Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
22 treff

Nynorskordboka 22 oppslagsord

energi

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk; frå gresk energeia av en ‘i’ og ergon ‘arbeid’

Tyding og bruk

  1. evne som eit fysisk system har til å gjere arbeid (4);
    arbeid utført av eit fysisk system
    Døme
    • elektrisk energi;
    • mekanisk energi;
    • frigjere energi;
    • energien i mat og drikke blir målt i kaloriar
  2. energi (1) brukt som ressurs av menneske;
    Døme
    • mangel på energi i landet
  3. kraft og iver til å drive på;
    Døme
    • vere full av energi

Faste uttrykk

  • kinetisk energi
    energi hos ein lekam som er i rørsle;
    rørsleenergi
  • potensiell energi
    energi som er til stades på grunn av krefter mellom lekamar eller spenningar i lekamar;
    stillingsenergi;
    til skilnad frå rørsleenergi
Artikkelside

potensial 1

substantiv inkjekjønn

Opphav

av potensial (2

Tyding og bruk

  1. mogleg yteevne, styrke, ressurs eller energi
    Døme
    • eit stort militært potensial;
    • potensialet til denne oppfinninga er stort
  2. i fysikk: spenning i kraftfelt
Artikkelside

utnyttingsrett

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

rett til å gjere seg nytte av ein ressurs
Døme
  • ha utnyttingsretten til eit område
Artikkelside

umisteleg, umisseleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. svært verdifull;
    Døme
    • kollegaen er ein umisteleg ressurs
  2. svært kjær og elska
    Døme
    • vår umistelege ven
Artikkelside

ressurssterk

adjektiv

Opphav

av ressurs

Tyding og bruk

  1. som har god økonomi
    Døme
    • ressurssterke bedrifter
  2. som har gode evner
    Døme
    • ressurssterke menneske
Artikkelside

ressurs

substantiv hankjønn

Uttale

resurˊs

Opphav

frå fransk; av latin resurgere ‘stige opp att’

Tyding og bruk

  1. mengd av middel, råstoff eller liknande som ein har til rådvelde
    Døme
    • tilføre tilstrekkelege økonomiske ressusar;
    • vi har store ressursar i Nordsjøen;
    • vasskrafta har lenge vore ein viktig ressurs
  2. i fleirtal: krefter, evner, energi;
    Døme
    • ha store menneskelege ressursar

Faste uttrykk

  • fornybare ressursar
    naturressursar som blir danna på nytt i naturen, og som derfor ikkje blir uttappa når dei blir brukte
Artikkelside

spandere

spandera

verb

Opphav

frå tysk, av spenden; av latin expendere ‘gje ut’

Tyding og bruk

  1. kjøpe (til ein annan);
    gje, koste (1, 4), rive i
    Døme
    • spandere ein ferietur på nokon;
    • spandere ein ny frakk på seg
  2. gje vekk del av ein (knapp) ressurs;
    bruke, ofre
    Døme
    • spandere tid på noko;
    • ikkje spandere mange orda på saka
Artikkelside

hjelpekjelde

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. middel, ressurs som hjelper ein til å utføre noko
Artikkelside

sjølvforsynt

adjektiv

Tyding og bruk

som har nok sjølv av ei vare eller ein ressurs;
Døme
  • landet er sjølvforsynt med korn
Artikkelside

senior 1

substantiv hankjønn

Opphav

av senior (2

Tyding og bruk

  1. (klasse for) idrettsutøvar over ein viss alder (som regel 18 eller 20 år);
    til skilnad frå junior (1, 1)
    Døme
    • ho blir senior neste år;
    • han stiller i senior
  2. i ubunden form eintal: eldstemann innanfor ein viss krins;
    den eldste av to mannlege familiemedlemer;
    far i huset;
    til skilnad frå junior (1, 2)
    Døme
    • ta ein prat med senior i familien
  3. eldre person;
    Døme
    • seniorane er ein viktig ressurs i arbeidslivet
Artikkelside