Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
37 treff

Nynorskordboka 37 oppslagsord

gryn

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt grjón; samanheng med grjot og grus (1 , opphavleg ‘noko knust’

Tyding og bruk

  1. (grovknust eller pressa) korn utan skal
    Døme
    • koke graut av gryn
  2. kornliknande partikkel
  3. liten bit;
    Døme
    • kvart eit gryn;
    • ikkje eit gryn
  4. lite barn
    Døme
    • dette vesle grynet
  5. pengar
    Døme
    • ha mykje gryn;
    • bruke opp gryna
Artikkelside

gryne

gryna

verb

Opphav

av gryn

Tyding og bruk

male til gryn (1)

Faste uttrykk

  • gryne seg
    bli grynete
    • røre i kjøtdeigen med ein gaffel til han grynar seg
Artikkelside

velling

substantiv hankjønn eller hokjønn

Opphav

norrønt vellingr m; av velle (1

Tyding og bruk

  1. suppe av gryn eller mjøl kokt i mjølk eller vatn
    Døme
    • velling med flatbrød til
  2. flytande masse

Faste uttrykk

  • gjere/lage veg i vellinga
    gjere noko raskt og effektivt;
    få fart i ting
Artikkelside

sodd

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt soð; same opphav som sod

Tyding og bruk

kjøtsuppe med kjøtkraft, oftast med gryn eller kål
Artikkelside

grus 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå lågtysk; samanheng med grut og gryn

Tyding og bruk

masse av småstein eller knuste korn (4) frå større steinar (med kornstorleik mellom 2 og 60 mm);
naturleg blanding av sand og småstein
Døme
  • leggje grus på vegen;
  • fotballkampen går på grus

Faste uttrykk

  • i grus
    i ein tilstand av øydelegging;
    i ruinar
    • mange hus vart lagt i grus;
    • heile kyrkja fall i grus;
    • livet deira er lagt i grus
Artikkelside

vere stinn av pengar/gryn

Tyding og bruk

ha overflod av pengar;
vere rik;
Sjå: stinn
Døme
  • du treng ikkje vere stinn av pengar for å ha det bra;
  • huseigaren var stinn av gryn
Artikkelside

stinn

adjektiv

Opphav

norrønt stinnr

Tyding og bruk

  1. Døme
    • måsane var heilt stinne av fisk;
    • eg åt så eg vart heilt stinn;
    • dei var stinne av sjølvtillit
  2. Døme
    • skodda stod stinn;
    • lufta var stinn av matos

Faste uttrykk

  • vere stinn av pengar/gryn
    ha overflod av pengar;
    vere rik
    • du treng ikkje vere stinn av pengar for å ha det bra;
    • huseigaren var stinn av gryn
  • vere stinn av trening
    vere tung i musklane av trening
Artikkelside

utbløytt

adjektiv

Tyding og bruk

mjuk etter å ha lege i vatn eller anna væske;
som er lagd i bløyt;
Døme
  • utbløytte gryn
Artikkelside

stål 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt stál, opphavleg ‘noko stivt og hardt’; samanheng med stag

Tyding og bruk

  1. samnemning for jernlegeringar som ein kan smi (1)
    Døme
    • rustfritt stål;
    • ei øksegg er av stål;
    • berebjelkar av stål
  2. del av gjenstand eller reiskap av stål (2, 1);
    jamfør skeisestål
    Døme
    • skifte stålet i dreiebenken
  3. pengar, gryn (5)

Faste uttrykk

  • ha nervar av stål
    vere kald og roleg når ein blir utsett for påkjenningar
  • mjukt stål
  • vilje av stål
    sterk vilje
    • ein gut med vilje av stål;
    • ho har vilje av stål
Artikkelside

rundkorna

adjektiv

Tyding og bruk

med runde korn eller gryn;
til skilnad frå langkorna
Døme
  • rundkorna sand

Faste uttrykk

  • rundkorna ris
    ris som grautar seg ved koking
Artikkelside