Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
51 treff

Nynorskordboka 51 oppslagsord

stereotypi

substantiv hankjønn

Opphav

av stereo- og -typi

Tyding og bruk

  1. inngrodd, forenkla førestelling om korleis noko eller nokon er;
    Døme
    • vidareføring av kulturelle stereotypiar
  2. fast, stereotypt (2 innslag i tala eller skrifta til ein person
  3. om eldre forhold: avstøypingar til skriftsats eller klisjear til plater
Artikkelside

kulturtorg

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

stad der fleire kulturelle aktivitetar og tenester er samla;
jamfør torg (3)
Artikkelside

språkreinsing

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

arbeid med å erstatte lån (2, 3) frå andre språk med heimlege ord, uttrykk eller kulturelle element;
Artikkelside

utflippa

adjektiv

Tyding og bruk

som bryt med konvensjonar og kulturelle normer;
Døme
  • ein gammal, utflippa hippie
Artikkelside

sosiokulturell

adjektiv

Tyding og bruk

som inneheld både sosiale og kulturelle moment
Døme
  • sosiokulturelle faktorar som geografi og utdanningsnivå
Artikkelside

sosiolingvistikk

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

vitskap om språk og språkbruk i den sosiale og kulturelle samanhengen;
Artikkelside

oppgjeving, oppgiving

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. det å opplyse om noko;
    jamfør gje opp (1)
    Døme
    • oppgjeving av avstand
  2. det å gje slepp på noko
    Døme
    • oppgjeving av den religiøse og kulturelle arven
  3. det å gje opp (2);
    det å vere oppgjeven (1)
    Døme
    • han vart gripen av uro og oppgjeving
Artikkelside

kapital 1

substantiv hankjønn

Opphav

frå mellomalderlatin ‘hovudsum, hovuddel (av gjeld)', av latin capitalis ‘hovud-'; jamfør kapital (2

Tyding og bruk

  1. behaldning av økonomiske gode;
    pengar, formue, eigedelar
    Døme
    • renteberande kapital;
    • dei måtte på børsen for å sikre seg nok kapital
  2. Døme
    • interessene til kapitalen
  3. Døme
    • naturen er ein stor kapital for sivilisasjonen

Faste uttrykk

  • ansvarleg kapital
    kapital (1, 1) i bankar og andre finansinstitusjonar som kan nyttast til å dekkje tap, til dømes tap på utlån
  • arbeidande kapital
  • binde kapital
    plassere kapital (1, 1) slik at han ikkje kan brukast fritt
  • daud kapital
    kapital (1, 1) som ikkje gjev avkastning
  • fast kapital
    kapital (1, 1) i form av eigedom, bygningar og anlegg som blir nytta over lengre tid
  • kulturell kapital
    kunnskap om kulturelle uttrykksformer
    • lesing har vore vår kulturelle kapital
  • menneskeleg kapital
    samla mengd menneskelege ressursar i form av ferdigheiter og kunnskapar i ein folkesetnad
    • ein treng auka investeringar i menneskeleg kapital
  • risikovillig kapital
    kapital (1, 1) som blir investert med utsikt til god avkastning eller andre fordelar, men òg med ein viss risiko for tap
Artikkelside

etnisk

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som gjeld tilhøyrsle til eller opphav i ein kultur, ei folkegruppe eller eit geografisk område
    Døme
    • etnisk mangfald;
    • personar med ulike etniske bakgrunnar;
    • etnisk diskriminering er ulovleg
  2. som gjeld, er inspirert av eller karakteristisk for ikkje-vestlege kulturar og tradisjonar;
    jamfør eksotisk
    Døme
    • etnisk musikk;
    • restaurantar som serverer etnisk mat

Faste uttrykk

  • etnisk gruppe
    folkegruppe som har kulturelle, biologiske eller historiske fellestrekk, og som både av medlemene sjølve og av andre blir sett på som distinkt frå andre grupper
  • etnisk reinsing
    folkemord eller det å drive vekk ei uynskt folkegruppe frå eit område med mål om å gjere området etnisk homogent
Artikkelside

verdimålar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. noko ein kan måle økonomiske verdiar med
    Døme
    • i dag er pengar den viktigaste verdimålaren
  2. noko ein kan måle kulturelle eller åndelege verdiar med
    Døme
    • leite etter ein verdimålar for åndeleg verdi
Artikkelside