Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
94 результатів

Словник букмола 49 oppslagsord

hell 1

іменник середній

Походження

fra dansk, jamfør norrønt heill ‘varsel, lykke’; beslektet med hel (1

Значення та вживання

  1. Приклад
    • må hell og lykke følge deg!
    • ha hellet med seg;
    • sitte i hell i kortspill;
    • hun har med hell forsøkt seg i politikken;
    • prøve seg på noe uten hell
  2. Приклад
    • det var et hell at jeg traff deg nå

Фіксовані вирази

  • hell i uhell
    heldig hendelse eller omstendighet som demper virkningen av en ugunstig hendelse
    • det var hell i uhell at de var hjemme da det begynte å brenne
  • til alt hell
    heldigvis
    • til alt hell kom ingen til skade i kollisjonen
Сторінка статті

hell 2

іменник середній

Походження

jamfør norrønt hallr ‘skrå, hellende’

Значення та вживання

  1. det å skråne eller helle (2, 2)
    Приклад
    • stå på hell
  2. skrånende flate;
    Приклад
    • kuene gikk borte i hellet

Фіксовані вирази

  • være på hell
    gå mot slutten
    • blomstringen er på hell nå
Сторінка статті

helle 2

дієслово

Походження

norrønt hella, av hallr ‘skrå, hellende’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • helle bensin på tanken;
    • helle ut innholdet på flaska;
    • helle i seg flere flasker øl
  2. Приклад
    • terrenget heller mot sjøen;
    • veggen heller utover
  3. Приклад
    • helle seg bakover;
    • helle på hodet
  4. gå mot slutten
    Приклад
    • sommeren heller;
    • dagen heller mot kveld

Фіксовані вирази

  • helle til/mot
    utvikle seg i retning mot;
    ha en tendens mot;
    bevege seg i retning av å foretrekke noe
    • det heller mot seier til det blå laget;
    • jeg heller til den oppfatning at alternativ 1 er best
Сторінка статті

sitte

дієслово

Походження

norrønt sitja

Значення та вживання

  1. hvile setet eller bakdelen med overkroppen mer eller mindre oppreist
    Приклад
    • sitte på en stol;
    • katten sitter ute på trappa;
    • sitte til hest;
    • bare bli sittende!
    • gjestene satt i sofaen;
    • nei, nå har jeg sittet for lenge
  2. sette seg
    Приклад
    • vil du ikke sitte?
  3. være plassert
    Приклад
    • sitte øverst ved bordet
  4. være i virksomhet eller holde på med noe i sittende stilling
    Приклад
    • sitte og arbeide
  5. stå rolig, være i hvilestilling
    Приклад
    • hønene sitter på vaglet;
    • fuglene satt i rekker på telefonledningene;
    • det sitter en flue i taket
  6. bo, befinne seg, være
    Приклад
    • hun satt på gården så lenge hun levde;
    • sitte i fengsel;
    • han sitter hjemme hele dagen;
    • hun satt igjen med mange barn;
    • nå sitter du der, i klemma;
    • det sitter et godt hode på henne;
    • nøkkelen sitter i låsen;
    • lua satt på snei
  7. være fast
    Приклад
    • slå i en spiker så den sitter;
    • sykdommen satt lenge i;
    • jeg vil ikke ha mistanken sittende på meg
  8. utøve en viss virksomhet
    Приклад
    • sitte med makten;
    • sitte på Stortinget;
    • sitte i en komité;
    • sitte i billettluka
    • brukt som adjektiv:
      • den sittende regjering
  9. ha rett størrelse;
    passe
    Приклад
    • dressen sitter som støpt
  10. slite ved sitting
    Приклад
    • sitte hull på buksa;
    • sitte ned en sofa

Фіксовані вирази

  • sitte ... i det
    være i en viss økonomisk situasjon
    • hun sitter godt i det;
    • familen satt dårlig i det
  • sitte i hell
    stadig ha hell med seg
  • sitte igjen
    måtte bli igjen på skolen etter skoletid som straff
  • sitte inne
    være i fengsel
  • sitte langt inne
    være vanskelig å oppnå
    • seieren satt langt inne
  • sitte med
    ha eller disponere noe
  • sitte med armene i kors
    forholde seg passiv
  • sitte modell
    posere
  • sitte ned
    sette seg
  • sitte oppe
    være våken om natta
  • sitte på
    1. sitte inne med, ha
    2. tviholde på noe
    3. få skyss
  • sitte som et skudd
    passe perfekt;
    være en fulltreffer
    • kjolen sitter som et skudd;
    • forestillingen satt som et skudd
Сторінка статті

lykke

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt lykka; av lavtysk (ge)lucke ‘skjebne, lykke’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • er lykken god, rekker vi toget
  2. god skjebne;
    framgang, hell
    Приклад
    • ha lykken med seg;
    • bedre lykke neste gang!
    • det var en lykke at skredet gikk bortenfor husene
  3. dyp og varig følelse av glede og velvære
    Приклад
    • finne lykken;
    • stråle av lykke

Фіксовані вирази

  • friste lykken
    gjøre et forsøk i håp om å lykkes;
    prøve lykken
  • gjøre lykke
    vekke begeistring;
    ha suksess
    • gjøre lykke hos publikum
  • lykke på reisen!
    god reise!
  • lykke til!
    brukt som lykkønskning til en som skal gjøre noe
    • lykke til med arbeidet!
  • lykken er bedre enn forstanden
    hellet gjør at noe går bra selv om en har handlet uklokt
  • prøve lykken
    gjøre et forsøk i håp om å lykkes;
    gi seg ut på noe uten å vite om det vil gå godt eller dårlig;
    jamfør søke lykken
    • prøve lykken som fotballspiller;
    • prøve lykken i utlandet
  • på lykke og fromme
    på måfå, på slump
    • arbeidet har gått på lykke og fromme
  • til all lykke
    som vel var;
    heldigvis
    • til all lykke ble ingen alvorlig skadd
  • til lykke!
    brukt som lykkønskning: gratulerer!
    • til lykke med dagen!
    • til lykke med konfirmanten!
  • være sin egen lykkes smed
    forme sin egen skjebne;
    jamfør være sin egen lykkesmed
Сторінка статті

eventyrlig

прикметник

Вимова

eventyˊrli

Значення та вживання

  1. Приклад
    • et eventyrlig foretakende
  2. som et eventyr (1);
    Приклад
    • de hadde et eventyrlig hell;
    • bedriften har hatt en eventyrlig framgang;
    • hyttene blir solgt for eventyrlige summer
    • brukt som adverb
      • eventyrlig vakker;
      • det låter eventyrlig
Сторінка статті

være født under en lykkelig stjerne

Значення та вживання

være født til hell og lykke (etter en oppfatning om at stjernenes stilling i det øyeblikket en person blir født, avgjør den videre skjebnen);
Сторінка статті

stjerne

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt stjarna; beslektet med astronom og stella

Значення та вживання

  1. himmellegeme som er synlig som en lysende prikk på nattehimmelen
    Приклад
    • en klar himmel med millioner av stjerner;
    • i vest blinket en stor stjerne
  2. Приклад
    • få et slag så en ser stjerner
  3. noe som ligner en stjerne (1)
    Приклад
    • et juletre med stjerne i toppen;
    • et ord merket med stjerne;
    • en hest med stjerne i panna
  4. merke på kvalitet (der antall stjerner sier noe om standarden)
    Приклад
    • campingplassen har tre stjerner;
    • restauranten har fått en stjerne
  5. person som skiller seg ut som uvanlig god på sitt felt;
    berømt person
    Приклад
    • hun var en ny stjerne i langrennssporet;
    • han er en stjerne i det vitenskapelige miljøet

Фіксовані вирази

  • ha en høy stjerne
    være godt likt;
    stå høyt i kurs
    • hun har en høy stjerne hos ledelsen
  • stjerne i boka/margen
    anerkjennelse;
    ros
    • prosjektet fikk enda en stjerne i boka;
    • arrangøren fikk en stjerne i margen etter den velorganiserte konserten
  • stjerner i øynene
    øyne som lyser av glede eller begeistring
  • stå skrevet i stjernene
    være bestemt av skjebnen
    • det stod nok skrevet i stjernene at hun skulle bli forfatter
  • være født under en lykkelig stjerne
    være født til hell og lykke (etter en oppfatning om at stjernenes stilling i det øyeblikket en person blir født, avgjør den videre skjebnen)
Сторінка статті

tur 2

іменник чоловічий

Походження

fra fransk (bon) tour ‘(god) vending’

Значення та вживання

Приклад
  • tur og utur
Сторінка статті

tyvflaks, tjuvflaks

іменник чоловічий

Значення та вживання

stort hell;
Сторінка статті

Словник нюношка 45 oppslagsord

hell

іменник середній

Походження

frå dansk, jamfør norrønt heill ‘varsel, lykke’; samanheng med heil (1

Значення та вживання

  1. Приклад
    • må hell og lykke følgje deg!
    • ha hellet med seg;
    • han prøvde seg med hell i forretningslivet;
    • prøve seg på noko utan hell
  2. Приклад
    • det var eit hell at ho ikkje vart med i ulykkesbilen

Фіксовані вирази

  • hell i uhell
    heldig hending eller omstende som dempar verknaden av ei ugunstig hending
    • det var eit hell i uhellet at alle var ute da huset rasa saman
  • til alt hell
    heldigvis
    • til alt hell kom dei uskadde frå ulykka
Сторінка статті

helle 2

hella

дієслово

Походження

norrønt hella; av hall (5

Значення та вживання

la renne;
Приклад
  • helle vatn over blomstrane;
  • helle bensin på tanken;
  • helle ut innhaldet;
  • helle i seg store mengder øl
Сторінка статті

tur 2

іменник чоловічий

Походження

frå fransk (bon) tour ‘(god) vending’

Значення та вживання

Приклад
  • det skiftar med tur og utur;
  • dei hadde tur som vann;
  • ha tur i spel;
  • ha tur hos jentene
Сторінка статті

måtte

måtta

дієслово

Походження

norrønt mátta, av mega ‘formå, kunne’

Значення та вживання

  1. ha løyve, høve eller grunn til;
    kunne, få
    Приклад
    • om eg så må seie det;
    • må eg låne pengar av deg?
    • må eg kome inn?
  2. vere nøydd til eller pliktig til;
    skulle
    Приклад
    • eg ville ikkje, men eg måtte;
    • alle må levere skattemelding;
    • du må stå opp no;
    • det må gjerast;
    • huset må byggjast om;
    • det er fælt å måtte seie slikt;
    • det må til;
    • fleire bedrifter har måtta hente arbeidskraft utanlands
  3. vere mogleg, sannsynleg, tenkjeleg, logisk nødvendig
    Приклад
    • det måtte vere ein draum;
    • du må vere sjuk;
    • ingen slepp inn, kven det så måtte vere;
    • det måtte gå slik
  4. om sterk oppmoding, påminning eller åtvaring: burde (1)
    Приклад
    • du må sjå deg føre!
    • du må finne deg ein plass;
    • du må ikkje seie slikt!
  5. brukt for å uttrykkje ynske
    Приклад
    • måtte du aldri angre!
    • må hell og lykke følgje deg!

Фіксовані вирази

  • må hende
    kan hende, kanskje
  • må tru
    må vite
    • det gjekk ikkje fort, må tru;
    • må tru ho kjem?
  • må vite
    kan du vel skjøne
    • eg vart trøytt, må vite
Сторінка статті

følgje 3, følge 3, fylgje 4

følgja, følga, fylgja

дієслово

Походження

norrønt fylgja; jamfør tysk folgen

Значення та вживання

  1. fare eller gå saman med (nokon);
    Приклад
    • følgje nokon heim;
    • følgje ein på turen;
    • verten følgde gjestene ut;
    • følgje straumen;
    • slutt å følgje etter meg!
  2. kome etter (som neste ledd);
    avløyse
    Приклад
    • brev følgjer seinare;
    • ei vond tid følgde;
    • mykje følgde i kjølvatnet av hendinga;
    • følgje etter den avtroppande leiaren i stillinga
  3. fare langs
    Приклад
    • følgje vegen;
    • vegen følgjer stranda;
    • helikopteret følgjer terrenget;
    • følgje horisonten med auga
  4. rette merksemda mot;
    observere, oppfatte, studere
    Приклад
    • følgje hendingane på nært hald;
    • følgje ein med auga;
    • følgje utviklinga nøye;
    • følgje kampen på storskjerm
  5. handle i samsvar med;
    rette seg etter;
    Приклад
    • følgje samvitet;
    • følgje råda frå styresmaktene;
    • følgje føredømet til nabolandet;
    • denne framgangsmåten følgjer ikkje vanleg praksis
  6. vere resultat eller slutning
    Приклад
    • av det følgjer at vi må byggje ut vegnettet i området
  7. vere eller henge saman med;
    høyre til
    Приклад
    • det følgjer mykje stress med jobben;
    • det følgjer slikt liv med henne;
    • må hell og lykke følgje deg!
    • namnet følgjer ætta
  8. ta regelmessig del i
    Приклад
    • følgje undervisninga;
    • mange sjåarar følgjer serien kvar veke
  9. få faste oppdateringar om eller frå ein person, organisasjon eller liknande på sosiale medium
    Приклад
    • følgje kvarandre på Instagram;
    • det er mange som følgjer statsråden på sosiale medium

Фіксовані вирази

  • følgje av seg sjølv
    vere sjølvsagd
  • følgje ein til grava
    delta i gravferda til nokon
  • følgje med
    bli med, halde tritt;
    vere merksam;
    passe på
    • følg med inn!
    • sokken følgde med da ho tok av seg støvelen;
    • følg med ungen litt!
    • du må følgje med i tida;
    • eg har litt vanskeleg for å følgje med i timen
  • følgje opp
    gå eller arbeide vidare med noko mot eit mål;
    utfylle, komplettere
    • følgje opp ei sak;
    • lova må følgjast opp i praksis;
    • følgje opp suksessen;
    • følgje opp kurset med praktiske øvingar
  • følgje på
    halde følgje;
    kome etter;
    halde fram
    • om renta blir kutta, vil truleg bankane følgje på med lågare rente for bustadlån
Сторінка статті

drikke 3

drikka

дієслово

Походження

norrønt drekka

Значення та вживання

  1. gje væske til kroppen gjennom munnen
    Приклад
    • drikke eit glas vatn;
    • drikke kaffi;
    • han drakk mjølk til frukost;
    • nei, eg drikk ikkje te;
    • ungane har drukke ein heil brus
  2. nyte alkohol;
    misbruke alkohol
    Приклад
    • dei drakk kvar helg;
    • drikke seg full;
    • drikke seg til mot;
    • ho lova seg sjølv aldri å begynne å drikke igjen
  3. om eldre forhold: feire høgtid eller merkedag med drikkelag
    Приклад
    • drikke jul;
    • drikke bryllaup
  4. suge til seg
    Приклад
    • han drakk sol og frisk luft

Фіксовані вирази

  • drikke ei skål
    skåle (2
    • drikke ei skål for hell og lykke
  • drikke nokon under bordet
    skjenkje nokon så fulle at dei ikkje greier å stå på beina
  • drikke opp
    1. drikke til det er tomt;
      tømme (1)
      • du må drikke opp vatnet ditt før du får brus!
    2. bruke alle pengane sine på alkoholhaldig drikke
      • han drakk opp heile løna si
Сторінка статті

lykke, lukke 1

іменник жіночий

Походження

norrønt lukka og lykka; av lågtysk (ge)lucke ‘lagnad, lykke’

Значення та вживання

  1. Приклад
    • er lykka god, når vi fram i tide
  2. god lagnad;
    framgang, hell
    Приклад
    • ha lykka med seg;
    • betre lykke neste gong!
    • det var ei lykke at skredet gjekk bortanfor husa
  3. djup og varig kjensle av glede og velvære;
    Приклад
    • streve etter lykka;
    • finne lykka i livet;
    • bli fylt av lykke;
    • stråle av lykke

Фіксовані вирази

  • freiste lykka
    prøve ut noko som ein vonar vil lykkast;
    prøve lykka
  • gjere lykke
    gjere oppglødd;
    ha suksess
    • gjere lykke hos publikum
  • lykka er betre enn forstanden
    hellet gjer at noko går bra sjølv om ein har handla uklokt
  • lykke på reisa!
    god reise!
  • lykke til!
    brukt som lykkynsking til nokon som skal gjere noko
    • lykke til med arbeidet!
  • prøve lykka
    prøve ut noko som ein håper vil lykkast;
    gje seg ut på noko utan å vite om det vil gå godt eller dårleg;
    jamfør søkje lykka
    • ho prøvde lykka som modell;
    • prøve lykka i USA
  • på lykke og fromme
    på vona, på slump, som vågnad
    • gjere noko på lykke og fromme
  • til all lykke
    som vel var;
    heldigvis
    • til all lykke vart ingen skadde
  • til lykke!
    brukt som lykkynsking: gratulerer!
    • til lykke med dagen!
    • til lykke med barnet!
  • vere si eiga lykkes smed
    forme sin eigen lagnad;
    jamfør vere sin eigen lykkesmed
Сторінка статті

vere fødd under ei lykkeleg stjerne

Значення та вживання

vere fødd til hell og lykke (etter ei tru på at korleis stjernene står når ein person blir fødd, er avgjerande for den vidare lagnaden);
Sjå: stjerne
Сторінка статті

stjerne

іменник жіночий

Походження

norrønt stjarna; samanheng med astronom og stella

Значення та вживання

  1. himmellekam som er synleg som ein lysande prikk på nattehimmelen
    Приклад
    • ein klar himmel med millionar av stjerner;
    • i vest blinka ei stor stjerne
  2. Приклад
    • få eit slag så ein ser stjerner
  3. noko som liknar ei stjerne (1)
    Приклад
    • eit juletre med stjerne i toppen;
    • eit ord merkt med stjerne;
    • ein hest med stjerne i panna
  4. merke på kvalitet (der talet på stjerner seier noko om standarden)
    Приклад
    • campingplassen har tre stjerner;
    • restauranten har fått ei stjerne
  5. person som skil seg ut som uvanleg god på sitt felt;
    vidkjend person
    Приклад
    • ho var ei ny stjerne i langrennssporet;
    • han er ei stjerne i det vitskaplege miljøet

Фіксовані вирази

  • ha ei høg stjerne
    vere godt likt;
    stå høgt i kurs
    • førelesaren har ei høg stjerne hos studentane
  • stjerne i boka/margen
    anerkjenning;
    ros
    • leiinga gav han ei stjerne i boka etter det vellykka prosjektet;
    • spelaren fekk ei stjerne i margen etter innsatsen på treninga
  • stjerner i auga
    auge som lyser av glede eller begeistring
  • stå skrive i stjernene
    vere fastsett av lagnaden
    • det stod ikkje akkurat skrive i stjernene at han skulle bli politikar
  • vere fødd under ei lykkeleg stjerne
    vere fødd til hell og lykke (etter ei tru på at korleis stjernene står når ein person blir fødd, er avgjerande for den vidare lagnaden)
Сторінка статті

tjuvflaks

іменник чоловічий

Значення та вживання

stort hell;
Сторінка статті