Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
20 treff

Nynorskordboka 20 oppslagsord

bagatell

substantiv hankjønn

Uttale

bagatelˊl

Opphav

gjennom fransk, frå italiensk , diminutiv av baga; av latin baca ‘bær’

Tyding og bruk

noko uviktig;
Døme
  • stridast om bagatellar;
  • det er berre ein bagatell
Artikkelside

slikk 1

substantiv hankjønn

Opphav

av slikke

Tyding og bruk

svært lita mengd;
Døme
  • få berre ein liten slikk

Faste uttrykk

  • for ein slikk og ingenting
    for svært lite pengar
Artikkelside

koke suppe på ein spikar

Tyding og bruk

Sjå: spikar
  1. gjere mykje ut av lite
  2. gjere stort vesen av ein bagatell
Artikkelside

spikar

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med spik

Tyding og bruk

kvass metalstift med hovud (4)
Døme
  • slå i ein spikar

Faste uttrykk

  • full spikar
    full gass
    • no blir det full spikar med trening
  • koke suppe på ein spikar
    • gjere mykje ut av lite
    • gjere stort vesen av ein bagatell
  • spikaren i kista
    handling eller hending som avgjer eller avsluttar noko
    • straumkostnadene vart spikaren i kista;
    • ordføraren sette spikaren i kista for prosjektet
  • treffe spikaren på hovudet
    finne det rette ordlaget;
    gje ein høveleg karakteristikk;
    seie noko slåande
  • tynn som ein spikar
    svært tynn
    • ho held seg tynn som ein spikar
Artikkelside

småtteri

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør -eri

Tyding og bruk

  1. noko som er lite i omfang;
    Døme
    • kjøpe noko småtteri til ungane
  2. noko uviktig;
    Døme
    • det er ikkje småtteri som går med til Forsvaret;
    • det vi no opplever er berre småtteri
Artikkelside

slaktetid

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

tid da slaktinga går føre seg
Døme
  • hausten er slaktetid

Faste uttrykk

  • ei pølse i slaktetida
    ein bagatell i den store samanhengen
Artikkelside

pølse

substantiv hokjønn

Opphav

jamfør islandsk pylsa

Tyding og bruk

  1. matrett av finhakka kjøtblanding, innmat eller liknande, stappa i dyretarm eller syntetisk etterlikning av dyretarm
    Døme
    • pølser kan kokast, steikjast, røykjast og spekjast;
    • varme pølser med brød
  2. noko som liknar på ei pølse (1) i fasong

Faste uttrykk

  • ei pølse i slaktetida
    ein bagatell i den store samanhengen
  • rosina i pølsa
    høgdepunktet;
    det beste (som kjem til sist);
    prikken over i-en
Artikkelside

elefant

substantiv hankjønn

Opphav

frå gresk

Tyding og bruk

stort pattedyr med to store støyttenner og snabel i familien Elephantidae
Døme
  • afrikansk elefant

Faste uttrykk

  • elefanten i rommet
    det alle veit, men som ingen snakkar om;
    eit problem eller ein risiko ingen vil diskutere
  • gjere ein mygg/ei mus til ein elefant
    blåse opp ein bagatell
  • kvit elefant
    noko dyrt og unyttig
  • rosa elefant
    hallusinasjon som kjem av rus
  • som ein elefant i ein glasbutikk/eit glasmagasin/eit glashus
    klønete;
    brautande og omsynslaus
Artikkelside

blåbær

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. plante i slekta bærlyng som får lyseraude, krukkeforma blomstrar og mørkeblå bær;
    Vaccinium myrtillus
  2. bær av planta blåbær (1)
    Døme
    • plukke blåbær;
    • eit spann blåbær;
    • ete blåbær med mjølk og sukker

Faste uttrykk

  • berre blåbær
    noko som er lite å bry seg om;
    ein bagatell
Artikkelside

berre 4

adverb

Opphav

av berr

Tyding og bruk

  1. ikkje meir eller fleire enn;
    ikkje noko anna enn;
    einast, aleine
    Døme
    • han er berre 10 år gammal;
    • det er ikkje lite berre det;
    • det var berre moro;
    • det er berre eg som kjem;
    • eg har det berre bra
  2. brukt til å uttrykkje atterhald
    Døme
    • ho var flink, ho kunne berre ha vore litt raskare
  3. brukt til å streke under eit vilkår eller ynske
    Døme
    • det skader ikkje å krangle når det berre ikkje kjem til slagsmål;
    • den som berre er dum nok, trur på kva det skal vere;
    • hadde vi berre hatt meir pengar
  4. brukt til å streke under ei oppmoding eller eit påbod:
    Døme
    • berre kom inn!
    • det er berre å forsvinne

Faste uttrykk

  • berre blåbær
    noko som er lite å bry seg om;
    ein bagatell
  • berre ikkje
    så nær som;
    utan (2, 4)
    • alle såg det, berre ikkje han
  • berre sorga
    mislukka, utan lyspunkt
  • berre så vidt
    med svært knapp margin;
    i svært liten grad
    • det var berre så vidt dei greidde seg
  • det skulle berre mangle
    brukt for å uttrykkje at noko er sagt eller gjort med glede eller som noko sjølvsagt
  • ikkje berre berre
    ikkje så heilt lett;
    krevjande
Artikkelside