Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
13 treff

Nynorskordboka 13 oppslagsord

typisk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som er karakteristisk for ein viss type eller eit visst individ;
    særmerkt
    Døme
    • gribben er ein typisk åtselfugl;
    • desse draga er typiske hos Ibsen;
    • målarstykket er typisk romantikk;
    • det er typisk han å gløyme dette
    • brukt som adverb:
      • typisk norsk
  2. brukt som adverb: som regel;
    vanlegvis, oftast
    Døme
    • slike lågtrykk fører typisk med seg store mengder nedbør
  3. nett så irriterande eller dumt som venta
    Døme
    • og så litt for sein! Er det ikkje typisk!
Artikkelside

symptom

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå gresk ‘tilfelle’

Tyding og bruk

kjenneteikn (1), særleg på sjukdom
Døme
  • han har typiske symptom på vasskoppar;
  • sjølvskryt er ofte eit symptom på at ein er utrygg
Artikkelside

utradisjonell

adjektiv

Tyding og bruk

som vik av frå det vanlege eller typiske;
ikkje i pakt med det hevdvunne;
Døme
  • bruke utradisjonelle metodar
Artikkelside

katalog

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå mellomalderlatin; opphavleg frå gresk ‘oppteljing’, av kata ‘ned’ og legein ‘telje’

Tyding og bruk

  1. systematisk oversikt over til dømes namn, bøker, gjenstandar, varer;
    Døme
    • ein katalog over alle manuskripta i samlinga;
    • dei valde klede frå ein katalog
  2. i overført tyding: samling av typiske døme innan eit område
    Døme
    • ein katalog over aktuelle diskusjonstema;
    • rullebladet hennar var ein katalog over brotsverk
Artikkelside

veritabel

adjektiv

Opphav

frå fransk, av verité ‘sanning’; av latin verus ‘sann’

Tyding og bruk

som har alle dei typiske eigenskapane;
retteleg, skikkeleg
Døme
  • ryke i hop i eit veritabelt slagsmål
Artikkelside

komposittmateriale

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

materiale samansett av to eller fleire materiale med eigenskapar som utfyller kvarandre
Døme
  • laminat og armerte plastar er typiske komposittmateriale
Artikkelside

karikatur

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk ‘overlessing’; jamfør karikere

Tyding og bruk

  1. framstilling (teikning, film eller liknande) der typiske trekk blir overdrevne eller forvrengde på ein satirisk eller komisk måte;
    jamfør parodi
    Døme
    • teikne karikaturar
  2. forvrengt motstykke av noko eller nokon
    Døme
    • vere sin eigen karikatur
Artikkelside

idealisere

idealisera

verb

Opphav

av tysk idealisieren; jamfør ideal (1

Tyding og bruk

  1. framstille noko i si fullkomne eller typiske form
  2. sjå føre seg eller framstille noko som betre eller finare enn det i røynda er
    Døme
    • idealisere fortida
Artikkelside

idealisme

substantiv hankjønn

Opphav

frå tysk; fransk og engelsk

Tyding og bruk

  1. strev etter å verkeleggjere ideal;
    uegoistisk innstilling
    Døme
    • gjere noko av rein idealisme
  2. kunstretning som går ut på å framstille det typiske eller fullkomne eller å gje eit idealisert bilete av røyndomen
  3. i filosofi: lære som ser på ideane som den sanne røyndomen
Artikkelside

disk 2

substantiv hankjønn

Opphav

frå engelsk; same opphav som disk (1

Tyding og bruk

  1. rund magnetisk plate for ekstern lagring av data (2, 3)
    Døme
    • ein disk med ekstramateriale
  2. rund magnetisk plate som lagrar data (2, 3) (i ein datamaskin);
    Døme
    • disk og magnetband er typiske elektromagnetiske lager
Artikkelside