Avansert søk

Nynorskordboka 24 oppslagsord

sigarett

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk, opphavleg ‘liten sigar’

Tyding og bruk

rull av tobakk med papir rundt

Døme

ta seg ein sigarett

Faste uttrykk

elektronisk sigarett
elektronisk apparat som liknar på ein sigarett til inhalering av fordampa smakstilsett væske som inneheld nikotin;
jamfør e-sigarett

tenne 1

tenna

verb

Opphav

mellomnorsk tenda; jamfør norrønt tendra

Tyding og bruk

få noko til å brenne;
kveikje, tendre (1
Døme
- tenne bål;
- tenne ei fyrstikk;
- tenne seg ein sigarett
skru på elektrisk lys
Døme
- tenne ei fyrlykt;
- tenne taklampa;
- tenne blinklyset i rundkjøringar
få ein sprengladning til å gå av
Døme
- tenne fyrverkeri;
- tenne ei bombe
aktivere tenning (2)
Døme
- motoren tende på første forsøk
fate eld, fengje
Døme
- det tende i flishaugen
gjere oppglødd;
inspirere
Døme
- talaren tende tilhøyrarane
bli eller gjere seksuelt lysten
Døme
- tanken tende ho;
- dei tende kvarandre med ein gong
få til å loge opp;
vekkje til live
Døme
- tenne ei von;
- tenne gneisten i partiet

Faste uttrykk

tenne opp
lage eld
tenne opp i peisen
tenne på
1. starte brann
  nokon prøvde å tenne på huset
2. bli oppglødd;
  kjenne seg tiltrekt av
  tenne på utstrålinga til nokon;
  sjefen tende på ideen
tenne på alle pluggane
bli eitrande sinna

elektronisk

adjektiv

Tyding og bruk

som gjeld eller byggjer på elektronikk (3)

Faste uttrykk

elektronisk brev
einskilt dokument eller brev av elektronisk post;
jamfør e-brev
elektronisk databehandling
eldre nemning for behandling av data med elektroniske hjelpemiddel, særleg datamaskin;
jamfør EDB
elektronisk handel
handel av produkt eller tenester gjennom elektroniske system som internett;
jamfør e-handel
elektronisk krigføring
bruk eller øydelegging av mellom anna elektroniske sambandsmiddel i krig
elektronisk musikk
musikk som er framstilt elektronisk;
elektronika
elektronisk post
system for utveksling av elektroniske dokument, brev og meldingar;
jamfør e-post
elektronisk sigarett
elektronisk apparat som liknar på ein sigarett til inhalering av fordampa smakstilsett væske som inneheld nikotin;
jamfør e-sigarett
elektronisk signatur
signering av dokument gjennom elektroniske system som internett;
jamfør e-signatur
juridisk bindande avtalar med elektronisk signatur
elektronisk spor
spor (1, 1) etter elektronisk aktivitet

stumpe

stumpa

verb

Opphav

Tyding og bruk

gå ustøtt;
stabbe (2
sløkkje med å knuse gloa
Døme
- stumpe ein sigarett

Faste uttrykk

stumpe røyken
slutte å røykje sigarettar eller liknande

tobakksrøyk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

røyk frå tend pipe, eller sigarett

røykje, røyke

røykja, røyka

verb

Opphav

norrønt reykja

Tyding og bruk

påverke ei matvare med røyk (1) for å få fram røyksmak og få henne til å halde seg lenger
Døme
- røykje sild
dampe på pipe, sigarett eller sigar
Døme
- røykje hasj;
- ho røykjer over 20 sigarettar om dagen

Faste uttrykk

røykje som ein skorstein
røykje svært mykje
røykje ut
1. drive ut med røyk
2. tvinge fram sanninga

røyk

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt reykr

Tyding og bruk

synleg forbrenningsprodukt som stig opp i lufta, og som er samansett av gassar, damp og faste partiklar
Døme
- røyken stig opp frå pipa
- - fabrikkrøyk
  - krutrøyk
  - tobakksrøyk
damp (1), dis (2
- - frostrøyk
  - skumrøyk
  - ølrøyk
(det å røykje) tobakk eller sigarett
Døme
- ta seg ein røyk;
- kjøpe ei pakke røyk;
- rulle seg ein røyk;
- stumpe røyken

Faste uttrykk

gå opp i røyk
1. brenne opp
2. bli til ingenting;
  gå i vasken
  heile investeringa gjekk opp i røyk da det vart dårlegare tider
gå som ein røyk
gå lett og fort
arbeidsdagen gjekk som ein røyk
ingen røyk utan eld
det ligg alltid noko under, til dømes at det er ei viss sanning i eit laust rykte

rulle 2

rulla

verb

Opphav

jamfør rull og rulle (

Tyding og bruk

flytte seg (bortetter eit underlag) ved å dreie seg rundt sin eigen akse;
trille (3, 2)
Døme
- rulle over ende;
- bilen rullar nedover;
- stuparen rulla rundt i lufta
få til å rulle (2, 1);
trille (3
Døme
- dei rulla ei tønne over golvet
jamne med rull eller rulle;
glatte (2, slette (4, 1)
Døme
- rulle tøy;
- dei rullar åkeren
lage (noko som liknar) ein rull eller ei kule
Døme
- rulle ein sigarett;
- han har rulla saman teppet
gå i bølgjegang
Døme
- havet rullar mot stranda
om fartøy: vere i rørsle frå side til side i bølgjene
Døme
- båten rulla kraftig
om lyd: drønne;
rumle lenge
Døme
- tora rulla
uttale norsk ‘r’ med tungespissen;
til skilnad frå skarre (1, 2)
Døme
- rulle på r-ane

Faste uttrykk

rulle med auga
sperre opp auga og røre augeepla, til dømes som uttrykk for forakt, overrasking eller oppøsing;
jamfør himle (2, 2)
rulle ned
1. få noko samanrulla til å falde seg ut nedover
  rulle ned gardina
2. få bilvindauge til å gli ned og opne seg ved å sveive på eit handtak eller trykkje på ein knapp
  eg rulla ned vindauget
rulle opp
1. falde saman (oppover) til ein rull
  han har rulla opp skjorteermane;
  gardinene er rulla opp
2. få bilvindauge til å gli opp og lukke seg ved å sveive på eit handtak eller trykkje på ein knapp
  eg rulla opp bilvindauget
3. avsløre litt etter litt
  politiet rulla opp eit kriminelt miljø
4. oppklare
  det var media som rulla opp saka
5. teikne, skildre
  boka rullar opp ei trist historie om rus og vald
rulle ut
1. falde ut ein rull
  rulle ut den raude løparen;
  eg har rulla ut soveposen
2. forme noko til ei kule eller ein sylinder med roterande rørsler med hendene
  rulle ut bollar
3. setje i verk noko på løpande band;
  innføre i eit (større) område
  dei har rulla ut breiband i heile dalen

virginiasigarett

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

sigarett av virginiatobakk (2)

sigarettennar, sigarett-tennar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

innretning til å tenne sigarett med

Døme

heller bruke sigarettennar enn fyrstikker

Resultater per side: