Розширений пошук

Простий пошук

Словник нюношка 92 oppslagsord

vik

іменник жіночий

Походження

norrønt vík; jamfør vike (

Значення та вживання

mindre område av sjø som dannar ei innskjering i strandlinja;
liten fjordarm;
kil, våg (3
Приклад
- vikar og sund;
- inst i vika;
- ei lun vik;
- ro ut av vika
noko som liknar ei vik (1);
jamfør munnvik
Приклад
- ha store vikar over tinningane

Сторінка статті

hogge

hogga

дієслово

Походження

norrønt hǫggva

Значення та вживання

svinge eller slå ein skarp reiskap mot eller inn i noko eller nokon
Приклад
- hogge eit tre;
- ho hogg øksa i stabben;
- hogge ved;
- hogge med sverd;
- eg har hogge av ein finger;
- pass på så du ikkje høgg deg i foten;
- vi må hogge hol på isen;
- hogge i stein med ein meisel;
- snikkaren høgg til eit emne
slå (2, 1), bite (1), gripe (1)
Приклад
- høna hogg etter meg;
- hogge tennene i kjøtet;
- hogge kloa i noko;
- ho hogg tak i han
om fartøy: stampe (2, 4), stange
Приклад
- skipet hogg mot grunnen;
- båten hogg i den grove sjøen

Фіксовані вирази

hogge i
tale hardt og brått
han hogg i så vi hoppa i stolane
hogge opp
ta sund (skip, bilar) for å bruke materialet på nytt
hogge ut
tynne ut (skog)
hogge ut eit skogsfelt

Сторінка статті

støkkje, støkke 2

støkkja, støkka

дієслово

Походження

norrønt støkkva

Значення та вживання

setje støkk i;
skremme opp;
drive (3, 5), jage (1)
Приклад
- støkkje ein hare;
- støkkje fisk
bryte eller støyte stykke av
Приклад
- støkkje sund

Сторінка статті

støkken

прикметник

Походження

norrønt stǫkkr

Значення та вживання

skvetten, redd
som lett går sund

Сторінка статті

sund 1

іменник середній

Походження

norrønt sund; samanheng med symje, opphavleg ‘stad der ein sym over’

Значення та вживання

trongt farvatn som vidar seg ut i begge endane

Приклад

byggje bru over det tronge sundet mellom øyane

Сторінка статті

strete 1

іменник середній

Походження

norrønt stræti, gjennom gammalengelsk, frå latin strata (via) ‘jamna, brulagd (veg), i tydinga til strete (, 2) frå engelsk strait, av latin strictus ‘stram, trong’; jamfør strikt

Значення та вживання

smal gate
Приклад
- gå ut på gater og strete
smalt, trongt sund (1
Приклад
- sigle gjennom stretet mellom Korsika og Sardinia;
- det smale stretet inn til Svartehavet

Сторінка статті

rive 3

riva

дієслово

Походження

norrønt rífa og hrífa

Значення та вживання

slite i to eller fleire bitar;
få flengje;
flerre, spjerre
Приклад
- hunden reiv sauen i hel;
- rive seg opp på piggtråden;
- ungane har rive i stykke plakaten;
- forfattaren riv sundt arket og slengjer det i boset
gni sund;
skrape (2, 1), raspe (2, 1)
Приклад
- rive ost
- brukt som adjektiv
  rivne gulrøter
gni, ripe (3
Приклад
- rive av ei fyrstikk
herje, svi
Приклад
- gikta riv og slit i kroppen;
- brennevinet reiv i halsen
rykkje, slite
Приклад
- rive seg i håret;
- rive av seg kleda;
- rive nokon over ende
raske (1, skrape (2
bryte ned, rasere, jamne med jorda
Приклад
- rive eit hus;
- rive ned og øydeleggje
velte, dytte ned
Приклад
- rive eit hinder;
- høgdehopparen reiv i første forsøk

Фіксовані вирази

bli riven bort/vekk
1. døy brått og uventa;
  omkome
  han vart riven bort i ei ulykke
2. forsvinne frå marknaden
  alle billettane vart rivne vekk
få riven pels
kome uheldig frå noko
rive av seg
fortelje (til dømes ein vits) på ståande fot
rive frå seg
gjere seg fort ferdig
dei riv frå seg arbeidet
rive i nasen
lukte skarpt
lukta av mugg riv i nasen;
ei skarp lukt av sprit reiv han i nasen
rive kjeft
krangle, skjelle (for moro skuld), skråle
rive med
gjere oppglødd
musikken riv folk med
rive med seg
1. trekkje med seg
  flaumen riv med seg huset
2. fengje, engasjere
  musikaren reiv med seg publikum
rive opp
1. opne brått og hardhendt
  han reiv opp døra
2. rippe opp
  rive opp eit sår
rive seg laus
frigjere seg frå
rive til seg
skaffe seg, leggje under seg

Сторінка статті

lute 3, lùte

luta, lùta

дієслово

розділений інфінітив: luta, lùta

Походження

norrønt hluta; av lott

Значення та вживання

skifte i luter (2;
dele (2
Приклад
- lute sund ein stokk
lodde (4
Приклад
- lute bort
tildømme ein lut

Фіксовані вирази

lute seg inn
krevje sin part av ein fangst eller liknande
lute ut
dele ut i luter

Сторінка статті

synderleg

прислівник

Походження

frå lågtysk; samanheng med sund (

Значення та вживання

i særleg grad

Приклад

ikkje stå synderleg høgt i kurs;
elevane var ikkje synderleg interesserte i det læraren sa

Сторінка статті

gå 1

дієслово

Походження

norrønt ganga; innverknad frå austnordisk og lågtysk i infinitiv gå og presens går

Значення та вживання

med person eller vesen som subjekt: flytte seg jamt med føtene, spasere, vandre;
ferdast, fare (2, vanke
Приклад
- lære å gå;
- dei gjekk seg ein tur i skogen;
- korkje kunne krype eller gå;
- skal vi gå eller ta buss?
- dei går til fots ned til stranda;
- gå på tå;
- gå på hendene;
- vi har gått ein del på ski i påska;
- konstabelen kom gåande over torget;
- det gjekk nokon i døra;
- gå forbi nokon;
- dei måtte gå ein omveg rundt huset;
- gå to steg fram;
- ho går ærend i byen
brukt for å seie at ei handling eller ein tilstand varer ved
Приклад
- gå lenge med influensa;
- problemet går att i alle land;
- gå og drive;
- gå og vente;
- gå og hangle;
- gå og vone;
- gå i sitt tjuande år;
- gå på jakt;
- gå på loffen;
- gå på friing;
- gå på skule;
- gå i lære
pleie å bruke
Приклад
- eg går alltid med hatt
med særleg vekt på byrjinga, utgangspunktet eller målet
Приклад
- gå feil;
- gå konkurs;
- gå fallitt;
- gå av bussen;
- kome og gå som ein vil;
- gå ut;
- gå heim;
- gå til sides;
- gå i land;
- gå om bord;
- gå sin veg;
- ho har alt gått;
- ho er alt gått;
- skal vi gå å bade?
- gå i grava;
- gå i krigen;
- gå i selskap;
- gå på kino;
- gå til sjøs;
- gå til sengs;
- gå til ro;
- gå frå hus og heim;
- gå ut på byen;
- la oss gå
med ting, sak, tilhøve som subjekt, og med grunntyding flytte seg eller bli flytta;
røre seg, fare;
utvikle seg, endrast
Приклад
- bilen går fort;
- vogna går på skjener;
- skuffa går lett;
- båten går for fulle segl;
- det går fisk i elva;
- det gjekk så det spruta;
- hjulet går rundt;
- klokka går for fort;
- klokka går på 12;
- det gjekk kaldt nedover ryggen;
- det går straumar i vatnet;
- gå tilbake;
- gå attende
med ting, sak, tilhøve som subjekt og med særleg vekt på byrjing, utgangspunkt eller mål
Приклад
- brøda går for tjue kr stykket;
- varene går unna;
- gå av mote;
- huset gjekk opp i røyk;
- gå tapt;
- det gjekk hol på sokkane;
- gå i stykke;
- gå i knas;
- gå sund;
- det har gått prestisje i saka;
- det har gått ròte i treet;
- gå i lås;
- sola går opp;
- sola går ned;
- døra gjekk opp;
- vasen gjekk i golvet;
- avisa går i trykken;
- aksla gjekk or led;
- kvar går turen?
- skipet går på England;
- elva går over breiddene;
- la gå!
- la ankeret gå!
- toget går snart
bli borte;
forsvinne
Приклад
- lyset har gått
øydeleggjast, ryke (3)
Приклад
- lyspæra har gått;
- det gjekk nokre sidebein
om tid: lide (2
Приклад
- det går mot vår;
- tida går;
- dagane går med leik og moro
strekkje seg, liggje, vere
Приклад
- vegen går gjennom dalen;
- elva går i svingar;
- det går ein raud tråd gjennom forteljinga
herje (1)
Приклад
- det gjekk eit fælt uvêr over bygda;
- det er ein farang som går
versere
Приклад
- det går gjetord om ho;
- det går rykte om han
lykkast, vere mogleg
Приклад
- det skal gå!
- dette går ikkje
utvikle seg i ei viss lei
Приклад
- alt går meg imot;
- det går bra med han;
- det går dårleg for han;
- det går ille for han;
- det går smått med han;
- alt går sin gang
vere i rørsle, i verksemd;
fungere (2)
Приклад
- motoren går;
- uret går;
- kjeften går;
- praten går;
- pusten går;
- sjøen går høg
gjelde (1, passere
Приклад
- dette går for å vere stor kunst;
- gå for det same;
- gå ut på eitt;
- det får gå for denne gongen;
- setelen går ikkje lenger;
- kvitteringa går som garanti
nå (3, 2)
Приклад
- vatnet går opp til midja;
- boka går fram til 1900
rømmast
Приклад
- det går fem eple på eitt kilo;
- det går 10 l i bytta
gjære (1, 1)
Приклад
- ølet går
bli vist (for tida)
Приклад
- går det noko på kino?
ha som grunntone
Приклад
- songen går i moll;
- melodien går i C-dur
følgje same mønster som
Приклад
- verbet ‘slite’ går som ‘bite’

Фіксовані вирази

den går ikkje!
historia, orsakinga blir ikkje godteken
gå an
vere mogleg, akseptabel eller tillaten
det må gå an å be om ein verdig debatt
gå att
1. vise seg etter døden
  historier om døde som går att
2. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
  ei formulering som går att i mange avtalar
gå av
1. bli avfyrt;
  smelle
  skotet gjekk av
2. dele seg;
  brotne
  staven gjekk av på midten
3. slutte (i stillinga) etter nådd aldersgrense
gå av med sigeren
vinne
gå av seg
utvikle seg; hende, bere til
gå av stabelen
1. bli sjøsett
2. gå føre seg, bli skipa til
  festivalen går av stabelen første laurdag i juli
gå bort
1. verte borte;
  forsvinne
  flekken gjekk bort
2. døy
  han gjekk bort etter kort tids sjukdom
3. vitje andre
gå fløyten
gå tapt;
ikkje bli av
pengane gjekk fløyten
gå for det
omkome, krepere
gå for langt
gå for vidt;
overdrive
nei, no går det for langt!
gå for presten
gå til konfirmantundervisning
gå for seg
hende, bere til
gå for vidt
overdrive
gå fram
gjere (noko) (slik eller slik)
gå fram av
vere tydeleg frå (samanhengen)
gå framover
ha framgang
gå fri
sleppe straff;
sleppe unna
gå frå
slutte å følgje eller etterleve
gå frå ei avtale
gå frå konsepta
miste fatninga
gå frå kvarandre
skiljast
gå frå vitet
bli galen;
gå frå forstanden;
miste vitet
eg held på å gå frå vitet
gå føre seg
hende, skje
undervisninga går føre seg i klasserommet;
samlinga vil gå føre seg utandørs;
debatten har gått føre seg i fleire månader
gå i seg sjølv
granske (skyld og liknande hos) seg sjølv
gå i stå
stoppe opp
planlegginga har fullstendig gått i stå
gå i vasken
ikkje bli noko av
turen gjekk i vasken
gå igjen
1. vise seg på nytt (fleire gonger);
  stadig dukke opp
2. vise seg etter døden
gå imot
1. gå til åtak på eller forsvare seg
  gå imot fienden
2. kjempe mot;
  motarbeide
  gå imot eit framlegg
gå inn
1. om blad, avis: slutte å kome ut
2. om tips, spådom: bli oppfylt, lykkast
gå inn for
vere talsmann for, stø; satse på, leggje vinn på (noko)
gå inn på
1. ta (nærmare) for seg
2. samtykkje i
gå inn under
bli rekna som ein del av eller vere omfatta av
gå med
1. bli brukt av forsyningar, råvarer o.l.
  det gjekk med 50 brød
2. (om person) stryke med;
  døy
gå med på
samtykkje i;
vedgå (noko)
gå ned
minke
gå om
handle om;
dreie seg om
gjer greie for løysinga, elles minnest vi ikkje kva det går om
gå opp
1. auke, stige
  talet på smitta gjekk opp
2. gje full løysing
  reknestykket gjekk opp;
  kabalen gjekk opp
3. rakne
  gå opp i saumane
4. smelte, tine
  vatna går opp;
  isen går opp
gå opp for
(brått) bli klart, tydeleg for
det gjekk eit lys opp for han
gå opp i
i matematikk: få eit heilt tal som kvotient når ein deler eit tal på eit mindre tal
3 går opp i 9
gå opp i opp
om to eller fleire ting: vege kvarandre opp, jamne (seg) ut
gå over
ta slutt;
gje seg
sjukdomen gjekk over til slutt
gå over til
skifte side, ta til å bruke
gå på
1. ta fatt
  huset fortener nokon som kan gå på med nytt mot
2. gjelde
  krtikken går på person, ikkje sak
3. få som resultat
  gå på tap
4. vere avhengig av, nytte
  gå på stoff;
  gå på medikament
gå rundt
1. kantre, velte, tippe over
2. ha god nok økonomi til å klare alle utgiftene
  kafeen treng fleire kundar for å få det til å gå rundt
gå saman
1. ha følgje
2. høve saman;
  harmonere
  fargane går ikkje saman
gå seg bort
gå seg vill
gå seg fast
gå til ein korkje kan kome fram eller attende
gå seg vill
rote seg bort;
forville seg
gå til
1. setje i verk;
  kome i gang med
  gå til åtak;
  gå til verket;
  gå til streik;
  gå til nedlegging
2. bere til, skje;
  ha seg
  han fortel om korleis det gjekk til då bygda fekk traktor;
  korleis gjekk det til at det blei nybygg?
3. (om person) døy
gå tilbake
1. minke i storleik eller kvalitet;
  verte mindre eller dårlegare
  partiet gjekk tilbake i oppslutnad
2. falle attende til tidlegare tilstand
  gå tilbake på eit løfte;
  gå tilbake på krav
3. vende attende til ein stad eller ein tilstand
  vi gjekk tilbake til bilen
gå under
søkke; øydeleggjast
gå unna
1. halde seg borte frå;
  vike for nokon eller noko
2. gå føre seg i raskt tempo;
  gå fort
  flyttinga gjekk unna på ei helg
3. få rask avsetnad
  varene går unna
gå ut
1. ikkje vere gyldig lenger;
  overskride
  fristen går ut i neste veke;
  avtalen gjekk ut for ei stund sidan
2. dra til utestad
  har du planar om å gå ut på byen i kveld?
gå ut frå
byggje på, rekne med (noko)
gå ut frå at alt er rett
gå ut med
gjere offentleg kjend
gå ut med ein bodskap
gå ut mot
kritisere (nokon) sterkt
gå ut over
råke (nokon), verke på, få følgjer for
gå ut på
dreie seg om, handle om, vere om, gjelde
gå åt
miste livet;
stryke med;
omkome
ha noko å gå på
ha romsleg (med tid, midlar, krefter)
ikkje gå an
1. ikkje la seg gjere
2. ikkje søme seg
kva går det av deg?
korleis er det du ber deg åt?
la gå
1. ikkje hindre;
  gje lov til
  dei let han gå
2. det får så vere
  men lat gå, det kunne vere moro å prøve
noko som går
sjukdom som mange får samstundes
det er noko som går
som ein står og går
slik ein nettopp da er kledd; ubudd
så gjekk vi da
la oss gå

Сторінка статті

Результати на сторінці:

Розширений пошук

Словник нюношка 92 oppslagsord

vik

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

hogge

hogga

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

støkkje, støkke 2II

støkkja, støkka

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

støkken

Походження

Значення та вживання

sund 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

strete 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

rive 3III

riva

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

lute 3III, lùte

luta, lùta

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Фіксовані вирази

synderleg

Походження

Значення та вживання

Приклад

gå 1I

Походження

Значення та вживання

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

Приклад

støkkje, støkke 2

sund 1

strete 1

rive 3

lute 3, lùte

gå 1