Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
42 treff

Nynorskordboka 42 oppslagsord

prompter

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

maskin som viser tekst rundt ei kameralinse, slik at den som snakkar, ikkje treng å sjå ned i notata sine mens hen snakkar;
Døme
  • nyheitsankeret las frå prompteren;
  • nokre musikarar brukar prompter
Artikkelside

teleprompter

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

maskin som viser tekst rundt ei kameralinse, slik at den som snakkar ,ikkje treng sjå ned i notata sine for å hugse kva hen skal seie;
Døme
  • nyhendeankeret las frå teleprompteren
Artikkelside

bok 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt bók; same opphav som bøk , opphavleg ‘tavle av bøketre med runer på’

Tyding og bruk

  1. samanhefta eller innbundne ark med tekst og/eller bilete på
    Døme
    • lese ei bok;
    • bla i boka;
    • ho har gjeve ut fleire bøker
  2. særleg om eldre skrifter: kvar av dei bolkane eit større bokverk er delt inn i
    Døme
    • det er 39 bøker i Det gamle testamentet
  3. hefta eller innbundne blad til å skrive eller teikne på
    Døme
    • teikne i ei bok
  4. noko som liknar ei bok (1, 1)

Faste uttrykk

  • bøkenes bok
    Bibelen
  • ei lukka bok
    noko som er ukjent eller uforståeleg
    • dei åra er ei lukka bok
  • ha hug til boka
    ha leselyst
  • ha pengar på bok
    ha pengar i banken
  • handle på bok
    kjøpe på kreditt
  • lese som ei open bok
    gjennomskode, skjøne
    • eg las henne som ei open bok
Artikkelside

utgreiing

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å gjere ei sak eller eit emne skjønleg;
    Døme
    • gje ei utgreiing om tilhøva;
    • ei politisk utgreiing
  2. skriftleg framstilling som greier ut
    Døme
    • hen las utgreiinga frå administrasjonen
Artikkelside

utdrag

substantiv inkjekjønn

Opphav

etter tysk

Tyding og bruk

mindre del av ei lengre framstilling eller liknande
Døme
  • forfattaren las eit utdrag av boka;
  • prente artikkelen i utdrag
Artikkelside

utbyte 1, utbytte 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

  1. fordel eller nytte ein har av (å gjere) noko;
    Døme
    • ha utbyte av reisa;
    • eg las boka med stort utbyte
  2. økonomisk eller materiell forteneste (1) av noko
    Døme
    • utbytet av drifta;
    • aksjane gjev 10 % i utbyte;
    • det økonomiske utbytet av naturressursene våre
Artikkelside

tekstutdrag

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

utdrag eller utval frå ein lengre tekst
Døme
  • elevane las tekstutdrag frå Don Quijote
Artikkelside

lese nokon teksten

Tyding og bruk

irettesetje nokon;
Sjå: lese, tekst
Døme
  • læraren las elevane teksten da halve klassa ikkje leverte i tide
Artikkelside

tekst

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

norrønt textr eller texti; av latin textus ‘vev’

Tyding og bruk

  1. trykte eller skrivne ord sette saman i ein heilskap slik at det gjev meining, til dømes i ei bok, ein artikkel eller ein e-post;
    samanhengande mengd av skrivne ord
    Døme
    • ei bok med lite tekst og mykje bilete;
    • desse tekstane er uleselege;
    • skriv ein kort tekst om sommarferien din;
    • ein gresk tekst med omsetjing
  2. ord til ein melodi
    Døme
    • ein popmelodi med norsk tekst
  3. utdrag frå Bibelen eller bibelstad som utgangspunkt for ei preike
    Døme
    • teksten i dag er frå Salmane;
    • leggje ut teksten på førehand
  4. omsetjing eller attgjeving av tale i eit fjernsynsprogram, ein film eller liknande, som blir vist nedst på skjermen;
    til skilnad frå dubbing
    Døme
    • filmen er på fransk med norske tekstar
  5. i typografi: stor skriftstorleik;
    20-punkts kegel

Faste uttrykk

  • halde seg til teksten
    ikkje snakke seg vekk frå eit planlagt tema
  • lese nokon teksten
    irettesetje nokon
    • læraren las elevane teksten da halve klassa ikkje leverte i tide
Artikkelside

sjølvskriven

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ein har skrive sjølv
    Døme
    • dei las sjølvskrivne dikt
  2. som utan tvil er best kvalifisert eller peikar seg naturleg ut til noko
    Døme
    • han bør vere sjølvskriven til stillinga
  3. Døme
    • ho var det sjølvskrivne midtpunktet
Artikkelside