Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
26 treff

Nynorskordboka 26 oppslagsord

front

substantiv hankjønn

Opphav

frå fransk; frå latin ‘panne’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • fronten på huset;
    • kollidere front mot front
  2. fremste linje av hæravdeling (i oppstilling eller kamp)
    Døme
    • kjempe på brei front;
    • på vikande front
  3. (personar i ein) samla (motstands)aksjon
    Døme
    • gå til samla front mot noko;
    • danne ein front mot noko
  4. skiljelinje mellom to luftmassar med ulike eigenskapar
  5. område der hærar kjempar mot kvarandre;
    Døme
    • vere ved fronten;
    • kjempe på to frontar
  6. område for verksemd eller liknande;
    Døme
    • på den sosiale fronten

Faste uttrykk

  • ha front mot
    vere retta mot; vere eit åtak på
  • med front mot
    vendt mot
  • på vikande front
    i ferd med å gje opp, gje etter eller liknande;
    på defensiven
Artikkelside

fronte

fronta

verb

Tyding og bruk

  1. vere offentleg talsmann for
    Døme
    • det er ho som frontar bedrifta i media
  2. gå i brodden for
    Døme
    • fronte ein aksjon
  3. gå til front (3) mot, imøtegå
    Døme
    • fronte ekstremistane
Artikkelside

på vikande front

Tyding og bruk

i ferd med å gje opp, gje etter eller liknande;
på defensiven;
Sjå: front, vike
Artikkelside

vindaugsviskar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

automatisert arm med gummiflate som vaskar front- eller bakrute på bil eller anna køyretøy
Døme
  • skifte vindaugsviskar på bilen
Artikkelside

vindaugsspylar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

mekanisme som spyler spylarvæske på front- eller bakruta på bil
Døme
  • bil med elektrisk vindaugsspylar
Artikkelside

vike 1

vika

verb

Opphav

norrønt víka, víkja

Tyding og bruk

  1. dra seg bort frå;
    flytte seg til sides eller attende
    Døme
    • fienden vik attende;
    • vike av frå kursen;
    • blikket hennar veik til sides;
    • sjå på noko utan å vike med blikket
  2. fjerne seg til føremon for noko anna;
    Døme
    • vike plassen som leiar;
    • solskinet fekk vike for regn og ruskevêr;
    • eg lyt vike for å sleppe til andre;
    • andre omsyn måtte vike for kortsiktig avkastning;
    • den koselege gata måtte vike for store kontorbygg;
    • dagen måtte vike for natt
  3. ikkje handle eller vere i tråd med noko;
    unnlate å følgje opp eller ta tak i noko
    Døme
    • vike frå ansvaret sitt;
    • bli tvinga til å vike frå eigne prinsipp;
    • boka vik unna det verkelege spørsmålet
  4. ikkje kome i vegen for;
    stanse og vente på;
    jamfør vikeplikt
    Døme
    • ein må vike for ambulansen;
    • her må bilar vike for syklistar;
    • normalt skal ein vike for trafikk frå høgre;
    • motorbåtar skal vike for seilskuter
  5. gje etter for;
    bøye av
    Døme
    • vike for lova;
    • til slutt måtte ho vike av for presset;
    • eg vik ikkje ein millimeter

Faste uttrykk

  • på vikande front
    i ferd med å gje opp, gje etter eller liknande;
    på defensiven
Artikkelside

karré, karre 1

substantiv hankjønn

Uttale

kareˊ

Opphav

frå fransk, av latin quadratum; jamfør kvadrat

Tyding og bruk

  1. firkantformasjon av bygningar
  2. kjøtstykke som består av ei kotelettrad med bein
  3. formasjon i dans der par er stilt opp i firkant med front mot kvarandre
  4. stridsformasjon med front til fire sider
Artikkelside

felt 1

substantiv hankjønn

Opphav

lågtysk ‘(slag)mark’

Tyding og bruk

  1. (område for) militær aktivitet utandørs;
    øving(sområde);
    krig(sområde), slagmark, front
    Døme
    • manøver i felten;
    • dra, vere, liggje i felten;
    • gå til felts mot – gå til åtak på

Faste uttrykk

  • ut/ute i felten
    i uttrykket
    • til eller på staden (der ein skal undersøkje noko);
      i praksis;
      jamfør feltarbeid
      • politikaren ville ut i felten;
      • drive nærstudiar ute i felten
    • ut eller ute på oppdrag
      • observatørane skal ut i felten;
      • politiet er ute i felten
Artikkelside

defensiv 1

substantiv hankjønn

Uttale

defˊfansiv eller  defˊfangsiv

Opphav

frå fransk; av defensiv (2

Tyding og bruk

stilling der ein er på vikande front; til skilnad frå offensiv (1

Faste uttrykk

  • på defensiven
    i ei stilling der ein blir nøydd til å forsvare seg;
    i forsvarsposisjon
    • vere på defensiven;
    • hamne på defensiven i debatten;
    • tvinge motstandaren over på defensiven
Artikkelside

vestfront

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. Døme
    • kjempe på vestfronten
  2. front (1) som vender mot vest (2, 1)
    Døme
    • døra i vestfronten stod open
Artikkelside