Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
120 результатів

Словник букмола 60 oppslagsord

bot

іменник чоловічий або жіночий

Походження

norrønt bót

Значення та вживання

  1. Приклад
    • råde bot på, for (en mangel)
  2. straff i form av pengesum som må betales for mindre lovbrudd
    Приклад
    • bli idømt en bot for råkjøring
  3. moralsk forbedring;
    i religiøst språk: soning av synd
    Приклад
    • gjøre bot;
    • love bot og bedring
  4. Приклад
    • bukse med bot på knærne
Сторінка статті

dra på seg

Значення та вживання

skaffe seg (noe uønsket);
pådra seg, måtte finne seg i;
Se: dra
Приклад
  • dra på seg en bot;
  • dra på seg gult kort;
  • dra på seg en skade
Сторінка статті

dra

дієслово

Походження

norrønt draga

Значення та вживання

  1. trekke (1) mot seg;
    Приклад
    • hal i og dra!
    • hun dro hardt i døra;
    • dra til seg hånden;
    • dra noen tettere inntil seg;
    • moren drar datteren i armen;
    • strømmen drar båten utover
  2. trekke noe (tungt) med eller etter seg;
    Приклад
    • dra på en tung koffert;
    • passasjerene hjalp til med å dra båten opp på land;
    • politiet dro forbryterne ut av bilen;
    • hesten drar kjerra opp bakken;
    • traktroren drar plogen over jordet;
    • han dro den tunge kroppen sin over gulvet
  3. fare til et annet sted;
    Приклад
    • dra sin vei;
    • hun har dratt til utlandet;
    • skal vi dra på tur?
    • dra til fjells;
    • kan vi dra snart?
    • de dro hjem tidlig;
    • det gjør vondt å dra fra dere;
    • vi drar en tur til Bergen i helga;
    • toget drar videre nordover
  4. føre fra et sted til et annet
    Приклад
    • dra for gardinene;
    • læreren dro gutten vekk fra de andre;
    • dra ut kontakten;
    • dra ut skuffen;
    • dra håret bakover;
    • dra forhenget til side;
    • dra dyna tettere rundt seg
  5. gi drivkraft til;
    Приклад
    • dra slipesteinen;
    • motoren drar bilen framover
  6. stryke lett over
    Приклад
    • hun dro hånden gjennom håret;
    • han drar fingeren varsomt langs kniven;
    • jeg dro kjapt over gulvet her i går
  7. ta eller finne fram noe fra en lomme, et hylster, et skap eller lignende
    Приклад
    • dra sverdet;
    • tyvene dro kniv;
    • dra fram noe fra under senga;
    • kunden drar opp lommeboka og betaler;
    • han dro fram et lommetørkle og tørket seg i ansiktet
  8. røre på muskel for å uttrykke følelse
    Приклад
    • dra på skuldrene;
    • dra på smilebåndet;
    • munnen dro seg ut i et stort smil
  9. lokke til seg;
    ha tekke på
    Приклад
    • blikket ble dratt mot noe i bakgrunnen;
    • mobilen drar oppmerksomheten hans vekk fra arbeidet;
    • han skulle dra damer med gitaren;
    • komikeren drar fulle hus i hele landet
  10. komme fram til;
    Приклад
    • dra opp retningslinjer;
    • historikeren drar paralleller mellom ulike epoker;
    • vi har dårlig grunnlag for å dra en konklusjon
  11. ta et drag (3);
    suge inn, trekke inn
    Приклад
    • dra pusten dypt;
    • han tar sigaretten i munnen og drar hardt inn
  12. tilegne seg;
    samle, vinne, få
    Приклад
    • vi må dra lærdom av denne episoden;
    • de drar nytte av andres erfaringer
  13. kle av eller på seg
    Приклад
    • dra på seg buksa;
    • dra genseren over hodet;
    • dra av seg kjolen
  14. komme inn på;
    bringe på tale, trekke fram, ta opp
    Приклад
    • det fins mange eksempler en kan dra fram;
    • dra opp en ny debatt om EU
  15. gjøre haltende bevegelse
    Приклад
    • dra på det ene beinet
  16. i idrett: ligge fremst (og dermed bestemme farten)
    Приклад
    • ligge foran og dra;
    • kan noen andre dra litt?
  17. i overført betydning: tenke seg til, slutte logisk
    Приклад
    • dra noe i tvil;
    • det ene drar det andre med seg
  18. om vær: bevege seg over et område
    Приклад
    • uværet dro forbi;
    • en kald vind dro over høyden

Фіксовані вирази

  • dra fordel av
    bruke til nytte for seg
  • dra fra
    1. reise fra;
      forlate (1)
      • det er tungt å dra fra barna sine
    2. gjøre avstand større
      • laget dro fra konkurrentene
    3. trekke noe til side
      • hun dro fra gardinene og kjente varmen fra morgensolen
  • dra inn
    bringe noe eller noen inn i en situasjon;
    trekke (5) inn, innblande
    • unngå at Norge blir dratt inn i krigen;
    • han vil helst ikke dras inn i saken
  • dra lasset
    gjøre det meste av arbeidet
    • jeg kan ikke dra lasset alene;
    • kommunen etterlyser flere som kan bidra til å dra lasset
  • dra nytte av
    bruke til nytte for seg
  • dra omsorg for
    ta seg av, passe, stelle
    • dra omsorg for sin syke ektefelle
  • dra på
    1. øke farten
      • mange sjåfører drar på over sletta
    2. smøre tykt på;
      overdrive
      • jeg liker å dra på litt for å få en god historie
    3. ta hardt i;
      trykke til
      • bandet drar på litt ekstra i refrenget
  • dra på det
    nøle med å svare; snakke sent
    • foreldrene dro på det, men lot etter hvert ungene se litt på tv
  • dra på seg
    skaffe seg (noe uønsket);
    pådra seg, måtte finne seg i
    • dra på seg en bot;
    • dra på seg gult kort;
    • dra på seg en skade
  • dra på årene
  • dra seg
    1. dovne seg
      • ligge og dra seg til langt på dag
    2. kare seg
      • turlaget dro seg opp fjellet;
      • om morgenen er det bare å dra seg opp av senga;
      • ettåringen dro seg bortover gulvet
    3. fjerne seg fra et sted, en situasjon, et selskap eller lignende
      • troppene dro seg tilbake til en sikrere stilling;
      • hen dro seg ofte unna vennene sine;
      • ulven dro seg vekk mellom trærne;
      • dra deg vekk, din pøbel!
    4. forløpe, li (2, 1)
      • dagen drar seg mot kveld;
      • kampen begynner å dra seg mot slutten
  • dra seg til
    gå mot et høydepunkt;
    spisse seg til, skjerpes
    • nå begynner det å dra seg til i serieinnspurten;
    • utover natta begynte det å dra seg til med fyll og bråk
  • dra til
    1. stramme
      • dra tauet til;
      • dra reima til
    2. slå til noen
      • dra til noen midt i ansiktet
  • dra ut
    1. vare lenge;
      trekke ut
      • de frykter saken drar ut i tid
    2. hale ut;
      drøye (2)
      • mot slutten forsøkte hjemmelaget kun å dra ut tiden
Сторінка статті

tvangsmulkt

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

løpende mulkt eller bot en må betale om en ikke retter seg etter en dom eller oppfyller en kontrakt
Сторінка статті

urinering

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

det å urinere
Приклад
  • få bot for offentlig urinering
Сторінка статті

rette 2

дієслово

Походження

norrønt retta

Значення та вживання

  1. gjøre rett eller bein;
    strekke ut
    Приклад
    • rette ryggen;
    • de har rettet ut gulvet;
    • vegvesenet retter ut ujevnhetene i veien;
    • rett deg opp!
  2. strekke fram, opp eller ut;
    rekke, peke
    Приклад
    • rette fram hånden;
    • han rettet en revolver mot henne
  3. vende mot noen eller noe;
    henvende, adressere, mynte på
    Приклад
    • rette en takk til noen;
    • de rettet oppmerksomheten mot scenen;
    • publikum rettet spørsmål til panelet;
    • rette kritikk mot en;
    • rette øynene mot noe
  4. ordne eller sette på plass
    Приклад
    • rette på slipset
  5. avhjelpe
    Приклад
    • rette på et misforhold
  6. fjerne eller påpeke feil og mangler;
    korrigere
    Приклад
    • rette opp feilene;
    • rette trykkfeil;
    • læreren rettet stiler;
    • rette på noens uttale
  7. komme seg, bli bra
    Приклад
    • det retter seg vel

Фіксовані вирази

  • rette baker for smed
    la noe gå ut over en uskyldig
  • rette seg etter
    tilpasse seg eller følge
    • rette seg etter loven;
    • rette seg etter skrivereglene
Сторінка статті

villmannskjøring

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

hensynsløs kjøring;
Приклад
  • få bot for villmannskjøring
Сторінка статті

robot

іменник чоловічий

Вимова

roˊbot

Походження

av tsjekkisk robotnik ‘slave’, først brukt av forfatteren K. Čapek 1890–1938

Значення та вживання

  1. maskin som kan utføre rutinearbeid
  2. i overført betydning: person som arbeider automatisk uten å tenke
Сторінка статті

subsidiær

прикметник

Походження

fra latin ‘hjelpe-, reserve-'

Значення та вживання

som kommer i stedet for;
Приклад
  • få 50 000 kr i bot, subsidiært fem dagers fengsel
Сторінка статті

botsøvelse

іменник чоловічий

botsøving

іменник жіночий або чоловічий

Значення та вживання

  1. handling til bot (3) for synder
    Приклад
    • kroppslige botsøvelser
  2. noe en gjør eller sier for å oppfylle et krav om å unnskylde seg og vise ydmykhet
    Приклад
    • politiske botsøvelser som ikke virker
Сторінка статті

Словник нюношка 60 oppslagsord

bot

іменник жіночий

Походження

norrønt bót; samanheng med bate (1 og betre (1

Значення та вживання

  1. Приклад
    • rå bot på
  2. pengesum som må betalast som straff eller soning for eit brotsverk eller ei misferd
    Приклад
    • få ei bot for råkøyring
  3. soning av synd;
    moralsk betring
    Приклад
    • love bot og betring
  4. (tøy)lapp over noko som er skadd eller sundrive
    Приклад
    • ei brok med bøter på knea
  5. flekk som skil seg ut frå overflata ikring
    Приклад
    • kua hadde store svarte bøter
Сторінка статті

eller

сурядний сполучник

Походження

norrønt ella(r), elliga(r), opphavleg ‘av annan skapnad, på annan måte’

Значення та вживання

  1. brukt til å jamstille to ledd som står for gjensidig utelukkande alternativ
    Приклад
    • liv eller død;
    • no eller aldri;
    • ver still, eller så …!
  2. brukt til å jamstille to eller fleire ledd som står for nokså likeverdige alternativ
    Приклад
    • lite eller ingenting;
    • to eller tre;
    • eitt kilo eller så;
    • køyre bil, ta buss eller anna
  3. brukt til å binde saman to ledd som tyder det same
    Приклад
    • Oslo, eller Kristiania som byen heitte på den tida;
    • ho fekk ei bot på 25 euro eller 250 kroner
  4. brukt sist i ja/nei-spørsmål for å uttrykkje at det er eit anna, men ofte mindre sannsynleg, alternativ
    Приклад
    • går det bra, eller?
    • skal du sjå kampen i dag, eller?

Фіксовані вирази

  • anten … eller …
    1. brukt for å uttrykkje at berre eitt av alternativa gjeld eller er mogleg
      • anten du eller eg må dra
    2. brukt for å innleie vilkårssetningar og indirekte spørjesetningar
      • anten du kjem eller går, er det ingen som ser det;
      • ho visste ikkje anten han kom eller ikkje
    3. brukt etter nekting: verken (2
      • dei var ikkje heime anten faren eller mora
  • korkje … eller …
    brukt for å uttrykkje at ingen av alternativa som følgjer, gjeld eller er moglege;
    verken … eller …
    • korkje ete eller drikke;
    • han korkje kan eller vil gjere noko;
    • katten var ikkje å finne, korkje oppe, nede, inne eller ute;
    • dei var ikkje heime, korkje mora eller faren
  • verken … eller ...
    brukt for å uttrykkje at ingen av alternativa som følgjer, gjeld eller er moglege;
    korkje … eller …
    • verken det eine eller det andre;
    • katta var ingen stad å finne, verken oppe, nede, inne eller ute;
    • ho verken et eller drikk;
    • dei var ikkje heime, verken far eller mor;
    • ho ville verken sjå eller høyre meir
Сторінка статті

tvangsmulkt

іменник жіночий

Значення та вживання

løpande mulkt eller bot ein må betale om ein ikkje retter seg etter ein dom eller oppfyller ein kontrakt
Сторінка статті

støyt

іменник чоловічий

Походження

norrønt steytr

Значення та вживання

  1. det å støyte;
    Приклад
    • få ein støyt i hovudet;
    • bilane braka saman i ein ofseleg støyt
  2. brå smerte og muskelkontraksjon valda av kortvarig elektrisk impuls
    Приклад
    • få støyt når ein skiftar lyspære
  3. brå oppleving av glede, smerte, redsle eller liknande;
    Приклад
    • kjenne ein støyt av glede;
    • det gjekk ein støyt gjennom meg
  4. brå rørsle;
    kast (4), rykk, tak
    Приклад
    • brystet heva seg i korte støytar
  5. slurk alkohol;
    dram, knert (1)
    Приклад
    • ta seg ein god støyt
  6. skarp eller knapp lyd
    Приклад
    • toget gav ein støyt i fløyta
  7. øving i vektlyfting;
    jamfør rykk (3)
    Приклад
    • greie 90 kg i støyt
  8. liten lêrlapp til bot (4)

Фіксовані вирази

  • gje støyten til
    vere utløysande årsak til;
    gje startsignal til
  • setje inn støyten
    satse fullt og heilt
    • han sette inn støyten i andre omgang
  • stå for ein støyt
    tole harde tak eller slag
  • ta støyten
    ta på seg ansvaret for noko eller utsetje seg for noko plagsamt eller vanskeleg
    • ordføraren måtte ta støyten for den dårlege styringa
Сторінка статті

urinering

іменник жіночий

Значення та вживання

det å urinere
Приклад
  • få ei bot for offentleg urinering
Сторінка статті

rette 3

retta

дієслово

Походження

same opphav som rette (2

Значення та вживання

  1. hjelpe, betre
    Приклад
    • rette på eit mishøve;
    • vi skal sørgje for at vi rettar opp dei feila vi har gjort
  2. fjerne eller peike på feil og manglar;
    korrigere
    Приклад
    • rette trykkfeil;
    • læraren retta stilar;
    • rette på uttale;
    • skrivefeila bør rettast
  3. jamne seg, kome seg, bli bra
    Приклад
    • det rettar seg vel

Фіксовані вирази

  • rette bakar for smed
    la noko gå ut over ein uskuldig person
Сторінка статті

villmannskøyring

іменник жіночий

Значення та вживання

omsynslaus køyring;
Приклад
  • få bot for villmannskøyring
Сторінка статті

krype

krypa

дієслово

Походження

norrønt krjúpa

Значення та вживання

  1. om dyr: flytte seg ved å dra seg fram med kroppen mot underlaget
    Приклад
    • ormen kraup bortover
  2. om menneske: flytte seg på ein måte som minner om å krype (1);
    røre seg på alle fire;
    Приклад
    • krype på alle fire;
    • krype gjennom vindauget;
    • ho er alt kropen i seng
  3. røre seg tungt og seint
    Приклад
    • bilen kraup opp bakken;
    • temperaturen har krope oppover dei siste dagane
  4. om plante: vekse langsetter marka og samstundes slå rot
  5. dra seg saman;
    Приклад
    • plagget kraup i vask;
    • krype saman i redsle
  6. te seg audmjukt;
    Приклад
    • krype for sjefen
  7. ha ei ekkel kjensle;
    Приклад
    • kjenne kor det kryp oppetter ryggen

Фіксовані вирази

  • alt som kan krype og gå
    alle folk
    • alt som kunne krype og gå, var møtt fram
  • det er like godt å hoppe i det som å krype i det
    det er like godt å ta alt det utrivelege med ein gong som litt etter kvart
  • ein må lære å krype før ein kan gå
    ein må lære det mest grunnleggjande først
  • krype til krossen
    1. audmykje seg ved å krype til krusifikset og gjere bot;
      angre seg
    2. søkje hjelp som ein før har avvist
Сторінка статті

robot

іменник чоловічий

Вимова

roˊbot

Походження

av tsjekkisk robotnik ‘træl’, først brukt av forfattaren K. Čapek 1890–1938

Значення та вживання

  1. maskin som kan gjere rutinearbeid
  2. i overført tyding: person som arbeider automatisk utan å tenkje
Сторінка статті

subsidiær

прикметник

Походження

frå latin ‘hjelpe-, vara-'

Значення та вживання

som kjem i staden for;
Приклад
  • få 50 000 kr i bot, subsidiært fem dagars fengsel
Сторінка статті