Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
14 treff

Nynorskordboka 14 oppslagsord

urmann

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

barsk og naturtru mann slik ein førestiller seg at dei opphavlege mennene i menneskeætta var;
til skilnad frå urkvinne
Døme
  • finne fram urmannen i seg;
  • gå fram som ein urmann
Artikkelside

fortruleg

adjektiv

Opphav

frå lågtysk

Tyding og bruk

  1. merkt av gjensidig tillit;
    Døme
    • dei er fortrulege vener;
    • ha ein fortruleg samtale
    • brukt som substantiv:
      • mennene er hans fortrulege
  2. kjend med;
    inne i, van med
    Døme
    • gjere seg fortruleg med forholda;
    • eg blir aldri fortruleg med den nye maskinen
  3. som ikkje skal gjerast vidare kjent;
    Døme
    • fortrulege dokument
Artikkelside

skinnvest

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vest (1 laga av skinn
Døme
  • på fest tok mennene på seg skinnvest
Artikkelside

opptatt

adjektiv

Opphav

av oppta

Tyding og bruk

  1. som er i arbeid;
    travel;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ei opptatt kvinne;
      • dei opptatte mennene
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • ho sa ho vart opptatt heile dagen;
      • dei er ikkje lenger så opptatt
  2. ikkje ledig;
    fullsett, fylt;
    • bruk samsvarsbøying framfor eit substantiv:
      • ein opptatt plass;
      • på dei opptatte plassane sit det barn
    • bruk ubøygd form etter eit usjølvstendig verb:
      • denne plassen er opptatt;
      • alle plassane vart opptatt

Faste uttrykk

  • vere opptatt av
    interessere seg for;
    vere engasjert i
    • dei er opptatt av litteratur
  • vere opptatt med
    vere sysselsett med
    • vi var opptatt med andre ting
Artikkelside

handgjengen

adjektiv

Opphav

norrønt handgenginn

Tyding og bruk

  1. særleg om norrøne forhold: som har gått i teneste hos ein konge (eller annan hovding)
    Døme
    • kongen hadde dei handgjengne mennene kring seg
  2. som er ein trufast og pålitande tilhengjar eller medarbeidar
    Døme
    • han vart statministerens handgjengne mann
Artikkelside

herreside

substantiv hokjønn

Faste uttrykk

  • på herresida
    blant mennene;
    som gjeld menn;
    til skilnad frå på kvinnesida
    • den beste symjaren på herresida
Artikkelside

slavebinde

slavebinda

verb

Tyding og bruk

  1. gjere til slave (1, 1);
    Døme
    • dei drap mennene og slavebatt kvinnene
  2. kontrollere over livet til nokon;
    jamfør slavebunden
    Døme
    • dei vil slavebinde arbeidarklassa;
    • medisinen slavebind han
Artikkelside

på herresida

Tyding og bruk

blant mennene;
som gjeld menn;
til skilnad frå på kvinnesida;
Sjå: herreside
Døme
  • den beste symjaren på herresida
Artikkelside

hitast

adjektiv

Opphav

superlativ av hit (3

Tyding og bruk

lengst hit, nærmast (den talande)
Døme
  • den hitaste av dei to mennene
Artikkelside

kurtisere

kurtisera

verb

Opphav

fransk , av cour; jamfør kur (2

Tyding og bruk

  1. vise romantisk eller seksuell merksemd til ein annan person;
    Døme
    • kurtisere de unge mennene;
    • ho var van med å bli kurtisert
  2. vere smigrande;
    Døme
    • partiet kurtiserer dei unge veljarane
Artikkelside