Avansert søk

Nynorskordboka 6 oppslagsord

vogge 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt vagga; av vagge (

Tyding og bruk

spedbarnsseng med meier som kan ruggast
Døme
- liggje i vogga
i overført tyding: stad der noko begynner
Døme
- Morgedal er skisportens vogge

Faste uttrykk

frå vogga til grava
heile livet

grav 1

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt grǫf; samanheng med grave (

Tyding og bruk

stad der ein død person er gravlagd
Døme
- følgje nokon til grava;
- senke kista i grava;
- bli lagd i grava;
- pynte grava;
- faren ligg i grava;
- finne graver frå vikingtida;
- ho tok med seg løyndomen i grava
grop (1, renne (1, 1), grøft
- - skyttargrav
  - vassgrav
  - vollgrav
utgrave hol til å fange dyr i
- - dyregrav

Faste uttrykk

den som grev ei grav for andre, fell sjølv i henne
den som planlegg å skade andre, risikerer å bli offer for desse planane sjølv
frå vogga til grava
heile livet
få ei våt grav
drukne
grave si eiga grav
sjølv vere årsak til at ein mislykkast
gå i grava
døy
sende i grava
valde at nokon døyr
snu seg i grava
om avliden person: vere misnøgd og protestere
Edvard Grieg hadde snudd seg i grava dersom han hadde høyrt dette
stille som i grava
svært stille
stå med eitt bein i grava
vere døden nær
stå på kanten av grava
vere like ved å døy
taus som grava
heilt taus

vogge 2

vogga

verb

Opphav

Tyding og bruk

gynge eller svage fram og attende frå den eine sida til den andre eller opp og ned
Døme
- graset voggar i vinden;
- måsen voggar i bølgjene
setje i gyngande eller svagande rørsle
Døme
- ho vogga barnet i blund

kryp 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

Tyding og bruk

liten krypande skapning
Døme
- finne eit lite kryp under ein stein
ussel person;
liten, verjelaus skapning;
stakkar (1);
kryp (1
Døme
- ditt elendige kryp!
- stakkars kryp!
- i vogga låg eit lite kryp

vorre

vorra

verb

Tyding og bruk

snakke høgt, tale (usamanhengande) i munnen på kvarandre;

bable, skravle (

Døme

ungen låg og vorra i vogga

byting 2

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

i folketru: stygt, vanskapt barn som dei underjordiske har lagt i vogga i staden for eit menneskebarn