Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
614 результатів

Словник букмола 312 oppslagsord

fire 2

дієслово

Походження

gjennom lavtysk; fra fransk virer ‘dreie’

Значення та вживання

  1. heise ned, la sige;
    Приклад
    • fire flagget;
    • fire seg ned i et tau
  2. gi etter, slå av
    Приклад
    • han firer aldri;
    • fire på kravene

Фіксовані вирази

  • ikke fire/vike en tomme
    stå fast på standpunktet sitt
Сторінка статті

fire 1

детермінатив квантифікатор

Походження

av dansk fire; samme opprinnelse som norrønt fjórir

Значення та вживання

  1. grunntallet 4
    Приклад
    • fire år;
    • en familie på fire;
    • innenfor husets fire vegger;
    • så sikkert som at to og to er fire;
    • de fire verdenshjørner
  2. karakter (4) i en skala fra 1 til 6
    Приклад
    • få fire i engelsk

Фіксовані вирази

  • på alle fire
    på kne og hender
    • krabbe på alle fire
  • tre–fire
    • tre til fire
      • bygget vil stå ferdig om tre–fire år;
      • det koster nok rundt tre–fire millioner
    • noen få
      • har du en tre–fire minutter til overs?
      • de har vært der en tre–fire ganger
  • under fire øyne
    på tomannshånd
    • en samtale under fire øyne
Сторінка статті

klokke 1

іменник жіночий або чоловічий

Походження

norrønt klokka, fra lavtysk eller middelalderlatin; trolig opprinnelig keltisk lydord

Значення та вживання

  1. dyp metallskål som henger med bunnen i været (med fritthengende kolv inni), og som brukes til å ringe med;
    stor bjelle
    Приклад
    • støpe klokker;
    • det kimer i klokker;
    • ringe med klokkene
  2. instrument som måler og viser tid;
    Приклад
    • kunne klokka;
    • kikke på klokka;
    • klokka tikker og går;
    • det hang en klokke på veggen
  3. forkortet kl.
    Приклад
    • hvor mye er klokka?
    • vi møtes klokka åtte;
    • klokka er ti;
    • klokka nærmer seg fire;
    • stille klokka;
    • passe klokka;
    • skru klokka tilbake
  4. apparat som gir lydsignal
    Приклад
    • klokka ringer når det er mat
  5. kuppelformet beholder
  6. klokkeformet blomst

Фіксовані вирази

  • biologisk klokke
    det at mange biologiske prosesser foregår rytmisk og uavhengig av ytre forhold
  • gå som en klokke
    fungere jevnt og sikkert
  • klokka tikker
    det haster
    • klokka tikker for etterforskningen
  • klokken er slagen
    det er over eller forbi med noe
Сторінка статті

svart 2

прикметник

Походження

norrønt svartr

Значення та вживання

  1. med farge som ligner sot eller kull
    Приклад
    • svarte sko;
    • en svart hest;
    • svarte høstnetter;
    • midt på svarte natta
  2. om person eller folkegruppe: som har medfødt mørk hudfarge;
    jamfør brun (2) og hvit (2)
    Приклад
    • en svart mann fra sørstatene;
    • den svarte befolkningen i USA
    • brukt som substantiv:
      • de svarte og hvite i Sør-Afrika
  3. mørk, øde
    Приклад
    • midt i svarte skogen
  4. møkkete, skitten
    Приклад
    • være svart på fingrene
  5. Приклад
    • svart av folk
  6. Приклад
    • sauene gnagde svart omkring seg
  7. som er uten fangst
    Приклад
    • trekke svarte garn
  8. mislykket, dyster, mørk
    Приклад
    • en svart dag for norsk fotball;
    • alt var svart og håpløst;
    • virkeligheten er enda svartere;
    • den svarteste fortvilelse;
    • plutselig ble alt svart for meg
    • brukt som adverb:
      • se svart på framtiden
  9. brukt om penger: som er unndratt skatt;
    som foregår uoffisielt og ulovlig;
    motsatt hvit (4)
    Приклад
    • svarte penger;
    • landet har en stor svart økonomi;
    • en av fire har kjøpt svart arbeid
    • brukt som adverb:
      • arbeide svart;
      • de kjøpte tjenesten svart
  10. brukt i ed
    Приклад
    • for svarte svingende!

Фіксовані вирази

  • arbeide/jobbe svart
    arbeide for svarte penger
    • bli dømt for å arbeide svart;
    • en useriøs aktør som jobber svart
  • på svarte livet
    alt en orker
    • henge i på svarte livet;
    • springe på svarte livet
  • svart hav
    hav uten fisk
  • svart hull
    område i verdensrommet med så sterk gravitasjon at ingenting slipper ut, ikke engang lys
    • svarte hull ser en ikke, men en kan se virkningen på omgivelsene
  • svart humor
    pessimistisk, grotesk humor
  • svart kaffe
    kaffe uten fløte eller melk
  • svart løgn
    sjofel løgn
  • svart magi
    trolldom som er ment å skade eller drepe;
    svartekunst
  • svarte penger
    penger som unndras beskatning
Сторінка статті

vegg

іменник чоловічий

Походження

norrønt veggr

Значення та вживання

  1. loddrett avgrensning av en bygning utad;
    loddrett flate som skiller mellom rom
    Приклад
    • skillevegg, stuevegg, yttervegg, tømmervegg;
    • luke i veggen mellom stua og kjøkkenet;
    • tapetsere, male en vegg;
    • rødmalte låvevegger;
    • skodda var tjukk som en vegg;
    • holde misnøyen innenfor husets fire vegger;
    • prate opp ad vegger og ned ad stolper – se stolpe (1
  2. (loddrett) side(flate)
    Приклад
    • bukvegg, fjellvegg, sylindervegg

Фіксовані вирази

  • bort i/borti staur og vegger
    riv ruskende galt
    • tilbudet var helt bort i staur og vegger;
    • beløpet er borti staur og vegger
  • bort i/borti veggene
    fullstendig meningsløst;
    urimelig (1)
    • nedbemanningen var helt bort i veggene;
    • forslaget er borti veggene
  • male fanden på veggen
    svartmale tilstanden eller framtiden
  • møte veggen
    gå tom for krefter;
    bli utbrent (2)
  • sette til veggs
    stoppe motparten i en diskusjon eller lignende med vanskelige spørsmål eller svært overbevisende argumenter slik at hen blir svar skyldig
  • stange/renne hodet mot veggen
    møte uovervinnelige hindringer
    • hun stanget hodet mot veggen i jakta på suksess;
    • da gikk de trøtt av å renne hodet mot veggen
  • vegg i vegg
    ved siden av hverandre (som naboer)
    • de bodde vegg i vegg;
    • vi hadde kontor vegg i vegg
Сторінка статті

mygg 2

іменник чоловічий

Походження

av mygg (1

Значення та вживання

  1. liten mikrofon som festes på klesplagg, nær munnen
    Приклад
    • vi trenger fire mygger til panelsamtalen
  2. fotballspiller som er under ti år
    Приклад
    • på lørdag er det turnering for myggene
  3. noe som er lite og ubetydelig (3)
    Приклад
    • selskapet er fortsatt en mygg på børsen
Сторінка статті

rombe

іменник чоловічий

Походження

fra gresk ‘kretsformet legeme’

Значення та вживання

parallellogram der alle fire sidene er like lange
Сторінка статті

rom 3

іменник середній

Походження

norrønt rúm

Значення та вживання

  1. del av bygning, avgrenset av vegger, gulv og tak;
    Приклад
    • leiligheten har fire rom og kjøkken;
    • et stort rom;
    • rydde rommet
  2. mer eller mindre atskilt del av en større beholder;
    Приклад
    • det var tre rom i kista;
    • en lommebok med fire rom
  3. i overført betydning: del av virksomhet eller kunnskap;
    Приклад
    • mediene bør skille mellom det private og det offentlige rom
  4. utstrekning i tre dimensjoner;
    Приклад
    • det var et åpent rom mellom husene;
    • det var rom til 45 personer i bussen;
    • utstrekning i tid og rom
  5. i overført betydning: plass til følelser eller tanker
    Приклад
    • gi gleden rom;
    • det var ikke rom for tvil;
    • gi rom for ulike meninger
  6. i bestemt form entall: universet
    Приклад
    • stjernemylderet ute i rommet
  7. i robåt: del foran, mellom og bak toftene med plass til ett par årer
Сторінка статті

nøyaktig

прикметник

Походження

av lavtysk noch(h)aftig, nochachtig ‘tilstrekkelig’; beslektet med nøye (1

Значення та вживання

  1. helt korrekt;
    presis
    Приклад
    • oppgi nøyaktig adresse;
    • en nøyaktig etterligning
  2. brukt som adverb: akkurat, nettopp
    Приклад
    • klokka er nøyaktig fire;
    • det er nøyaktig hva jeg mener
  3. grundig, omhyggelig
    Приклад
    • være nøyaktig i arbeidet sitt;
    • nøyaktige undersøkelser
Сторінка статті

tur-retur

іменник чоловічий

Значення та вживання

reise fram og tilbake
Приклад
  • direkterute til Oslo med fire tur-returer hver dag
Сторінка статті

Словник нюношка 302 oppslagsord

fire 2

fira

дієслово

Походження

gjennom lågtysk; frå fransk virer ‘dreie’

Значення та вживання

  1. slakke, sleppe etter;
    heise ned, la sige, senke
    Приклад
    • fire seglet;
    • fire ned kista;
    • fire seg ned i tau
  2. gje etter, føye seg;
    slå av
    Приклад
    • fire på krava

Фіксовані вирази

  • ikkje fire/vike ein tomme
    stå fast på standpunktet sitt
    • kommunen firer ikkje ein tomme på krava;
    • dei var standhaftige og veik ikkje ein tomme
Сторінка статті

fire 1

детермінатив квантифікатор

Походження

av dansk fire; same opphav som norrønt fjórir

Значення та вживання

  1. grunntalet 4
    Приклад
    • fire år;
    • klokka fire;
    • så sikkert som to og to er fire
  2. karakter (4) i ein skala frå 1 til 6
    Приклад
    • få fire i engelsk

Фіксовані вирази

  • på alle fire
    på kne og hender
    • krype på alle fire
  • tre–fire
    • tre til fire
      • prosjektet er ferdig om tre–fire år;
      • det er tre–fire varmegrader ute
    • nokre få
      • har du ein tre–fire minutt?
      • ho vakna ein tre–fire gongar i løpet av natta
  • under fire auge
    på tomannshand;
    toeine
    • ei samtale under fire auge
Сторінка статті

krype

krypa

дієслово

Походження

norrønt krjúpa

Значення та вживання

  1. om dyr: flytte seg ved å dra seg fram med kroppen mot underlaget
    Приклад
    • ormen kraup bortover
  2. om menneske: flytte seg på ein måte som minner om å krype (1);
    røre seg på alle fire;
    Приклад
    • krype på alle fire;
    • krype gjennom vindauget;
    • ho er alt kropen i seng
  3. røre seg tungt og seint
    Приклад
    • bilen kraup opp bakken;
    • temperaturen har krope oppover dei siste dagane
  4. om plante: vekse langsetter marka og samstundes slå rot
  5. dra seg saman;
    Приклад
    • plagget kraup i vask;
    • krype saman i redsle
  6. te seg audmjukt;
    Приклад
    • krype for sjefen
  7. ha ei ekkel kjensle;
    Приклад
    • kjenne kor det kryp oppetter ryggen

Фіксовані вирази

  • alt som kan krype og gå
    alle folk
    • alt som kunne krype og gå, var møtt fram
  • det er like godt å hoppe i det som å krype i det
    det er like godt å ta alt det utrivelege med ein gong som litt etter kvart
  • ein må lære å krype før ein kan gå
    ein må lære det mest grunnleggjande først
  • krype til krossen
    • audmykje seg ved å krype til krusifikset og gjere bot;
      angre seg
    • søkje hjelp som ein før har avvist
Сторінка статті

krabbe 2

krabba

дієслово

Походження

samanheng med krabbe (1

Значення та вживання

  1. gå på fire;
    Приклад
    • krabbe omkring på golvet;
    • krabbe seg framover
  2. gripe kring seg med armane;

Фіксовані вирази

  • krabbe til køys
    leggje seg
Сторінка статті

gruvle 2

gruvla

дієслово

Походження

norrønt grufla; mogleg samanheng med gruvle (1

Значення та вживання

  1. Приклад
    • gruvle på alle fire
  2. Приклад
    • gruvle i jorda
Сторінка статті

klokke 1

іменник жіночий

Походження

norrønt klokka, frå lågtysk eller mellomalderlatin; truleg opphavleg keltisk lydord

Значення та вживання

  1. djup metallskål som heng med botnen opp (og har kolv inni);
    stor bjølle
    Приклад
    • ringje med klokkene;
    • det kimar i klokker
  2. instrument som måler og viser tid;
    Приклад
    • klokka slo to;
    • kunne klokka;
    • sjå på klokka;
    • klokka tikkar og går
  3. forkorta kl.
    Приклад
    • kor mykje er klokka?
    • klokka er ti;
    • passe klokka;
    • vi møtest klokka fire;
    • stille klokka;
    • skru klokka attende
  4. apparat som gjev lydsignal
    Приклад
    • klokka ringjer når det er mat
  5. kuppelforma behaldar
  6. klokkeforma blomster

Фіксовані вирази

  • biologisk klokke
    det at mange biologiske prosessar går føre seg rytmisk og uavhengig av ytre tilhøve
  • gå som ei klokke
    fungere jamt og sikkert
  • klokka tikkar
    det hastar
    • klokka tikkar for etterforskinga
Сторінка статті

fall

іменник середній

Походження

norrønt fall; jamfør falle

Значення та вживання

  1. det å falle (1);
    rørsle nedover;
    det at noko er i rørsle nedetter
    Приклад
    • ho er skadd etter eit fall frå ein stige;
    • i fritt fall
  2. måte som noko heng eller ligg på;
    bølgjer eller krøllar
    Приклад
    • ha fint fall i håret;
    • naturleg fall
  3. det å bli styrta eller avsett;
    det å bli erobra;
    det å døy eller bli drepen
    Приклад
    • Napoleons fall;
    • dei fryktar regjeringa sitt fall
  4. det å synde;
    jamfør syndefall
    Приклад
    • fall og oppreising
  5. slakta eller felt dyr
  6. høgdeskilnad nedetter;
    Приклад
    • elva har eit fall på fem meter;
    • eit fall på 1 : 20
  7. Приклад
    • fall på børsane
  8. tau eller talje til å heise og fire segl, bom og liknande med
  9. grunne som det bryt hardt på
    Приклад
    • fluer og fall
  10. Приклад
    • kornet er lite til falls
  11. Приклад
    • vi rekk vel bussen; i motsett fall må vi gå;
    • taper vi, er det i så fall synd;
    • laget får i beste fall sølv, i verste fall sjetteplass

Фіксовані вирази

  • knall og fall
    dundrande nederlag;
    fiasko
    • det enda i knall og fall
  • stå for fall
    måtte falle;
    måtte slutte
Сторінка статті

tetrapod

іменник чоловічий

Походження

av gresk pous, genitiv podos ‘fot’; jamfør tetra-

Значення та вживання

  1. samnemning for alle virveldyr med fire føter som pustar med lunger
  2. firearma bølgjebrytar (1) av betong
Сторінка статті

firfots, firefots

прикметник

Значення та вживання

som er fire fot (1 lang
Сторінка статті

mage 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt magi

Значення та вживання

  1. sekkforma utviding av fordøyingskanalen;
    Приклад
    • kua har fire magar
  2. samnemning for magesekk og tarmkanal
    Приклад
    • ha vondt i magen;
    • luft i magen
  3. avføring
    Приклад
    • ha dårleg mage;
    • treg mage;
    • hard mage;
    • laus mage
  4. framside av overkroppen mellom brystet og underlivet;
    Приклад
    • liggje på magen;
    • mage og rygg;
    • gå med bar mage
  5. utbuling av magen (1, særleg på grunn av fedme eller graviditet;
    (stor) vom (2)
    Приклад
    • ein gammal mann med mage;
    • ho har barn i magen
  6. i overført tyding: område i mageregionen der ein tykkjest merke kjensler som spenning, uro og liknande
    Приклад
    • kjenne eit sug i magen;
    • det kriblar i magen;
    • det knytte seg i magen;
    • gå på skulen med ein vond klump i magen

Фіксовані вирази

  • gå med ein … i magen
    ha ambisjonar om å bli (det nemnde)
    • gå med ein skodespelar i magen
  • ha is i magen
    vere kald og roleg i ein kritisk situasjon;
    ikkje miste fatninga;
    halde hovudet kaldt
  • ha sommarfuglar i magen
    ha ei kriblande kjensle i magen fordi ein er spent;
    vere nervøs
  • på tom mage
    utan å ha ete
    • arbeide på tom mage
Сторінка статті