Avansert søk

Vanleg søk

Nynorskordboka 17 oppslagsord

vårpart

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i bunden form eintal : våren

Døme

det hende utpå vårparten

Faste uttrykk

på vårparten
om våren
vi prøver å kome i mål på vårparten eingong

Artikkelside

snøvêr, snøver

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

vêr med nedbør i form av snø (, 1)

Døme

eit veldig snøvêr;
tett snøvêr og kulde;
snøvêret gav seg utpå kvelden

Artikkelside

utpå

preposisjon

Tyding og bruk

til ein stad ute på;
ut på
Døme
- ro utpå sjøen
- brukt som adverb:
  ro utpå;
  våge seg utpå
på ein stad ute på
Døme
- utpå jordet;
- liggje utpå fjorden og fiske
lengre fram i tid;
frampå
Døme
- utpå kvelden;
- utpå hausten

Artikkelside

skuve, skyve

skuva, skyva

verb

Opphav

norrønt skúfa og skýfa

Tyding og bruk

flytte noko med å trykkje det framover;

dytte (, 1), skubbe (1), støyte (2)

Døme

skuve bordet inntil veggen;
skuve båten utpå sjøen;
han skyv seg framover på magen;
ho skauv dei frå seg;
ho skyv bort handa hans;
skuve ansvaret over på andre;
skuve på fristen;
risikere å bli skove ut

Faste uttrykk

skuve noko/nokon til sides
trengje eller flytte noko eller nokon til sides
ho skyv tallerkenen til sides;
vaktmennene skauv folk til sides;
han har skove tvilen til sides

Artikkelside

haustside

substantiv hokjønn

Faste uttrykk

på haustsida
utpå hausten

Artikkelside

frampå

preposisjon

Tyding og bruk

fram på, bort på, ut på, fram(over) mot
Døme
- gå frampå neset;
- gå frampå golvet;
- setje seg frampå lasset
- brukt som adverb
  gå lenger frampå
framme på, borte på, ute på
Døme
- stå frampå neset;
- stå frampå golvet;
- sitje frampå lasset
- brukt som adverb
  sitje frampå
om tid: utpå
Døme
- frampå våren;
- da det leid frampå, …

Faste uttrykk

halde seg frampå
vere i teten, i sentrum, stikke seg fram, vere pågåande
leike frampå om
ymte om, byrje å snakke om, nemne
liggje frampå
vere i teten, i sentrum, stikke seg fram, vere pågåande
orde frampå om
ymte om, byrje å snakke om, nemne
slå frampå om
ymte om;
byrje å snakke om;
nemne
snakke frampå om
ymte om, byrje å snakke om, nemne
sove frampå
sove litt utover vanleg tid
tale frampå om
ymte om;
kome inn på;
nemne
vere frampå
vere i teten, i sentrum, stikke seg fram, vere pågåande
vere frampå med
vere ute med
vere frampå med påfunna sine

Artikkelside

dag

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt dagr; samanheng med døgn

Tyding og bruk

del av døgnet da det er lyst
Døme
- dag og natt;
- dagen gryr;
- langt på dag;
- han kom utpå dagen
brukt i helsing
Døme
- god dag!
- ha ein fin dag!
arbeidsdag
Døme
- arbeide full dag;
- vere ferdig for dagen
døgn som tidsrom
Døme
- ein dags tid;
- om 14 dagar;
- året har 365 dagar
døgn som tidspunkt;
dato
Døme
- kva for dag har vi i dag?
- tredje dag jul;
- til lykke med dagen!
- ord for dagen
brukt om ubestemt fastsetjing av tid
Døme
- frå den dagen;
- ein svart dag;
- ein dag hende det
tid nett no
Døme
- enno i dag;
- ungdomen av i dag;
- dagens problem
i fleirtal: brukt om tidbolk
Døme
- i dei dagar;
- i gamle dagar;
- han har gode dagar;
- huset har sett betre dagar
i fleirtal: liv, levetid
Døme
- ho er blitt berømt på sine gamle dagar
brukt som etterledd i fleirtal i nemning på arrangement, tilskiping som varer to dagar eller meir
Døme
- Olavsdagane

Faste uttrykk

all sin dag
all si tid;
heile livet
han var stokk konservativ all sin dag
dags dato
i dag
per dags dato;
til dags dato har det ikkje hendt;
avtalen gjeld frå dags dato
den dag i dag
ennå
kva som skjedde med han, veit ho ikkje den dag i dag
ein av dagane
med det første;
snart
restlageret kjem til å bli seld ut ein av dagane
gje ein god dag i
ikkje bry seg om;
gje blaffen i
han gav ein god dag i arbeidet sitt
ha dagen
vere heldig;
lykkast
for å vinne, må ein ha dagen
her ein dag
nyleg
han ringde henne her ein dag
i alle dagar
brukt i uttrykk for undring
i alle dagar, kva er dette for noko?
kva i alle dagar skulle dei gjere no?
kvifor i alle dagar skulle vi gjere det?
i desse dagar
no, kva dag som helst
klart som dagen
innlysande
no minnest eg alt klart som dagen
kome for dagen
bli funnen eller kjend
eit stort arkiv har kome for dagen
leggje for dagen
vise
studentane har lagt for dagen ei stor interesse
no om dagen
no for tida
no til dags
no for tida
opp i dagen
1. på jordyta;
  synberr
  plastleidninga ligg opp i dagen
2. tydeleg, klart fram
  løyndomane kjem opp i dagen
sjå dagen
bli til
damelaget såg dagen i 2010
sjå dagens lys
1. bli fødd
2. bli til røyndom;
  bli skapt
  jazzfestivalen såg dagens lys i 1964
ta av dage
drepe
vere dags for
vere tid for eller på tide med
år og dag
lang tid
det er år og dag sidan eg såg han