Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
115 treff

Nynorskordboka 115 oppslagsord

signal

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå latin, av signum ‘teikn’

Tyding og bruk

  1. fastsett, avtalt teikn som ein gjev med lys, lyd, flagg, handrørsler eller liknande
    Døme
    • sende signal;
    • stogge på signal
  2. hending eller handling som varslar byrjinga på noko
    Døme
    • den nye vegen vart signalet til auka aktivitet
  3. ymt om eller teikn på ein viss (ny) framgangsmåte eller ei viss haldning til noko
    Døme
    • politiske signal;
    • vedtaket gav signal om at det ville kome pengar til utbygginga
  4. karakteristisk åtferd som ein kan tolke på ein viss måte
    Døme
    • fange opp signal om sjølvmordsfare
  5. i fysikk: variasjon i straum, radiobølgjer eller liknande for å sende informasjon frå ein avsendar til ein mottakar
Artikkelside

varselsignal

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. signal som varslar
    Døme
    • høyre varselsignalet frå dampbåten
  2. i overført tyding: teikn på at noko uynskt kjem til å skje;
    Døme
    • eit varselsignal om dårlege konkurransevilkår for verfstindustrien
Artikkelside

tv-antenne, TV-antenne

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

antenne (1) som tar inn signal til tv-apparat;
Artikkelside

tutarhorn

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. horn til å blåse tonar eller signal i
  2. Døme
    • avisa er eit tutarhorn for desse ideane
Artikkelside

tidssignal

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

signal (til dømes frå GPS-satellittar eller over radio) som gjev melding om rett tid
Artikkelside

tydeleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. lett å tyde (2, 1);
    motsett utydeleg
    Døme
    • ha tydeleg skrift;
    • ei tydeleg framstilling
    • brukt som adverb:
      • snakke tydeleg
  2. lett å skilje ut;
    Døme
    • tydelege grenser;
    • ein tydeleg auke i trafikken;
    • gje tydelege signal;
    • vi må gjere tydelegare prioriteringar;
    • dialekten er det tydelegaste teiknet på kor ein kjem frå
    • brukt som adverb:
      • hugse noko tydeleg;
      • eg tykte så tydeleg at dei gjekk;
      • det er tydeleg sant;
      • ho vart tydeleg rørt
Artikkelside

klarsignal

substantiv inkjekjønn

Opphav

av klar (2

Tyding og bruk

signal (1) som syner at nokon eller noko kan begynne
Døme
  • han har fått klarsignal til å hoppe;
  • dei venta på klarsignalet;
  • gje klarsignal til bygging
Artikkelside

starte

starta

verb

Opphav

frå engelsk ‘fare av stad’; samanheng med styrte

Tyding og bruk

  1. byrje på ein aktivitet, eit tiltak, ei verksemd eller liknande
    Døme
    • vi startar klokka åtte i morgon;
    • starte på studia til hausten;
    • bygginga starta i 1985
  2. setje av stad (på signal) i ei idrettstevling
    Døme
    • førstemann startar no;
    • ho startar ikkje i dag
  3. byrje å gå;
    verke
    Døme
    • motoren ville ikkje starte
  4. sende deltakarar av stad i ei idrettstevling
    Døme
    • det tok lang tid å få starta alle løparane;
    • starte feltet
  5. få i gang;
    setje i gang
    Døme
    • starte bilen;
    • starte ei forretning

Faste uttrykk

  • starte opp
    byrje ei verksemd, ein aktivitet eller liknande;
    setje i gang (for første gong);
    etablere;
    jamfør oppstart
Artikkelside

synapse

substantiv hankjønn

Opphav

av gresk synapsis ‘knutepunkt’

Tyding og bruk

i biologi: kontaktpunkt mellom nerveceller der signal blir sende vidare
Artikkelside

trafikksignal

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

signal til trafikantar om å stoppe eller fritt køyre vidare, ofte i form av trafikklys
Døme
  • både gåande og køyrande må lyda trafikksignala åt politiet
Artikkelside