Avansert søk

Nynorskordboka 3 oppslagsord

vekkje 2, vekke 2

vekkja, vekka

verb

Opphav

norrønt vekja, av vake (; jamfør vakt (

Tyding og bruk

få nokon til å vakne (1) (fra søvn eller medvitsløyse)
Døme
- du vekte opp heile huset;
- vekk meg i morgon tidleg;
- vekkje nokon opp att frå dei døde;
- ungane vekkjer henne midt på natta
i overført tyding: gjere nokon meir medviten om eller oppglødd over noko;
skape (5);
framkalle (1)
Døme
- vekkje folk til ettertanke;
- vekkje ungdomen for målsaka;
- vekkje interesse;
- saka vekte uro i bygda
i overført tyding: bringe noko i drift eller aktivitet igjen etter ein pause
Døme
- vekkje til live gamle skikkar

beite 3

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt beiti

Tyding og bruk

det å beite (4, 1)
Døme
- godt beite
grasmark der dyr et grøde på rot
Døme
- dyrka beite;
- gjødsle beitet;
- dyra går på beite
i overført tyding: område ein kan få noko ut av;
beitemark (1, 2)
Døme
- Sogn og Fjordane har vore eit godt beite for målsaka
økt (2);
stund (1), ri (1, 2)
forspann av to hestar
i overført tyding: gruppe, lag
Døme
- feltet var eit fint beite av toppløparar;
- forlaget har eit sterkt beite av omsette forfattarar

Faste uttrykk

skifte beite
gå over i anna verksemd;
ta til med noko nytt

assosiere

assosiera

verb

Uttale

asosieˊre

Opphav

av latin associare ‘sameine’, av ad ‘til’ og socius ‘samlagsbror’

Tyding og bruk

binde, knyte saman med assosiasjon
Døme
- du og eg assosierer likt;
- assosiere reker med sommar
slutte seg til (særleg på ein lausare måte);
gjere seg forbunden med
Døme
- vere assosiert med ein organisasjon;
- å assosiere seg med målsaka

Faste uttrykk

assosiert medlem
person eller ting som er praktisk tilknytt eit fellesskap eller ein kategori utan å oppfylle dei formelle krava for medlemskap
vere assosiert medlem av eit band;
landet er assosiert medlem av EU