Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
32 treff

Bokmålsordboka 29 oppslagsord

kun

adverb

Opphav

av dansk ikkun, av ikke uden

Betydning og bruk

utelukkende;
ikke mer enn
Eksempel
  • inngang kun for ansatte;
  • det er kun to kvinner blant de 54 lederne
Artikkelside

3D-effekt

substantiv hankjønn

Opphav

av 3D

Betydning og bruk

virkning der et bilde eller en flate som kun har dimensjonene lengde og bredde, gjennom bruk av skygger, farger eller lignende også ser ut til å ha dybde;
Eksempel
  • en film med påkostede 3D-effekter;
  • maleriet skaper en tydelig 3D-effekt
Artikkelside

bananas

adverb

Uttale

banaˊnas

Opphav

av engelsk go bananas (kun i flertall)

Faste uttrykk

  • gå bananas
    opptre ustyrlig;
    gå amok
    • publikum gikk bananas etter seieren;
    • valutakursen har gått fullstendig bananas
Artikkelside

symbolsk

adjektiv

Betydning og bruk

  1. som tjener eller virker som et symbol (1);
    som representerer noe abstrakt eller åndelig
    Eksempel
    • tiltaket har kun symbolsk betydning;
    • saken har stor symbolsk verdi;
    • gjennombruddet i forhandlingene er en viktig symbolsk seier for presidenten
  2. som er av mindre omfang eller verdi enn det som er vanlig eller forholdsmessig
    Eksempel
    • kjøpe butikken for en symbolsk sum;
    • betale en symbolsk pris;
    • jeg rakk bare å kjøpe en symbolsk gave;
    • utestengelsen er en symbolsk straff
Artikkelside

overtalelse 2

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

ord, argumenter eller lignende brukt til å overtale med
Eksempel
  • forsøke med bønner og overtalelser;
  • det var kun mammas overtalelser som fikk meg til å prøve
Artikkelside

antydningsvis

adverb

Opphav

jamfør antyde

Betydning og bruk

Eksempel
  • de innrømte kun antydningsvis feilen
Artikkelside

NB 2

forkorting

Betydning og bruk

forkorting for notabene (2;
brukt som oppfordring til å legge merke til noe
Eksempel
  • NB! Kun for voksne
Artikkelside

flyging, flying

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Betydning og bruk

  1. det å farte rundt;
    jamfør fly (5, 5)
    Eksempel
    • det ble mye flyging i butikker
  2. det å reise med fly;
    Eksempel
    • i sommer skal vi unngå flyging og kun reise med tog
Artikkelside

tekstlig

adjektiv

Betydning og bruk

som gjelder eller har form som en tekst (1)
Eksempel
  • den tekstlige kvaliteten på boka er god;
  • vi har kun hatt tekstlig kommunikasjon
Artikkelside

leve av/på luft og kjærlighet

Betydning og bruk

leve uten materielle goder;
Se: leve
Eksempel
  • dere kan ikke leve kun på luft og kjærlighet;
  • studentene levde av luft og kjærlighet
Artikkelside

Nynorskordboka 3 oppslagsord

for å seie det med

Tyding og bruk

for å sitere;
Sjå: seie
Døme
  • for å seie det med Ibsen: «Evig eies kun det tapte!»
Artikkelside

seie

seia

verb
kløyvd infinitiv: seia

Opphav

norrønt segja

Tyding og bruk

  1. uttrykkje med ord eller tale;
    Døme
    • ho seier at det regnar;
    • vil du seie noko?
    • han sa god natt;
    • ho har ikkje sagt eit ord i heile dag
  2. fortelje;
    Døme
    • folk seier han drikk;
    • ikkje sei det til nokon;
    • dei seier at det spøkjer her;
    • kan du seie at eg kjem for seint i dag?
  3. bety
    Døme
    • kva vil kunstnaren seie med dette verket?
    • dette sa meg ingenting
  4. gje ei personleg fråsegn;
    hevde, meine
    Døme
    • kva seier du til dette?
    • eg kan ikkje seie eg liker det;
    • kva vil folk seie?
  5. avtale (2, 1), fastsetje
    Døme
    • så seier vi 1500 kr for arbeidet;
    • lat oss seie det slik
  6. gje lyd;
    sende ut lyd
    Døme
    • bang, sa geværet;
    • grisen seier nøff
  7. spå;
    varsle
    Døme
    • det gjekk som han sa;
    • var det ikkje det eg sa!
    • det er ikkje godt å seie kva ho meiner

Faste uttrykk

  • det vil seie
    med andre ord;
    det inneber;
    forkorta dvs.
    • eg kan ikkje, det vil seie at du må dra;
    • vil det seie at du er usamd?
  • du kan så seie
    det har du rett i
  • for å seie det med
    for å sitere
    • for å seie det med Ibsen: «Evig eies kun det tapte!»
  • ha noko å seie
    ha innverknad, vere viktig
    • alder har ikkje noko å seie i denne samanhengen;
    • det er ho som har noko å seie i denne bygda
  • lettare sagt enn gjort
    vanskelegare å gjere enn det ser ut til
    • å skrive ei bok er lettare sagt enn gjort
  • seie av
    fortelje, melde;
    varsle noko
    • du får seie av når du vil gå
  • seie fram
    presentere eit dikt, ein bøn eller liknande utanåt;
    deklamere (1)
    • seie fram eit dikt
  • seie frå
    gje beskjed om;
    fortelje til nokon
    • har du sagt frå om møtet i morgon?
    • eg seier frå når eg går
  • seie frå seg
    gje (munnleg) avkall på
    • eg seier frå meg stillinga mi som ordførar
  • seie føre
    rettleie, lære;
    instruere
    • ho sa føre korleis dei skulle gjere oppgåva
  • seie ja
    vere samd, godkjenne
  • seie opp
    1. avsetje ein arbeidstakar frå ei stilling
      • verksemda måtte seie opp halvparten av arbeidstakarane
    2. gje beskjed om at ein avsluttar eit arbeidsforhold
      • eg har sagt opp jobben min
    3. avslutte eller avbestille eit abonnement, ein kontrakt eller liknande
      • ho sa opp avisa
  • seie på
    innvende mot;
    kritisere, utsetje på
    • kvaliteten var det ingenting å seie på;
    • ho hadde lite å seie på innsatsen;
    • denne oppgåva var det mykje å seie på!
  • seie til
    gje beskjed om;
    fortelje, melde;
    seie frå
    • du må seie til kor du går
  • som sagt
    brukt for å referere til eller oppsummere noko som har blitt sagt tidlegare
    • som sagt kan vi tene mykje pengar på denne måten;
    • eg har, som sagt, nett flytta
  • som sagt, så gjort
    slik det vart planlagt eller avtalt, vart det også utført, ofte raskt og effektivt
  • stutt/kort sagt
    i samandrag;
    med få ord
    • stutt sagt er det ein dårleg idé;
    • vi må kort sagt bry oss meir om kvarandre
  • så å seie
    nesten;
    bortimot
    • snøen er så å seie heilt borte
Artikkelside

kunnskap

substantiv hankjønn

Opphav

av lågtysk kun(t)schap

Tyding og bruk

  1. lærdom;
    Døme
    • han har stor kunnskap om tilhøva;
    • ha gode kunnskapar i språk
  2. kjennskap eller opplysning om nokon eller noko

Faste uttrykk

  • kunnskapens høgborg
    stad der mykje kunnskap (1) er samla, til dømes universitet eller bibliotek
  • kunnskapens tre
    1. treet i Bibelen som gjev kunnskap om godt og vondt;
      kunnskapstreet
    2. kunnskap, lærdom
  • taus kunnskap
    kunnskap som ein ikkje blir uttrykt i ord, men som ein lærer gjennom handling, bruk og erfaring
Artikkelside