Перейти до основного вмісту
Доступність
ordbøkene.no, Cловник букмола та Словник нюношка

Розширений пошук

Простий пошук
Про розширений пошук
1602 результатів

Словник букмола 762 oppslagsord

unge

іменник чоловічий

Походження

norrønt ungi

Значення та вживання

  1. avkom av dyr
    Приклад
    • purka fikk 16 unger
  2. avkom av menneske;
    Приклад
    • ungen deres er to år;
    • ha stua full av unger;
    • ungene lekte på loftet
Сторінка статті

ungdyr

іменник середній

Значення та вживання

ungt, ikke utvokst dyr
Приклад
  • det var åtte kyr og fire ungdyr på marka
Сторінка статті

tamdyr

іменник середній

Значення та вживання

dyr som er temmet eller holdt i fangenskap til nytte for mennesker;
til forskjell fra villdyr (1)
Приклад
  • grisen har blitt holdt som tamdyr i tusenvis av år;
  • selge kjøtt fra både tamdyr og villdyr
Сторінка статті

kunst

іменник чоловічий

Походження

av lavtysk, opprinnelig ‘det å kunne’

Значення та вживання

  1. oppøvd evne;
    dyktighet
    Приклад
    • lære kunsten å gå på ski;
    • trene opp dyr til å gjøre kunster;
    • han kan gjøre magiske kunster
  2. uttrykk for eller bevisst bruk av menneskelig fantasi og skaperevne til å skape verk som påvirker mottakeren følelsesmessig, estetisk eller intellektuelt
    Приклад
    • vitenskap og kunst;
    • vie sitt liv til kunsten
  3. produkt av kunstnerisk virksomhet;
    Приклад
    • han har investert i kunst
  4. Приклад
    • hun brukte alle slags kunster for å slippe å gjøre lekser
  5. brukt som forledd i sammensetninger: kunstig eller syntetisk framstilt produkt;
    til forskjell fra naturprodukt

Фіксовані вирази

  • de frie kunster
    kunnskap som en borger i middelalderen burde ha (grammatikk, dialektikk, logikk, retorikk, aritmetikk, astronomi og musikk);
    allmenndannelse
  • det er ingen kunst
    det er ikke vanskelig;
    det er ikke et problem
    • det er ingen kunst å få plantene til å trives;
    • å koke kaffe er ingen kunst;
    • å stå på skøyter? Det er jo ingen kunst!
  • det muliges kunst
    det som det er mulig eller realistisk å oppnå eller gjøre
    • byutvikling er det muliges kunst
  • etter alle kunstens regler
    nøyaktig slik noe skal gjøres;
    svært grundig
Сторінка статті

urin

іменник чоловічий

Походження

fra latin

Значення та вживання

gulaktig væske med avfallsstoffer som skilles ut gjennom nyrene hos mennesker og dyr;
Сторінка статті

beist, best 1

іменник середній

Походження

gjennom lavtysk, fra gammelfransk; av latin bestia ‘dyr, vilt dyr, udyr’

Значення та вживання

  1. vilt og farlig dyr;
    uvanlig stort dyr
    Приклад
    • et beist av en bjørn
  2. husdyr;
    krøtter, særlig storfe
  3. brukt som skjellsord om eller til folk eller dyr som vekker uvilje
    Приклад
    • ditt beist!
    • et pågående beist av en selger
  4. noe som er uvanlig stort i sitt slag
    Приклад
    • et stort og tungt beist av en telefon
Сторінка статті

trupp

іменник чоловічий

Походження

av fransk troupe; samme opprinnelse som tropp

Значення та вживання

gruppe av artister, ofte omreisende
Приклад
  • opptre med en kinesisk trupp;
  • en trupp med dyr, akrobater og andre sirkusartister
Сторінка статті

skjære 2

дієслово

Походження

norrønt skera

Значення та вживання

  1. bruke kniv, sag eller lignende skarpt redskap;
    jamfør skåren
    Приклад
    • skjære brød;
    • skjære åkeren;
    • skjære noe ut i tre;
    • skjære seg med kniv;
    • skjære over strupen på et dyr;
    • hun skjærer av et stykke;
    • han skar vekk skallet;
    • magen på fisken ble skåret opp
  2. Приклад
    • skjære hester
  3. gni, gnisse
    Приклад
    • skjære tenner
  4. fare med voldsom bevegelse
    Приклад
    • skjære i vei;
    • bilen skar ut av veien
  5. Приклад
    • to linjer som skjærer hverandre
  6. lyde skarpt og gjennomtrengende;
    Приклад
    • det skar et skrik gjennom stillheten
  7. virke blendende
    Приклад
    • lyset skar i øynene
  8. Приклад
    • fargen skar i grønt

Фіксовані вирази

  • skjære alle over én/samme lest
    bedømme eller behandle alle likt og unyansert
  • skjære alle over én kam
    dømme eller behandle alle på samme måte;
    ikke gjøre forskjell på
  • skjære ansikt
    gjøre grimaser
  • skjære gjennom
    løse en sak idet en fjerner eller ser bort fra hindringer og innvendinger
    • tiden er moden for å skjære gjennom denne uenigheten;
    • lederen klarer ikke å skjære gjennom i konflikten
  • skjære i
    sette i gang
    • han skar i å gråte
  • skjære i hjertet
    gjøre vondt følelsesmessig;
    jamfør hjerteskjærende
  • skjære klar
    gå fri;
    unngå
    • de prøver å skjære klar trøbbel;
    • hun skjærer klar av kritikken
  • skjære ned på
    redusere, særlig utgifter
  • skjære seg
    1. briste, sprekke
      • melka skar seg;
      • motoren skar seg;
      • stemmen skar seg
    2. slå feil, gå i stå
      • opplegget skar seg
    3. ta en viss retning
      • skiene skar seg ned i snøen;
      • båten skjærer seg fram i bølgene;
      • Sognefjorden skjærer seg 20 mil inn i landet
  • skjære til
    forme
    • skjære til treplater
  • skjære til beinet
    redusere så mye det går an
    • antallet turnusplasser er skåret helt inn til beinet
Сторінка статті

vanedyr

іменник середній

Значення та вживання

  1. dyr som (alltid) følger vanene sine
    Приклад
    • kua er et vanedyr
  2. i overført betydning: person som er styrt av vanene sine;
Сторінка статті

vanndyr, vassdyr

іменник середній

Значення та вживання

dyr som lever i vann;
jamfør sjødyr;
til forskjell fra landdyr
Сторінка статті

Словник нюношка 840 oppslagsord

unge

іменник чоловічий

Походження

norrønt ungi

Значення та вживання

  1. avkom av dyr
    Приклад
    • katta har fått fire ungar
  2. avkom av menneske;
    Приклад
    • ein unge på fem år;
    • dei har tre ungar;
    • ungane leikte i hagen
Сторінка статті

ungdyr

іменник середній

Значення та вживання

ungt, ikkje utvakse dyr
Приклад
  • vi har fire mjølkekyr og to ungdyr
Сторінка статті

tamdyr

іменник середній

Значення та вживання

dyr som er tamt eller blir halde i fangenskap til nytte for menneske;
til skilnad frå villdyr (1)
Приклад
  • sauen har ein halde som tamdyr sidan før vår tidsrekning;
  • lama er eit vanleg tamdyr i Sør-Amerika
Сторінка статті

konge 1

іменник чоловічий

Походження

norrønt konungr

Значення та вживання

  1. mannleg statsoverhovud i eit monarki;
    hovding i ættesamfunn
    Приклад
    • Hans Majestet Kongen;
    • bli konge etter far sin;
    • bli krona til konge
  2. i bunden form eintal: regjeringa
    Приклад
    • gjelde frå den tid Kongen fastset
  3. herskar over eit (tenkt) rike;
    Gud, Kristus
    Приклад
    • han som er konge frå æve til æve
  4. person som er den gjævaste eller mektigaste i sitt slag eller på sitt område
    Приклад
    • kongen i norsk kulturliv;
    • han var kongen i gata
  5. dyr som er det største eller gjævaste innan ei gruppe, eller som har ein utsjånad som let seg assosiere med ein konge;
    jamfør kongeørn
    Приклад
    • løva er kongen over dyra
  6. i kortspel: nest høgaste kort, mellom ess (2, 1) og dame (4)
    Приклад
    • ha konge og knekt på handa
  7. i sjakk: viktigaste brikke
    Приклад
    • setje kongen matt

Фіксовані вирази

  • i kongens klede
    i soldatuniform
  • kongen på haugen
    1. barneleik der målet er å nå toppen av ein haug først og hindre andre frå å gjere det same
    2. i overført tyding: person som har overtaket eller er dominerande
      • ho har vore konge på haugen i narkotikamiljøet i mange år;
      • seniorlaget var dei verkelege kongane på haugen
  • kongens kar
    soldat
  • Kongens råd
    regjeringa
  • skogens konge
    elg
    • jakta på skogens konge var i gang
Сторінка статті

dyrke 2

dyrka

дієслово

Походження

norrønt dýrka; av dyr (2

Значення та вживання

  1. arbeide med jord for å få avling
    Приклад
    • dyrke jorda;
    • dyrke opp nytt land
    • brukt som adjektiv
      • garden er på 100 mål dyrka mark
  2. drive fram grøde;
    Приклад
    • dyrke korn;
    • dei dyrkar poteter på garden
  3. tilbe som heilag;
    Приклад
    • dyrke avgudar
  4. Приклад
    • vi dyrkar idrettsheltar
  5. Приклад
    • dyrke ein hobby;
    • vere flink til å dyrke venskapen
Сторінка статті

topp 2

іменник чоловічий

Походження

norrønt toppr; samanheng med tupp (1

Значення та вживання

  1. øvste del av noko, ofte med rund eller spiss form
    Приклад
    • toppen av bakken;
    • på toppen av fjellet;
    • snøen låg i kvite toppar;
    • i toppen av treet festa dei stjerna;
    • katten likte å sove på toppen av vaskemaskina
  2. samling av hår eller fjør på hovud til menneske eller dyr
    Приклад
    • håret var sett opp i ein topp
  3. klesplagg til overkroppen for kvinner;
    Приклад
    • ho var kledd i raud topp og svart bukse
  4. Приклад
    • vere ør i toppen;
    • han er kvikk i toppen
  5. øvste sjikt i ei rangering, eit hieraki eller liknande
    Приклад
    • toppane i næringslivet
  6. høgaste grad av noko;
    Приклад
    • dollarkursen nådde ein ny topp;
    • banden slutta da dei var på toppen;
    • toppen er nådd, frå no går alt berre nedover
  7. brukt som adverb i bunden form eintal: maksimalt
    Приклад
    • han får toppen 10 prosent av røystene

Фіксовані вирази

  • frå topp til tå
    frå øvst til nedst
    • dei er kledd i grønt frå topp til tå
  • gå til topps
  • klar i toppen
    1. ikkje omtåka;
      edru
    2. med sitt fulle vit
      • jubilanten er klar i toppen
  • liggje på topp
    vere blant dei beste
    • laget ligg på topp i serien;
    • sjølvsagt ligg Noreg på topp
  • på topp
    1. på høgaste og beste nivå
      • forma er på topp
    2. med stort fokus, stor merksemd og liknande;
      viktigast
      • skule er på topp på prioriteringslista vår
  • på toppen
    i tillegg til noko (allereie bra eller dårleg)
    • på toppen av det heile vart ho kåra til den beste spelaren i turneringa;
    • på toppen av det allereie store lånet sette banken opp renta;
    • på toppen kjem 25 % skatt
  • ti på topp
    dei ti mest populære
  • til topps
    heilt til toppen av noko;
    heilt opp
    • heise flagget til topps;
    • dei gjekk heilt til topps før dei tok pause
  • toppen av/på kransekaka
    det beste eller likaste av noko;
    det beste, det som kjem til slutt
    • besøket hos ordføraren var toppen av kransekaka;
    • at laget hennar vann, var toppen på kransekaka
  • toppen av isfjellet
    det vesle som er synleg eller som er kjent, av noko langt større av same slaget som framleis er ukjent
  • vere i toppen
    vere den beste eller blant dei beste
    • dei er i toppen av serien
  • vere på toppen
    vere best
Сторінка статті

vond

прикметник

Походження

norrønt vándr, vóndr

Значення та вживання

  1. plagsam, pinefull, skadeleg;
    jamfør vondt
    Приклад
    • vond smak;
    • det var vondt å miste barnet;
    • ryggen er vorten vondare den siste tida;
    • den vondaste dagen i mitt liv
    • brukt som adverb:
      • lukte vondt;
      • au, det gjer vondt;
      • det var ikkje vondt meint
  2. vanskeleg, innvikla, problematisk
    Приклад
    • kome opp i ein vond situasjon
  3. sint
    Приклад
    • ho vart vond på meg
  4. vondskapsfull
    Приклад
    • bli lurt av ein vond mann
    • brukt som substantiv:
      • striden mellom det gode og det vonde
  5. brukt som substantiv: trolldom
    Приклад
    • kaste vondt på folk

Фіксовані вирази

  • det ein ikkje veit, har ein ikkje vondt av
    det ein ikkje har kjennskap til, blir ein ikkje plaga av
  • det vonde auget
    blikk som seiest ha kraft til å skade menneske eller dyr
    • bli råka av det vonde auget
  • gammal vane er vond å vende
    det er vanskeleg å leggje av seg ein innarbeidd vane
  • gjere vondt verre
    gjere noko negativt enda dårlegare
  • ha vondt av
    tykkje synd i
  • ha vondt for
    ha problem med
    • eg har vondt for å hugse enkeltsaker
  • ta det vonde med det gode
    gjere det beste ut av ein vanskeleg situasjon
  • vonde tunger
    folk som sladrar og vil sverte ein
Сторінка статті

tå 1

іменник жіночий

Походження

norrønt tá

Значення та вживання

  1. kvar av dei åtskilde, leddelte delane av foten hos menneske og dyr
    Приклад
    • skade ei tå;
    • stå på tærne for å rekke opp;
    • stiltre seg på tå for ikkje å uroe
  2. fremste del av sko eller strømpe
    Приклад
    • sko med spiss tå;
    • ha hol på tåa

Фіксовані вирази

  • frå topp til tå
    frå øvst til nedst
    • dei er kledd i grønt frå topp til tå
  • gå på tærne for nokon
    vere forsiktig for ikkje å irritere nokon
  • lett på tå
    med lette steg
  • på tå hev
    1. på tærne
      • stå på tå hev
    2. i skjerpa, vaken tilstand
      • spelarane var på tå hev frå kampstart
  • trø nokon på tærne
    kome for nær innpå einemerka eller rettane til nokon;
    støyte, fornærme, krenkje eller plage nokon
Сторінка статті

støyttann

іменник жіночий

Значення та вживання

særleg kraftig utvikla framtann eller hjørnetann på visse dyr
Приклад
  • elefanten har to støyttenner
Сторінка статті

ho 1, hoe 1

іменник жіночий

Значення та вживання

dyr eller skapning av hokjønn (1)
Приклад
  • ein fugleart der både hannen og hoa rugar
Сторінка статті