Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
37 результатів

Словник букмола 18 oppslagsord

nøktern

прикметник

Походження

fra tysk , opprinnelig ‘som skjer tidlig om morgenen’, trolig fra latin nocturnus ‘nattlig’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • en nøktern person;
    • hun er nøktern og praktisk
  2. Приклад
    • en nøktern framstilling av en sak
  3. Приклад
    • et nøkternt budsjett
    • brukt som adverb:
      • leve nøkternt
  4. Приклад
    • nøktern standard
    • brukt som adverb:
      • huset var svært nøkternt innredet
  5. Приклад
    • han holdt seg nøktern i to uker
Сторінка статті

sober

прикметник

Походження

fra latin ‘edru’

Значення та вживання

  1. som ikke blir overdrevet;
    måteholden, nøktern
  2. etter reglene;
    Приклад
    • sober oppførsel
Сторінка статті

rolig

прикметник

Походження

av ro (2

Значення та вживання

  1. som knapt beveger seg;
    Приклад
    • sjøen var rolig
    • brukt som adverb:
      • sitte rolig
  2. uten støy, hendelser eller endringer som forstyrrer;
    Приклад
    • en rolig bydel;
    • rolige omgivelser;
    • ha en rolig natt
  3. uten bekymring;
    Приклад
    • du kan være helt rolig
  4. uten hast;
    Приклад
    • en rolig og stø kar
    • brukt som adverb:
      • tale rolig og høflig;
      • ta meldingen helt rolig
  5. uten avbrudd og uten merkbar endring i fart eller intensitet;
    Приклад
    • leve et rolig og stille liv;
    • landskapets rolige linjer;
    • rolige farger;
    • det var noen rolige år
    • brukt som adverb:
      • elva rant rolig forbi
Сторінка статті

edruelighet

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. det å være edruelig (1);
    Приклад
    • en klar grense for edruelighet for småbåtførere
  2. det å være nøktern og rasjonell;
    Приклад
    • vise edruelighet i økonomiske spørsmål
Сторінка статті

edruelig

прикметник

Значення та вживання

  1. måteholden eller avholdende når det gjelder alkohol
    Приклад
    • være edruelig
  2. i overført betydning: nøktern og rasjonell
    Приклад
    • et edruelig forslag;
    • en edruelig vurdering;
    • mane til en mer edruelig debatt;
    • velge edruelige politikere
Сторінка статті

ned på jorda

Значення та вживання

til en realistisk forståelse av situasjonen;
i en nøktern tilstand;
Se: jord
Приклад
  • hun fikk meg ned på jorda;
  • laget kom raskt ned på jorda igjen etter tapet
Сторінка статті

selvbeherskelse, sjølbeherskelse

іменник чоловічий

selvbehersking, sjølbehersking

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

det å ikke la følelser og lyster løpe av med en;
det å være nøktern;
Приклад
  • de viste en imponerende selvbeherskelse da kakene ble satt fram;
  • alt maset fikk meg til å miste selvbeherskelsen
Сторінка статті

realisme

іменник чоловічий

Походження

av latin realis; jamfør real (3

Значення та вживання

  1. holdning som tar utgangspunkt i faktiske forhold
    Приклад
    • vise en nøktern realisme;
    • virksomheten er preget av realisme og fornuft
  2. kunstretning som krever en naturtro og nøktern gjengivelse av virkeligheten;
    jamfør nyrealisme
    Приклад
    • etter romantikken i norsk litteratur fulgte realismen
  3. i filosofi: oppfatning som bygger på at virkeligheten eksisterer uavhenging av forestillingene våre

Фіксовані вирази

  • magisk realisme
    retning innen latinamerikansk etterkrigslitteratur der grensene mellom fantasi og virkelighet blir opphevet
Сторінка статті

jord

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt jǫrð

Значення та вживання

  1. i bestemt form entall: klode som menneskene bor på, planeten Tellus
    Приклад
    • her på jorda;
    • jorda går rundt sola;
    • satellitten går i en bane 36 000 km fra jorda
  2. i bestemt form entall: jordoverflaten
    Приклад
    • bøye seg til jorda
  3. masse som utgjør jordskorpa, og som kan dyrkes;
    Приклад
    • bryte ny jord;
    • dyrke jorda;
    • god jord;
    • få kornet i jorda;
    • eie mye jord;
    • på norsk jord
  4. løse avleiringer som vekster kan leve i
    Приклад
    • skifte jord på potteplantene

Фіксовані вирази

  • alt mellom himmel og jord
    alt mulig
  • falle i god jord
    bli positivt mottatt;
    vinne anerkjennelse
  • falle til jorda
    mislykkes
    • alle morsomheter faller til jorda
  • gå under jorda
    gå i dekning;
    gjemme seg
  • holde seg på jorda
    være jordnær
  • jevne med jorda
    legge i ruiner
  • moder jord
    jordkloden sett som opphavet til alt liv
  • ned på jorda
    til en realistisk forståelse av situasjonen;
    i en nøktern tilstand
    • hun fikk meg ned på jorda;
    • laget kom raskt ned på jorda igjen etter tapet
  • stikke fingeren i jorda og lukte hvor en er
    finne ut hvordan situasjonen er, og handle etter det
Сторінка статті

upoetisk

прикметник

Значення та вживання

ikke (eller lite) poetisk (2);
nøktern, uromantisk;
Приклад
  • upoetisk språk
Сторінка статті

Словник нюношка 19 oppslagsord

nøktern

прикметник

Походження

frå tysk, opphavleg ‘som hender tidleg om morgonen’, truleg frå latin nocturnus ‘nattleg’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • ein nøktern person
  2. Приклад
    • ei nøktern framstilling av ei sak;
    • ei nøktern vurdering
  3. Приклад
    • eit nøkternt budsjett
    • brukt som adverb:
      • leve nøkternt
  4. Приклад
    • huset hadde ei nøktern innreiing
Сторінка статті

sober

прикметник

Походження

frå latin ‘edru, kravlaus’

Значення та вживання

  1. som ikkje blir overdriven;
    måtehalden, nøktern
  2. etter reglane;
    Приклад
    • sober framferd
Сторінка статті

klar 1, klår

прикметник

Походження

norrønt klárr, gjennom lågtysk, frå latin clarus; i tydinga ‘om lyd’ frå engelsk

Значення та вживання

  1. om lys, luft: strålande (2, lysande (1);
    Приклад
    • ein klar dag;
    • klare stjerner;
    • klart solskin
    • brukt som adverb
      • brenne klart
  2. Приклад
    • klar himmel
  3. i overført tyding: strålande, lysande (av glede)
    Приклад
    • klare auge;
    • klar i blikket
  4. om væske, glas, farge: blank (3), rein (3, 4);
    Приклад
    • klare fargar;
    • klart kjeldevatn
  5. utan skurring
    Приклад
    • klare tonar;
    • klar i røysta
  6. om bilete, skrift: tydeleg (1), skarp (2, 3);
    lett å tyde eller identifisere
    Приклад
    • klare bilete;
    • klar og lettlesen skrift
  7. om førestilling, samanheng, framstilling: tydeleg (1), innlysande, opplagd (1);
    lett skjønleg, eintydig
    Приклад
    • ha noko klart føre seg;
    • klar definisjon;
    • klar samanheng;
    • klar siger;
    • saka er klar
  8. Приклад
    • ha ein klar hjerne
    • brukt som adverb
      • uttrykkje seg klart

Фіксовані вирази

  • klar i toppen
    • ikkje omtåka;
      edru
    • med sitt fulle vit
      • jubilanten er klar i toppen
  • klar tale
    utsegner som ikkje kan mistydast
  • klart språk
    språk, tale som ikkje kan mistydast
  • vere klar over
    innsjå, forstå
Сторінка статті

roleg

прикметник

Походження

norrønt róligr; av ro (2

Значення та вживання

  1. som knapt rører seg;
    Приклад
    • sjøen var roleg
    • brukt som adverb:
      • sitje roleg
  2. utan støy, endringar eller hendingar som forstyrrar;
    Приклад
    • ein roleg stad;
    • rolege omgjevnader;
    • få ei roleg natt
  3. utan bekymring;
    Приклад
    • du kan vere heilt roleg
  4. utan hast;
    Приклад
    • ein roleg og stø kar
    • brukt som adverb:
      • tale roleg og høfleg;
      • ta meldinga heilt roleg
  5. utan avbrot og utan merkande endring i fart eller intensitet;
    Приклад
    • det var nokre rolege år;
    • leve eit roleg liv;
    • rolege linjer i landskapet;
    • rolege fargar
    • brukt som adverb:
      • elva rann roleg forbi
Сторінка статті

sakleg

прикметник

Значення та вживання

som held seg til saka,;
Приклад
  • eit sakleg ordskifte;
  • vere nøktern og sakleg;
  • det er saklege grunnar for dette;
  • leggje debatten på eit saklegare nivå
Сторінка статті

lidenskapslaus

прикметник

Значення та вживання

Приклад
  • ei lidenskapslaus framstilling
Сторінка статті

jordnær

прикметник

Значення та вживання

  1. som er nær jorda
  2. Приклад
    • føre ein jordnær politikk
Сторінка статті

balansere

balansera

дієслово

Вимова

balanseˊre eller  balangseˊre

Походження

av balanse

Значення та вживання

  1. halde, vere i likevekt;
    vege jamt
    Приклад
    • balansere ei stong på fingeren;
    • balansere på ein bom;
    • balansere ei skålvekt
  2. i bokføring: vise samsvar mellom debetsida og kreditsida
    Приклад
    • få rekneskapen til å balansere
  3. brukt som adjektiv: med stor sinnsro;
    (vel) tilpassa
    Приклад
    • ein balansert person;
    • ei balansert framstilling av ei sak;
    • eit balansert trafikksystem
Сторінка статті

realisme

іменник чоловічий

Походження

av latin realis; jamfør real (3

Значення та вживання

  1. haldning som tek utgangspunkt i faktiske tilhøve
    Приклад
    • syne ein nøktern realisme;
    • forventinga om økonomisk vekst er det lite realisme i
  2. kunstretning som legg hovudvekta på ei naturtru og nøktern attgjeving av røyndomen;
    jamfør nyrealisme
    Приклад
    • etter romantikken i norsk litteratur kom realismen
  3. i filosofi: oppfatning som byggjer på at røynda eksisterer uavhengig av førestillingane våre

Фіксовані вирази

  • magisk realisme
    retning innan latinamerikansk etterkrigslitteratur der grensene mellom fantasi og røyndom blir oppheva
Сторінка статті

linje, line 2

іменник жіночий

Походження

gjennom tysk, frå latin linea, av linum ‘lin’, opphavleg ‘tråd av lin’; jamfør line (1

Значення та вживання

  1. (tenkt) strek, smal stripe
    Приклад
    • ei skriveblokk med linjer;
    • ei prikka linje;
    • han gjekk i ei rett linje gjennom skogen
  2. i matematikk: storleik med berre éin dimensjon
    Приклад
    • trekkje ei bein linje mellom to punkt
  3. omriss eller kontur som dannar ei (tenkt) linje (1) langs ytterkantane av noko
    Приклад
    • linjene i landskapet;
    • ein bil med fine linjer
  4. vassrett rad eller rekkje av ord, tal, notar eller liknande
    Приклад
    • eit vers på fire linjer;
    • send meg nokre linjer om korleis du har det!
    • du finn svaret på nedste linja
  5. rad, rekkje eller sjikt av personar, einingar eller liknande
    Приклад
    • soldatane stod oppstilte på linje ved sida av kvarandre;
    • dette plasserer oss i fremste linje internasjonalt
  6. rekkje oppover eller nedover i generasjonane av skyldfolk;
    slektsgrein
    Приклад
    • stamme frå nokon i rett nedstigande linje
  7. kopling mellom hendingar, fenomen og liknande
    Приклад
    • trekkje ei linje frå oppvekst til eigen måte å oppdra barn på
  8. kanal eller samband som gjer kommunikasjon mogleg;
    ferdselsåre, sambandskanal
    Приклад
    • brot på linja;
    • rydde linja før neste tog
  9. framgangsmåte;
    Приклад
    • føre ei politisk restriktiv linje;
    • leggje seg på ei nøktern linje i tingingane;
    • ha klare linjer for korleis dei skal ta seg av slike saker
  10. i forsvaret: mobiliseringsstyrke av dei 15 yngste årsklassene av vernepliktige;
    til skilnad frå landvern
  11. eldre nemning for studieretning
    Приклад
    • dei mest populære linjene ved skulen;
    • tilby både praktiske og teoretiske linjer
  12. i bunden form: ekvator
    Приклад
    • passere linja
  13. gammalt lengdemål lik ¹⁄₁₂ tomme

Фіксовані вирази

  • arbeid i linje
    arbeid som er direkte knytt til produksjonen; jamfør stab (2)
  • halde linja
    vente eller halde fram med å lytte i telefonen
    • eg tenkte at han ville leggje på, men han heldt linja
  • lese mellom linjene
    forstå noko som ikkje er direkte uttrykt
  • over heile linja
    for alle;
    blant alle utan unntak
  • på linje med
    • på same måte som
      • bli kvalifisert på linje med alle andre
    • jamgod med
      • båttrafikken er ein transportveg på linje med vegar og jernbaner
  • stamme frå nokon i like linje
    nedstamme direkte gjennom berre mannlege ledd (10)
  • vere på linje
    ha same syn
    • dei er heilt på linje i denne saka
Сторінка статті