Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
148 treff

Bokmålsordboka 74 oppslagsord

klippe 2

verb

Opphav

norrønt klippa

Betydning og bruk

  1. kutte eller skjære med saks, tang eller maskin
    Eksempel
    • klippe håret;
    • klippe sauene;
    • klippe gresset
  2. sette merke med saks eller tang
    Eksempel
    • klippe billetter
  3. bevege raskt;
    Eksempel
    • klippe med øyelokkene
  4. i IT: merke og ta ut tekst, bilde eller fil som skal flyttes til et annet sted
    Eksempel
    • klippe ut et avsnitt;
    • klippe og lime i teksten
  5. om digitale bilder, filmer og lydopptak: redigere, forme;
    Eksempel
    • klippe til lydopptakene;
    • klippe sammen en kortfilm

Faste uttrykk

  • klippe av
    fjerne en del fra noe;
    forkorte
    • klippe av seg alt håret;
    • buksa var klippet av nederst
  • klippe bort
    fjerne en opprinnelig del fra noe
    • klippe bort døde greiner;
    • stemmen hans er klippet bort fra opptaket
  • klippe over
    dele i to
    • klippe over navlestrengen;
    • klippe over et silkebånd
  • klippe ut
    ta ut tekst eller bilde for å samle på det eller bruke det
    • klippe ut en avisartikkel;
    • bildene på veggen er klippet ut fra et magasin
Artikkelside

klippe 1

substantiv hankjønn

Opphav

fra lavtysk

Betydning og bruk

  1. bratt fjell;
    Eksempel
    • steile klipper;
    • falle utfor en bratt klippe
  2. i overført betydning: noe som er stødig og urokkelig
    Eksempel
    • en klippe i midtforsvaret;
    • være en klippe i stormen

Faste uttrykk

  • Den tarpeiske klippe
    utgangspunktet for fornedrelse
    • politikeren nærmer seg Den tarpeiske klippe;
    • det er kort vei fra Kapitol til Den tarpeiske klippe
Artikkelside

snøye

verb

Opphav

norrønt sneyða

Betydning og bruk

gjøre snau (2, 1);
klippe eller hogge ned
Eksempel
  • snøye av hvert eneste strå;
  • de tok med øksa og snøyde hele skogen
Artikkelside

snittmønster

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

ferdiglaget papirmønster til å klippe tøy eller stoff etter;
Artikkelside

stiple

verb

Opphav

gjennom engelsk; fra nederlandsk, av stip ‘punkt’

Betydning og bruk

merke av eller markere med korte streker
Eksempel
  • stiple en linje til å klippe etter
  • brukt som adjektiv:
    • en stiplet linje
Artikkelside

tonsur

substantiv hankjønn

Opphav

fra middelalderlatin tonsura; av latin tondere ‘klippe’

Betydning og bruk

barbert parti på hodet til katolske geistlige
Eksempel
  • munkene hadde tonsur
Artikkelside

klipper 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt klippari, klyppari

Betydning og bruk

  1. person som klipper
    Eksempel
    • frisøren er en erfaren klipper;
    • tv-selskapet har ansatt mange klippere
  2. redskap eller maskin til å klippe med
Artikkelside

klippe seg snau

Betydning og bruk

klippe håret helt kort;
Se: snau
Artikkelside

snaue

verb

Betydning og bruk

  1. hogge trær eller skog
    Eksempel
    • hele skogen er snauet ned
  2. klippe
    Eksempel
    • de skal snaue lammene
Artikkelside

snau 2

adjektiv

Opphav

norrønt snauðr

Betydning og bruk

  1. uten noe på;
    Eksempel
    • en snau fjellkolle
  2. Eksempel
    • snau i hodet
  3. blakk, pengelens
    Eksempel
    • ikke være helt snau
  4. ikke fullt;
    noe mindre enn;
    knapp
    Eksempel
    • om en snau uke;
    • dressen var i snaueste laget
    • brukt som adverb:
      • ha snaut med penger;
      • det var snaut noen som visste om det

Faste uttrykk

  • ikke være snauere enn
    ikke være dårligere enn
    • han var ikke snauere enn at han ble blant de tre beste
  • klippe seg snau
    klippe håret helt kort
Artikkelside

Nynorskordboka 74 oppslagsord

klippe 2

klippa

verb

Opphav

norrønt klippa

Tyding og bruk

  1. skjere med saks, tong eller maskin
    Døme
    • klippe neglene;
    • klippe plenen;
    • klippe til stoffet
  2. setje merke med saks eller tong
    Døme
    • klippe billettar
  3. bevege raskt;
    Døme
    • klippe med auga
  4. i IT: merkje og ta ut tekst, bilete eller fil som skal bli flytta til ein annan plass
    Døme
    • klippe ut eit avsnitt;
    • klippe og lime i teksten
  5. om digitale bilete, filmar eller lydopptak: redigere, forme;
    Døme
    • klippe til lydopptaka;
    • klippe saman ein kortfilm

Faste uttrykk

  • klippe av
    fjerne ein del frå noko;
    korte av
    • klippe av seg alt håret;
    • buksa var klipt av nedst
  • klippe bort
    fjerne ein opphavleg del frå noko
    • klippe bort daude greiner;
    • andletet er klipt bort frå biletet
  • klippe over
    dele i to
    • klippe over navlestrengen;
    • klippe over eit silkeband
  • klippe ut
    ta ut tekst eller bilete for å samle på det eller bruke det
    • klippe ut eit avisbilete;
    • klippe ut ein blomster frå teikneboka
Artikkelside

klippe 1

substantiv hokjønn

Opphav

gjennom bokmål; frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. bratt fjell;
    Døme
    • steile klipper;
    • falle utfor ei bratt klippe
  2. i overført tyding: noko som er stødig og urokkeleg
    Døme
    • ei klippe i midtforsvaret;
    • vere ei klippe i stormen

Faste uttrykk

  • Den tarpeiske klippa
    utgangspunktet for fornedring
    • ho styrtar utfor Den tarpeiske klippa og mistar all makt;
    • det er ikkje langt frå Kapitol til Den tarpeiske klippa
Artikkelside

snøye 2

snøya

verb

Opphav

norrønt sneyða

Tyding og bruk

klippe eller hogge ned
Døme
  • heile området snøydde eg av med øksa og saga
Artikkelside

snittmønster

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

ferdiglaga papirmønster til å klippe tøy eller stoff etter;
Artikkelside

daud, død 2

adjektiv

Opphav

norrønt dauðr

Tyding og bruk

  1. ikkje lenger i live, avliden (1)
    Døme
    • ho er død no;
    • død eller levande;
    • bli erklært død;
    • ein daud fisk;
    • daude fluger i vinduskarmen;
    • daude planter
    • brukt som substantiv:
      • følgje den døde til grava;
      • stå opp frå dei døde
  2. som framstår livlaus
    Døme
    • bleike og daude augo;
    • snakke med ei daud røyst
  3. som har lite ferdsel, liv eller verksemd;
    Døme
    • staden verkar daud;
    • her er det heilt daudt
  4. som ikkje blir brukt meir;
    Døme
    • latin er eit daudt språk;
    • denne tradisjonen har vore daud lenge
  5. som ikkje fungerer meir;
    Døme
    • motoren er daud;
    • telefonen min er heilt daud
  6. som ikkje er relevant eller aktuell lenger
    Døme
    • bluesen er ikkje daud;
    • saka er heilt daud
  7. som kjennest slapp;
    Døme
    • daud i kroppen;
    • ein daud fot
  8. i ro;
    Døme
    • sjøen låg daud og still;
    • det er daudt i vêret;
    • ballen låg daud;
    • eit daudt publikum
  9. som er ugyldig;
    som ikkje tel (med)
    Døme
    • eit daudt kast;
    • eit daudt hopp

Faste uttrykk

  • daud og gravlagd
    • avliden og lagd i jorda
      • keisaren er død og gravlagd for fleire hundre år sidan
    • i overført tyding: avslutta og gløymd (2
      • stykket er ikkje daudt og gravlagt heilt enno
  • daud som ei sild
    heilt livlaus;
    steindaud
    • liggje daud som ei sild
  • daudt løp
    uavgjort resultat (i konkurranse, kamp eller strid)
    • det var daudt løp mellom konkurrentane
  • daudt prosjekt
    noko som er nyttelaust, fåfengd (2;
    fånytte
    • å klippe blautt gras er eit daudt prosjekt
Artikkelside

tonsur

substantiv hankjønn

Opphav

frå mellomalderlatin tonsura; av latin tondere ‘klippe’

Tyding og bruk

glattraka parti av hovudet på katolske geistlege
Døme
  • munkane hadde tonsur
Artikkelside

klippar

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt klippari, klyppari

Tyding og bruk

  1. person som klipper
    Døme
    • frisøren er ein røynd klippar;
    • tv-selskapet har tilsett mange klipparar
  2. reiskap eller maskin til å klippe med
Artikkelside

utklipping

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å klippe ut frå aviser og liknande
Artikkelside

snaue

snaua

verb

Tyding og bruk

  1. hogge trær eller skog
    Døme
    • heile skogen er snaua ned
  2. klippe
    Døme
    • dei skal snaue lamma
Artikkelside

snauing

substantiv hokjønn

Opphav

av snaue

Tyding og bruk

  1. det å hogge ned tre;
    Døme
    • snauing av skogen
  2. det å klippe hår heilt kort
    Døme
    • snauing av hårlokkane
Artikkelside