vil bli sett i produksjon neste år