Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
75 результатів

Словник букмола 42 oppslagsord

unntak

іменник середній

Походження

av unnta

Значення та вживання

  1. det å se bort fra eller ikke la telle med;
    avgrensende vilkår
    Приклад
    • barna ble uten unntak smittet av vannkopper;
    • gjøre unntak for personer over 60 år;
    • påbudt kjøreretning, med unntak for buss
  2. noe som skiller seg fra det vanlige;
    avvikende tilfelle
    Приклад
    • unntaket som bekrefter regelen;
    • det er sjelden snø her, men fjoråret var et unntak

Фіксовані вирази

  • med unntak av
    bortsett fra
    • med unntak av litt regn på onsdag, blir det en uke med fint vær
Сторінка статті

linje

іменник жіночий або чоловічий

Походження

gjennom tysk, fra latin linea, av linum ‘lin’, opprinnelig ‘tråd av lin’; jamfør line

Значення та вживання

  1. smal stripe, (tenkt) strek
    Приклад
    • en stiplet linje;
    • en notatblokk med linjer til å skrive på;
    • stien skar seg i en nesten rett linje gjennom skogen
  2. i matematikk: størrelse med bare én dimensjon
    Приклад
    • trekke en linje mellom to punkter
  3. omriss eller kontur som danner en (tenkt) strek langs ytterkantene av noe
    Приклад
    • linjene i landskapet;
    • en bil med fine linjer
  4. vannrett rad eller rekke av ord, tall, noter eller lignende
    Приклад
    • et vers på fire linjer;
    • skriv noen linjer om hvordan du har det!
    • svaret står på tredje linje;
    • spille første linje av sangen på gitar
  5. rad, rekke eller sjikt av personer, enheter eller lignende
    Приклад
    • soldatene stod på linje ved siden av hverandre;
    • være i fremste linje i arbeidet mot doping
  6. rekke av slektninger oppover eller nedover i generasjonene;
    slektslinje, slektsgren
    Приклад
    • etterkommere i rett nedstigende linje
  7. forbindelse mellom hendelser, fenomener og lignende
    Приклад
    • boka ble begynnelsen på en oppadgående linje i forfatterskapet
  8. kanal eller forbindelse som muliggjør kommunikasjon;
    Приклад
    • brudd på linja;
    • rydde linja før neste tog
  9. framgangsmåte;
    Приклад
    • de er enige om de store linjene;
    • ha helt klare linjer for hva de må gjøre når en krise oppstår;
    • føre en hard linje i forhandlingene;
    • ulike mediers redaksjonelle linje
  10. i Forsvaret: mobiliseringsstyrke av de 15 yngste årsklassene av vernepliktige;
    til forskjell fra landvern
  11. eldre betegnelse for studieretning
    Приклад
    • praktisk eller teoretisk linje;
    • allmennfaglig linje
  12. i bestemt form: ekvator
    Приклад
    • passere linja
  13. eldre lengdemål lik ¹⁄₁₂ tomme

Фіксовані вирази

  • arbeid i linje
    arbeid som er direkte knyttet til produksjon;
    jamfør stab (2)
  • holde linjen
    vente eller fortsette å lytte i telefonen
    • vennligst hold linjen
  • lese mellom linjene
    forstå noe som ikke er direkte uttrykt
  • over hele linja
    for alle;
    blant alle uten unntak
    • i en periode har vi måttet kutte over hele linja
  • på linje med
    1. på samme måte som
      • bli vurdert på lik linje med andre søkere
    2. nokså lik; jevngod med
      • tilbudet deres er på linje med de beste i utlandet
  • stamme fra noen i like linje
    nedstamme direkte gjennom bare mannlige ledd (10)
  • være på linje
    ha samme syn, være enig
    • i denne saken er vi faktisk helt på linje
Сторінка статті

nær 2

прислівник

Походження

norrønt nær, opprinnelig komparativ av ná- jamfør nærmere (2 og nærmest

Значення та вживання

  1. ikke langt borte;
    like ved
    Приклад
    • fødselen er nær forestående;
    • bo nær byen;
    • være døden nær;
    • kom litt nærere!
  2. intimt, tett
    Приклад
    • hun stod den avdøde nær;
    • han er nær knyttet til familien
  3. Приклад
    • tjene nær 200 kroner timen;
    • det hadde nær gått galt

Фіксовані вирази

  • fjern og nær
    over alt, flere steder
    • det kom gjester fra fjern og nær;
    • hun sendte julegaver til fjern og nær
  • ligge nær
    være naturlig (3) eller forståelig;
    være nærliggende
    • det ligger nær å anta at det var hun som hadde gjort det
  • nær ved/på
    på nippet til;
    nesten
    • nær på hundre gjester kom på festen;
    • hun var nær ved å stryke på eksamen
  • nær sagt
    nesten;
    så å si
    • det var gode tilbud på nær sagt alle varene;
    • jeg kunne gjøre nær sagt hva som helst
  • på langt nær
    slett ikke;
    på ingen måte
    • planen er på langt nær oppfylt ennå;
    • jeg er ikke på langt nær ferdig
  • på én nær
    med ett unntak
    • alle sangene, på én nær, var på engelsk;
    • på hotellet var alle rom, på ett nær, fulle
  • så nær som
    unntatt
    • hele familien kom i bryllupet så nær som en onkel i Australia
  • ta seg nær av
    være svært lei for;
    sørge over
    • han tok seg veldig nær av kritikken
  • trø/gå/komme noen for nær
    fornærme eller krenke noen
    • pressen kom skuespilleren for nær;
    • ikke trø sjefen for nær;
    • noen gikk henne for nær
Сторінка статті

alltid

прислівник

Походження

av lavtysk alletit

Значення та вживання

  1. til alle tider;
    uten unntak
    Приклад
    • det er alltid noen hjemme der;
    • det har jeg da alltid visst;
    • alltid være tidlig ute;
    • evig og alltid
  2. brukt for å dempe et utsagn eller for å uttrykke usikkerhet;
    Приклад
    • det blir alltid en råd

Фіксовані вирази

  • for alltid
    i all framtid
    • være borte for alltid
Сторінка статті

eksepsjonell

прикметник

Походження

gjennom fransk; fra latin exceptio ‘unntak’

Значення та вживання

som er helt utenom det vanlige, særlig i positiv forstand;
Приклад
  • en eksepsjonell fotballspiller;
  • under eksepsjonelle forhold
  • brukt som adverb
    • en eksepsjonelt høy strykprosent
Сторінка статті

hederlig

прикметник

Походження

norrønt heiðrligr

Значення та вживання

  1. Приклад
    • han er en tvers gjennom hederlig kar
  2. Приклад
    • filmen fikk hederlig omtale;
    • gjøre en hederlig innsats;
    • hun er et hederlig unntak
Сторінка статті

allmenn

прикметник

Походження

norrønt almennr, påvirket av tysk (all)gemein ‘felles for alt, alle’

Значення та вживання

  1. felles for alle, som gjelder alle
    Приклад
    • allmenn stemmerett;
    • allmenn verneplikt
  2. som gjelder (hele) samfunnet;
    Приклад
    • saken har allmenn interesse;
    • et allment gode;
    • lovbrudd skal påtales av allmenne hensyn
    • som adverb:
      • det er allment kjent
  3. Приклад
    • det er en allmenn oppfatning;
    • han kom med noen allmenne betraktninger
  4. som gjelder uten unntak;
    Приклад
    • allmenne sannheter;
    • en hellig, allmenn kirke
Сторінка статті

slem 1

іменник чоловічий

Походження

av engelsk slam

Значення та вживання

det å ta alle stikkene (1 (eller alle med ett unntak) i kortspill;
jamfør lilleslem og storeslem
Сторінка статті

uthult, uthulet, utholt, uthola

прикметник

Походження

perfektum partisipp av uthule

Значення та вживання

  1. som er gjort innhul
    Приклад
    • en uthult trestamme
  2. som har mistet sitt vesentligste innhold på grunn av unntak eller smutthull
    Приклад
    • et uthult begrep
Сторінка статті

uthule, uthole

дієслово

Значення та вживання

  1. lage fordypning eller hulrom i
    Приклад
    • vannet har uthulet steinen
  2. miste sitt vesentligste innhold på grunn av unntak eller smutthull;
    svekke
    Приклад
    • uthule loven
Сторінка статті

Словник нюношка 33 oppslagsord

unntak, unnatak

іменник середній

Значення та вживання

  1. det å sjå bort frå eller ikkje la telje med;
    avgrensande vilkår
    Приклад
    • alle kom, utan unntak;
    • dei streikande gjer unntak for sjukehusa;
    • det er nok med éin vaksinedose, med unntak for personar med nedsett immunforsvar
  2. noko som skil seg frå det vanlege;
    avvikande tilfelle
    Приклад
    • unntaket som stadfestar regelen;
    • slik framferd er helst eit unntak;
    • det høyrer til unntaka at ho er heime to helger på rad

Фіксовані вирази

  • med unntak av
    bortsett frå
    • med unntak av nokre skrammer, gjekk alt bra
Сторінка статті

linje, line 2

іменник жіночий

Походження

gjennom tysk, frå latin linea, av linum ‘lin’, opphavleg ‘tråd av lin’; jamfør line (1

Значення та вживання

  1. (tenkt) strek, smal stripe
    Приклад
    • ei skriveblokk med linjer;
    • ei prikka linje;
    • han gjekk i ei rett linje gjennom skogen
  2. i matematikk: storleik med berre éin dimensjon
    Приклад
    • trekkje ei bein linje mellom to punkt
  3. omriss eller kontur som dannar ei (tenkt) linje (1) langs ytterkantane av noko
    Приклад
    • linjene i landskapet;
    • ein bil med fine linjer
  4. vassrett rad eller rekkje av ord, tal, notar eller liknande
    Приклад
    • eit vers på fire linjer;
    • send meg nokre linjer om korleis du har det!
    • du finn svaret på nedste linja
  5. rad, rekkje eller sjikt av personar, einingar eller liknande
    Приклад
    • soldatane stod oppstilte på linje ved sida av kvarandre;
    • dette plasserer oss i fremste linje internasjonalt
  6. rekkje oppover eller nedover i generasjonane av skyldfolk;
    slektsgrein
    Приклад
    • stamme frå nokon i rett nedstigande linje
  7. kopling mellom hendingar, fenomen og liknande
    Приклад
    • trekkje ei linje frå oppvekst til eigen måte å oppdra barn på
  8. kanal eller samband som gjer kommunikasjon mogleg;
    Приклад
    • brot på linja;
    • rydde linja før neste tog
  9. framgangsmåte;
    Приклад
    • føre ei politisk restriktiv linje;
    • leggje seg på ei nøktern linje i tingingane;
    • ha klare linjer for korleis dei skal ta seg av slike saker
  10. i forsvaret: mobiliseringsstyrke av dei 15 yngste årsklassene av vernepliktige;
    til skilnad frå landvern
  11. eldre nemning for studieretning
    Приклад
    • dei mest populære linjene ved skulen;
    • tilby både praktiske og teoretiske linjer
  12. i bunden form: ekvator
    Приклад
    • passere linja
  13. gammalt lengdemål lik ¹⁄₁₂ tomme

Фіксовані вирази

  • arbeid i linje
    arbeid som er direkte knytt til produksjonen; jamfør stab (2)
  • halde linja
    vente eller halde fram med å lytte i telefonen
    • eg tenkte at han ville leggje på, men han heldt linja
  • lese mellom linjene
    forstå noko som ikkje er direkte uttrykt
  • over heile linja
    for alle;
    blant alle utan unntak
  • på linje med
    1. på same måte som
      • bli kvalifisert på linje med alle andre
    2. jamgod med
      • båttrafikken er ein transportveg på linje med vegar og jernbaner
  • stamme frå nokon i like linje
    nedstamme direkte gjennom berre mannlege ledd (10)
  • vere på linje
    ha same syn
    • dei er heilt på linje i denne saka
Сторінка статті

finnast

дієслово

Походження

norrønt finnast; av finne (5

Значення та вживання

  1. vere til, eksistere
    Приклад
    • det finst ikkje mat i huset;
    • alt som finst om emnet;
    • dei fleste brukte traktor, men det fanst unntak;
    • det hadde alltid funnest ei spenning mellom dei
  2. i nektingsuttrykk med adjektiv: vere
    Приклад
    • eg finst ikkje redd
  3. bli funnen
    Приклад
    • dei drukna og fanst aldri meir
Сторінка статті

uthola

прикметник

Походження

av hole ut

Значення та вживання

  1. som er gjort innhol
    Приклад
    • ei uthola trestamme
  2. svekt på grunn av unntak ogsmotthol
    Приклад
    • ei uthola lov
Сторінка статті

slem 1

іменник чоловічий

Походження

av engelsk slam

Значення та вживання

det å ta alle stikka (1 (eller alle med eitt unntak) i kortspel;
jamfør storeslem og vesleslem
Сторінка статті

snarefangst

іменник чоловічий

Значення та вживання

fangst av småvilt i snare
Приклад
  • snarefangst er med få unntak forbode
Сторінка статті

dyr 1

іменник середній

Походження

norrønt dýr ‘firbeint dyr’

Значення та вживання

  1. levande skapning med sanse- og rørsleevne (med unntak av menneske);
    til skilnad frå plante (1, 1)
    Приклад
    • dyr og planter;
    • mange ungar ynskjer seg eit dyr;
    • stelle dyra på garden;
    • jaktkvoten var på 20 dyr
  2. Приклад
    • sleppe fram dyret i seg
  3. brukt nedsetjande: dyrisk menneske
    Приклад
    • han er eit dyr
  4. Приклад
    • naboane våre er nokre rare dyr
Сторінка статті

unnateke

прийменник

Походження

etterleddet av ta

Значення та вживання

med unntak av;
så nær som;
utanom;
Приклад
  • alle unnateke ein;
  • festen blir ute, unnateke om det blir regn
Сторінка статті

nær 2

прислівник

Походження

norrønt nær, opphavleg komparativ av ná-; jamfør nærmare (2 og nærmast

Значення та вживання

  1. ikkje langt borte;
    tett attmed
    Приклад
    • dei bur nær byen;
    • øya låg nær land;
    • enden er nær
  2. intimt, tett
    Приклад
    • ho er nær knytt til faren;
    • dei stod nær kvarandre i dei politiske spørsmåla;
    • ho stod den avlidne nær
  3. Приклад
    • ho tener nær ein million i året;
    • han hadde nær forsnakka seg

Фіксовані вирази

  • fjern og nær
    overalt, fleire stader
    • det kom gjester frå fjern og nær;
    • dei sendte brev til fjern og nær
  • liggje nær
    vere naturleg (3) eller rimeleg;
    vere nærliggjande (2)
    • det ligg nær å tru at dette kjem til å endre seg snart
  • nær på/ved
    nesten, bortimot;
    på nippen til
    • det hadde nær på gått gale;
    • tene nær på 90 kroner timen;
    • vere nær ved å falle
  • nær sagt
    nesten;
    så å seie
    • han har gjort nær sagt heile arbeidet sjølv;
    • dei kunne gjere nær sagt alt
  • på éin/eitt nær
    med eitt unntak
    • alle kandidatane, på éin nær, stod på eksamen;
    • på eitt nær har alle partia trekt seg frå regjeringa
  • på langt nær
    slett ikkje;
    på ingen måte
    • planen er på langt nær oppfylt enno;
    • dei er ikkje på langt nær klare til å dra
  • så nær som
    med unntak av;
    unnateke
    • dei var der alle så nær som den yngste sonen
  • ta seg nær av
    bli lei for;
    sørgje over
    • han tok seg veldig nær av kritikken
  • trø/kome/gå nokon for nær
    fornærme eller krenkje nokon
    • du bør ikkje trø han for nær;
    • talaren kom publikum for nær;
    • han gjekk leiaren for nær
Сторінка статті

bortsett

прислівник

Фіксовані вирази

  • bortsett frå
    med unntak av
    • dramaturgien fungerer bortsett frå mot slutten av stykket
Сторінка статті