Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
143 treff

Nynorskordboka 143 oppslagsord

lokale

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå fransk; jamfør lokal (2

Tyding og bruk

(større) rom brukt til yrkesverksemd eller sosiale aktivitetar
Døme
  • institusjonen manglar lokale;
  • dans på lokalet
Artikkelside

lokal 2

adjektiv

Opphav

frå latin , av locus ‘stad’

Tyding og bruk

  1. avgrensa til eit visst område eller ein viss stad
    Døme
    • lokale regnbyer;
    • bygda treng eit lokalt sentrum;
    • på det lokale planet;
    • klokka 14 lokal tid
  2. som er særprega for ein stad;
    Døme
    • den lokale kulturen
  3. brukt som substantiv: person som høyrer heime på ein plass
    Døme
    • møte dei lokale på butikken
Artikkelside

preferanse

substantiv hankjønn

Uttale

preferanˊgse eller  preferanˊse

Opphav

frå fransk; samanheng med preferere

Tyding og bruk

det som blir føretrekt;
Døme
  • valet kjem an på alder og preferansar;
  • gje preferansar til det lokale næringslivet
Artikkelside

varieté, variete

substantiv hankjønn

Uttale

varieteˊ

Opphav

frå fransk, etter Théâtre des Variétés, namn på eit underhaldningsteater i Paris; same opphav som varietet

Tyding og bruk

  1. lett og variert underhaldning;
    Døme
    • vertskapet baud på mat, drikke og varieté
  2. lokale der det blir spela varieté (1)
Artikkelside

vakt 1

substantiv hokjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med vake (2

Tyding og bruk

  1. det å vake eller vakte;
    det å halde utkik og gripe inn om naudsynt;
    det å passe på;
    det å verje (2 noko eller nokon
    Døme
    • han heldt vakt over den sjuke heile natta;
    • ho sit vakt ved bålet;
    • hunden stod på vakt ved døra
  2. tidsrom da ein held vakt (1, 1);
    Døme
    • til sjøs er døgnet delt inn i seks vakter;
    • kan du ta siste vakta?
    • eg går av vakt klokka sju;
    • dr. Aasen har vakt i natt
  3. stad eller lokale der det blir halde vakt
    Døme
    • melde seg i vakta
  4. person som held vakt;
    Døme
    • dei prøvde å snikje seg forbi vakta;
    • dei har sett ut vakter rundt heile bygget

Faste uttrykk

  • på vakt mot
    påpasseleg (og mistenksam) mot
    • vi må vere på vakt mot forsøk på svindel
Artikkelside

festlokale

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

lokale der ein held fest
Døme
  • grendehuset er eit populært festlokale;
  • gjere om klubbhuset til festlokale;
  • restauranten har festlokale ovanpå
Artikkelside

butikk

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk boutique, opphavleg frå gresk apotheke; same opphav som apotek og bodega

Tyding og bruk

  1. lokale der ein sel forbruksvarer;
    forretning
    Døme
    • gå på butikken;
    • dei liker å gå i butikkar
  2. verksemd som ein driv med (for å tene pengar)
    Døme
    • stengje heile butikken

Faste uttrykk

  • dårleg butikk
    ulønsam verksemd
  • gjere butikk på
    tene gode pengar på
  • god butikk
    lønsam verksemd
  • stå i butikk
    arbeide som ekspeditør
Artikkelside

trubadur

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå provençalsk, av trobar ‘finne på, dikte’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • arrangere konsert med den lokale trubaduren
  2. om eldre forhold: omreisander diktar som komponerer og framfører kjærleikssongar
    Døme
    • ein provencalsk trubadur
Artikkelside

vallokale

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

lokale der ein kan røyste ved eit val (3, 2)
Artikkelside

vaktlokale

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

lokale for vaktmannskap;
Artikkelside