Avansert søk

Nynorskordboka 7 oppslagsord

substantiv hokjønn

adjektiv

norrønt lauss; same opphav som tysk los

som ikkje er bunden eller festa til noko;
som har losna eller kan løysast lett
Døme
- rive seg laus;
- hunden er laus;
- ein sofa med lause puter;
- sjuåringen har fleire lause tenner;
- sleppe laus hestane
- brukt som adverb:
  ha håret laust;
  latteren sit laust
som ikkje er samla til eit heile;
i enkelte delar
Døme
- lause delar av huset kan ramle ned;
- skrive ned ord og uttrykk på lause lappar
som ikkje er fast oppbygd, ikkje kompakt eller tett;
porøs, grisen, lite solid
Døme
- ein laus knute;
- laus grus;
- ein laus deig;
- eit laust handtrykk
- brukt som adverb:
  eit laust vove stoff
som ikkje er grundig;
upåliteleg
Døme
- eit laust overslag;
- laust snakk;
- lause rykte;
- ei lausere tilknyting
utan forpliktingar
Døme
- vere laus og ledig;
- eit laust kjærleiksforhold
uhindra, ustyrleg
Døme
- det gjekk på helsa laus

bere laus/laust
byrje
no ber det laus/laust med uvêr
brake laus/laust
- ta til med dundrande lyd
  applausen braka laus/laust;
  uvêret braka laus/laust
- ta til med futt og fart
  turistsesongen brakar laus/laust om ein månad
bryte laus/laust
begynne brått og veldig
uvêret braut laus/laust
gyve laus på
- ta fatt på
- gjere åtak på nokon
gå laus på
- gjere åtak på
  dei gjekk laus på ein parkert bil
- byrje med;
  ta fatt på
  skal vi gå laus på oppgåva?
ha ein skrue laus
vere litt skrullete
i laus vekt
om vare: som ikkje er pakka og vegen på førehand
selje grønsaker i laus vekt;
prisen på matpoteter i laus vekt
i lause lufta
- fritt ut i lufta
  ho såg ut i lause lufta;
  han slo i lause lufta med paraplyen
- utan tilknyting til noko
  påstandane heng i lause lusfta
laus i fisken
veik, slapp
laus i snippen
uhøgtideleg, laussleppt
han var morosam og høveleg laus i snippen
lause fuglar
personar som har falle utanfor i samfunnet og som ikkje har nokon plass å bu
bygget er ein tilhaldsstad for byens lause fuglar
laust og fast
likt og ulikt
snakke om laust og fast
slå seg laus
retteleg more seg

substantiv inkjekjønn

gjennom lågtysk og gammalfransk; opphavleg kanskje frå gresk

fysisk materiale;
emne (1, 2);
substans (2)
Døme
- eldfast stoff;
- kjemiske stoff
- - grunnstoff
  - råstoff
  - sprengstoff
tøy (2, 1), klede (1, 2), tekstil (1
Døme
- det er eit godt stoff i dressen;
- eg skal kjøpe stoff og sy nye puter til sofaen
- - bomullsstoff
  - gardinstoff
  - ullstoff
innhald i til dømes forteljing, artikkel eller vitskapleg arbeid;
materiale (2), tilfang
Døme
- ho har nok stoff til fleire avhandlingar;
- gå gjennom stoffet saman
- - bakgrunnsstoff
  - førstesidestoff
  - kulturstoff
anlegg (5);
to (2, 2)
Døme
- det er godt stoff i den jenta
narkotisk middel
Døme
- eg mistenkjer at dei bruker stoff;
- han gjekk på stoff i mange år
botnstoff til fartøy