Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
55 treff

Nynorskordboka 55 oppslagsord

utan 2

preposisjon

Opphav

norrønt útan

Tyding og bruk

  1. som ikkje har;
    som manglar;
    fri for, skild frå, ikkje (utstyrt) med
    Døme
    • gå utan hatt;
    • utan mat og pengar;
    • greie seg godt utan pause;
    • byggje utan løyve
  2. som ikkje førekjem eller inntreffer;
    med fråvære av
    Døme
    • eit tiltak utan mål og meining;
    • sitje stille utan å seie noko;
    • jobbe utan stopp;
    • svare utan å nøle;
    • leite utan å finne noko
  3. med manglande nærvære eller deltaking av
    Døme
    • dei drog på ferie utan ungane;
    • ho kunne ikkje leve utan sambuaren;
    • få leike utan vaksne
  4. bortsett frå, utanom
    Døme
    • alle var der utan han;
    • ho bad alle utan meg
  5. inn frå, innover frå
    Døme
    • utan havet
  6. på utsida av
    Døme
    • utan døra

Faste uttrykk

  • både innan og utan
    både på innsida og på utsida
  • utan tvil
    heilt sikkert
  • utan vidare
    utan betre grunn
Artikkelside

velutrusta

adjektiv

Tyding og bruk

  1. godt utstyrt
    Døme
    • gå til åtak med ein velutrusta hær;
    • ein velutrusta ekspedisjon
  2. i overført tyding: gåverik
    Døme
    • ein velutrusta elev
Artikkelside

velbudd, velbuen

adjektiv

Tyding og bruk

som har nøgda av noko;
godt utstyrt
Døme
  • velbudd til reisa
Artikkelside

taxi

substantiv hankjønn

Uttale

takˊsi

Opphav

av engelsk taxicab ‘drosje med taksameter’

Tyding og bruk

bil som er utstyrt med taksameter, og som blir brukt for å transportere personar til avtalt stad mot betaling;
Døme
  • ta ein taxi til flyplassen
Artikkelside

romsonde

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

ubemanna romfartøy som er fjernstyrt og utstyrt med instrument som skal samle inn vitskaplege data i verdsrommet;
jamfør sonde
Artikkelside

tungete

adjektiv

Tyding og bruk

forma som ei tunge (1, 1);
som er utstyrt med tunger
Døme
  • tungete ermelinning
Artikkelside

sunn

adjektiv

Opphav

frå lågtysk og tysk

Tyding og bruk

  1. som har god helse;
    Døme
    • vere sunn og frisk;
    • sjå sterk og sunn ut
  2. god for helsa;
    Døme
    • sunn og næringsrik kost;
    • mosjon er sunt
  3. som syner omtanke;
    fornuftig, praktisk
    Døme
    • sunn skepsis
  4. bra, positiv
    Døme
    • sunn ungdom;
    • slikt er ikkje sunn lesnad for barn
  5. god, solid
    Døme
    • verksemda har ein sunn økonomi

Faste uttrykk

  • ei sunn sjel i ein sunn lekam
    god psykisk helse i ein frisk og sterk kropp
  • sunn fornuft
    allmenn evne til å oppfatte kva som er hensiktsmessig, rett, klokt eller liknande;
    folkevit
    • bruke sunn fornuft for å avgjere saka;
    • vere utstyrt med sunn fornuft
Artikkelside

studio

substantiv inkjekjønn

Opphav

gjennom engelsk, frå italiensk; same opphav som studium

Tyding og bruk

lokale som er innreidd og utstyrt til eit særskilt føremål
Artikkelside

spartansk

adjektiv

Opphav

etter namnet på bystaten Sparta i Hellas i antikken

Tyding og bruk

  1. som gjeld Sparta og spartanarane
  2. enkel, nøysam
    Døme
    • ein spartansk levemåte;
    • spartansk matstell
    • brukt som adverb:
      • leve spartansk;
      • huset var spartansk utstyrt
Artikkelside

utbudd

adjektiv

Tyding og bruk

utrusta, utstyrt
Døme
  • hæren er godt utbudd
Artikkelside