Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
376 treff

Nynorskordboka 376 oppslagsord

ulikskap

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. det å vere ulik (1);
    Døme
    • dei fryktar større sosiale ulikskapar i framtida
  2. i matematikk: uttrykk som viser at to storleikar er ulike
    Døme
    • a > b er ein ulikskap
Artikkelside

ukultivert

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er dyrka
    Døme
    • eit ukultivert areal
  2. som er lite kultivert (1);
    som viser mangel på danning;
    Døme
    • ukultivert framferd;
    • dei er frekke og ukultiverte
Artikkelside

ukueleg

adjektiv

Tyding og bruk

som ikkje lèt seg kue (1);
som ikkje lèt seg bøye eller stanse;
Døme
  • dei viser ein ukueleg vilje til å gjennomføre;
  • ho er ein ukueleg optimist
Artikkelside

tverrsnitt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. plan skjering tvers gjennom noko;
    plan eller bilete som viser noko som er gjennomskore;
    Døme
    • bjelken har eit U-forma tverrsnitt
  2. representativt utval;
    Døme
    • eit tverrsnitt av folkesetnaden
  3. skjematisk framstilling;
    Døme
    • boka gjev eit tverrsnitt av utviklinga
Artikkelside

tverrskurd

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. plan skjering tvers gjennom noko;
    plan eller bilete som viser noko som er gjennomskore;
    Døme
    • figuren viser ein tverrskurd av huset
  2. representativt utval;
    Døme
    • tinget utgjer ein tverrskurd av heile folket
  3. skjematisk framstilling;
    Døme
    • ein tverrskurd av soga vår
Artikkelside

tv-apparat, TV-apparat

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

apparat som mottek og viser tv;
Artikkelside

tv, TV

substantiv hankjønn

Uttale

teˋve

Opphav

forkorting for televisjon

Tyding og bruk

  1. elektronisk system for overføring av levande bilete med lyd;
    Døme
    • sende noko på tv
  2. institusjon som driv med tv (1);
  3. sending på tv;
    Døme
    • ho var på tv i går
  4. apparat som mottek og viser tv;
    Døme
    • kjøpe tv;
    • slå av tv-en
Artikkelside

setje tilbake

Tyding og bruk

plassere i ein tilstand som viser forfall eller stagnasjon;
Sjå: tilbake
Døme
  • sjukdomen sette han mykje tilbake
Artikkelside

vise til

Tyding og bruk

peike på;
gje opp (som kjelde eller liknande);
Sjå: til
Døme
  • dei viste til særs gode resultat;
  • han viser til statistikk
Artikkelside

tilbake

adverb

Opphav

norrønt til og bake, genitiv av bak, opphavleg ‘til baksida (av noko)’; jamfør til (2 og bak (3

Tyding og bruk

  1. i retning bakover;
    Døme
    • han lente seg tilbake i stolen;
    • dei tvinga fienden tilbake
  2. bakover i tid;
    Døme
    • eg ser tilbake på den tida med glede;
    • ho tenkjer ofte tilbake på oppveksten
  3. om rørsle: i motsett retning av den føregåande;
    til utgangspunktet att;
    Døme
    • dei var snart tilbake;
    • han har vendt tilbake til heimstaden;
    • du må betale pengane tilbake;
    • eg sende tilbake vara;
    • har du levert tilbake boka du lånte?
    • du må helse tilbake
  4. brukt om utvikling til tidlegare eller dårlegare tilhøve;
    Døme
    • folketalet har gått tilbake;
    • flaumen gjekk tilbake
  5. på same staden;
    fast;
    Døme
    • vi sat tilbake utan noko som helst

Faste uttrykk

  • fram og tilbake
    1. i rørsle mellom to punkt;
      att og fram (1)
      • fram og tilbake i tid;
      • bilane køyrer fram og tilbake
    2. for og imot
      • eg har tenkt mykje fram og tilbake på kva eg skal gjere
  • gå tilbake på
    trekkje seg;
    ikkje stå ved
    • dei gjekk tilbake på lovnaden dei hadde gjeve
  • halde tilbake
    ikkje sleppe frå seg;
    halde igjen
    • ho prøvde å halde han tilbake;
    • dei heldt utbetalinga tilbake;
    • eg greidde ikkje å halde gråten tilbake
  • liggje/stå tilbake for
    vere dårlegare enn;
    vere underlegen
    • han ligg litt tilbake for dei andre i klassa;
    • ho står ikkje tilbake for nokon
  • setje tilbake
    plassere i ein tilstand som viser forfall eller stagnasjon
    • sjukdomen sette han mykje tilbake
  • ta tilbake
    1. oppheve, annullere
      • eg måtte ta tilbake skuldinga
    2. skaffe seg på nytt
      • ta tilbake kontrollen på skipet;
      • ta tilbake verdsrekorden
Artikkelside