Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
24 treff

Nynorskordboka 24 oppslagsord

original 1

substantiv hankjønn

Opphav

av original (2

Tyding og bruk

  1. den første i sitt slag;
    noko opphavleg eller ekte
    Døme
    • måleriet er ikkje ein original;
    • gjendiktinga er betre enn originalen
  2. person med særeigen tenkjemåte eller framferd;
    Døme
    • han er litt av ein original
Artikkelside

original 2

adjektiv

Opphav

frå latin , av origo ‘opphav’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • original norsk brukskunst;
    • originale skrifter
  2. som ikkje byggjer på eller liknar noko nokon andre har gjort
    Døme
    • avhandlinga er eit originalt arbeid
  3. Døme
    • ho har ein original smak;
    • eit originalt påfunn
Artikkelside

heidersnemning

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

nemning (2) som det følgjer vyrdnad eller heider med
Døme
  • at nokon kallar meg ‘original’, det tek eg som ei heidersnemning
Artikkelside

vågestykke

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

risikabel eller dristig handling;
noko det krev mykje mot å gjere
Døme
  • akrobaten gjorde mange vågestykke;
  • framsyninga er så original at ho må kunne kallast eit vågestykke
Artikkelside

sjølvstendig

adjektiv

Opphav

etter tysk selbständig, opphavleg ‘som står for seg sjølv’

Tyding og bruk

  1. som tenkjer og handlar utan å rette seg etter andre;
    som rår sjølv;
    fri, uavhengig, ubunden
    Døme
    • ein sjølvstendig institusjon;
    • eg er vorten ein meir sjølvstendig person
    • brukt som adverb:
      • tenkje sjølvstendig
  2. Døme
    • han stod fram som ein sjølvstendig forfattar;
    • dei har knapt tenkt ein sjølvstendig tanke
  3. som driv på eiga hand eller for eiga rekning
    Døme
    • ho er sjølvstendig næringsdrivande
Artikkelside

sølvalder, sylvalder

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

førestilling om ein mindre kreativ eller original periode etter ein gullalder (2)
Døme
  • ei utstilling av kunst frå russisk sølvalder;
  • lyrikken har gått frå gullalderen til sølvalderen
Artikkelside

skrue 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. (mindre) bolt med hovud og gjenge
    Døme
    • feste lampa med to skruar
  2. Døme
    • ein underleg skrue

Faste uttrykk

  • ha ein skrue laus
    vere litt skrullete
Artikkelside

eksentrisk

adjektiv

Opphav

frå nylatin; av eks- og sentrum

Tyding og bruk

  1. som ligg utanfor sentrum;
    til skilnad frå konsentrisk
  2. Døme
    • ein eksentrisk mann;
    • dei vaks opp i ein eksentrisk familie

Faste uttrykk

  • eksentriske sirklar
    sirklar i same plan som ikkje har felles sentrum
Artikkelside

urbilete, urbilde

substantiv inkjekjønn

Opphav

etter tysk Urbild

Tyding og bruk

opphavleg førestilling som ligg til grunn for eventuelle seinare variantar;
jamfør arketyp
Artikkelside

tilgjengeleg

adjektiv

Opphav

jamfør tilgjenge

Tyding og bruk

  1. som ein kan kome fram til
    Døme
    • gjere fjellet tilgjengeleg for turistar
  2. i overført tyding: som ein greier å tileigne seg;
    Døme
    • boka er vanskeleg tilgjengeleg
  3. som ein har tilgjenge til;
    som ein kan finne eller treffe
    Døme
    • rettsmøta skal vere tilgjengelege for alle;
    • lett tilgjengelege data;
    • ho er tilgjengeleg mellom 9 og 15;
    • handskriftet er tilgjengeleg i original
Artikkelside