Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
16 treff

Bokmålsordboka 1 oppslagsord

kurv 1

substantiv hankjønn eller hunkjønn

korg

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Opphav

fra dansk kurv, norrønt korf, gjennom lavtysk; fra latin corbis

Betydning og bruk

  1. (flettet) beholder av varierende størrelse, ofte med håndtak, til å lagre eller bære noe i
    Eksempel
    • flette kurver;
    • bære varene i en kurv på armen;
    • kjøpe en kurv jordbær;
    • bærene koster 40 kr kurven;
    • fylle kurven med sopp
  2. blomsterstand der mange blomster sitter tett sammen på en flat eller noe kuleformet plate

Faste uttrykk

  • eneste hane i kurven
    eneste mann blant flere kvinner
  • få kurven
    få avslag på frieri
  • gi noen kurven
    gi noen avslag på frieri;
    slå opp med noen
Artikkelside

Nynorskordboka 15 oppslagsord

fletting

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

Døme
  • fletting av korger og matter;
  • fletting i trafikken
Artikkelside

flette 4

fletta

verb

Opphav

norrønt flétta; samanheng med falde

Tyding og bruk

  1. tvinne saman bøyelege trådar i eit visst mønster
    Døme
    • flette korger;
    • flette håret
  2. i overført tyding: føye (1)
    Døme
    • flette inn ein kommentar
Artikkelside

vegtistel

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

plante i korgplantefamilien med lange tornar og purpurraude korger med blomstrar;
Cirsium vulgare
Artikkelside

binde

binda

verb

Opphav

norrønt binda

Tyding og bruk

  1. knyte, feste med tau, reip eller liknande
    Døme
    • binde på seg eit hovudplagg;
    • binde eit tau kring noko;
    • binde om sår;
    • gartnaren bind opp greinene på bærbuskane;
    • skipperen batt båten til bryggja;
    • hunden stod bunden fast utanfor butikken
  2. lage eller gjere i stand med å flette, knyte eller feste på annan måte
    Døme
    • binde kornband;
    • binde korger;
    • binde inn ei bok
  3. Døme
    • binde hoser
  4. få til å feste seg;
    knyte fast til seg;
    halde på plass
    Døme
    • grasrota bind jorda;
    • steinane skal binde kvarandre i muren;
    • sementen bind
  5. i kjemi: vere knytt til
    Døme
    • reint jern finst ikkje i naturen, det er bunde til andre stoff
  6. vere, bli (fast) knytt til eller avhengig av noko(n)
    Døme
    • vere bunden til familien;
    • ho var bunden til sjukesenga
  7. Døme
    • vere bunden av konvensjonar
  8. bringe, knyte til kvarandre
    Døme
    • vegen bind bygdene saman

Faste uttrykk

  • binde kapital
    plassere kapital (1, 1) slik at han ikkje kan brukast fritt
  • binde opp
    bestemme for ein viss bruk eller ei viss verksemd
    • bli bunden opp av mykje skrivearbeid;
    • dei er skeptiske til å binde opp så mykje pengar
  • binde på hender og føter
    ta ifrå nokon handlefridomen
    • bli bunden på hender og føter av regelverk og byråkrati
  • binde renta
    fastsetje rentefot for eit lån i ein viss periode
  • binde seg
    1. forplikte seg
      • forsikringsselskapet bind seg til å gjere opp for skaden;
      • ho ville ikkje binde seg til nokon
    2. oppføre seg ufritt;
      presse seg over evne
      • dansarane bind seg for mykje
Artikkelside

korg

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt korf, gjennom lågtysk; frå latin corbis

Tyding og bruk

  1. (fletta) behaldar av varierande storleik, ofte med handtak, til å lagre eller bere noko i
    Døme
    • fylle korga med matvarer;
    • flette korger;
    • bere soppen i ei korg på armen;
    • kjøpe ei korg jordbær;
    • bæra kostar 40 kr korga
  2. blomsterstand der mange blomstrar sit tett saman på ei flat eller litt kuleforma plate

Faste uttrykk

  • einaste hanen i korga
    einaste mannen blant fleire kvinner
  • få korga
    få avslag på frieri
  • gje nokon korga
    gje nokon avslag på frieri;
    slå opp med nokon
Artikkelside

svineblom

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

plante i slekta Senecio med gule korger
Artikkelside

tåg 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt tág

Tyding og bruk

  1. grein av rota på tre eller plante;
    Døme
    • planta har lange tæger;
    • flette korger av tæger
  2. trevl, fiber, streng (særleg i muskel)
    Døme
    • skjelve i kvar tåg i kroppen;
    • kvar tåg skalv i han
Artikkelside

papyrus

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom latin; frå gresk

Tyding og bruk

  1. sumpplante i storrfamilien, nytta til skrivepapir, tauverk, korger og i båtbygging;
    Cyperus papyrus
  2. ark laga av stengelmergen i papyrus (1)
    Døme
    • eit brev skrive på papyrus
  3. papyrusrull med skrift på
Artikkelside

frisbeegolf

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

idrettsgrein som kan minne om golf (2, men i staden for at ein ball blir slått ned i eit hol, blir ein frisbee (1) kasta i korger av metall;
Artikkelside

dim sum

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. kinesisk matrett av eit utval dampa eller friterte matbitar, ofte servert i små korger
    Døme
    • ein kan få dim sum i alle europeiske storbyar
  2. dampa eller fritert liten matbit som er ein del av eit kinesisk måltid
    Døme
    • bestille åtte dim sumar
Artikkelside