Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
30 treff

Nynorskordboka 30 oppslagsord

trimme

trimma

verb

Opphav

av engelsk trim ‘klippe, stelle’

Tyding og bruk

  1. setje i god stand
    Døme
    • trimme organisasjonen før høysesongen
  2. justere for å få maksimal yteeven (også til eit ulovleg høgt nivå)
    Døme
    • trimme ein motor
  3. drive lettare trening;
    Døme
    • trimme tre gonger i veka
  4. Døme
    • trimme pelsen på puddelen;
    • han trimmar hekken
Artikkelside

zoome ut

Tyding og bruk

justere innstilling på eit (skjerm)bilete eller kamera slik at visse motiv blir mindre og eit større område blir synleg innanfor biletruta;
Sjå: zoome
Døme
  • zoome ut for å sjå heile kartet
Artikkelside

zoome inn

Tyding og bruk

Sjå: zoome
  1. justere innstilling på eit (skjerm)bilete eller kamera slik at visse motiv blir større og fleire detaljar blir synlege innanfor biletruta
    Døme
    • zoome inn på ein person i bakgrunnen
  2. rette merksemd mot noko;
    Døme
    • filmen zoomar inn på kvardagen til førsteklassingar
Artikkelside

zoome

zooma

verb

Uttale

soˋme eller  su`me

Opphav

av engelsk zoom ‘summe’

Tyding og bruk

endre brennvidda i ei kameralinse eller utsnittet på ein digital skjerm
Døme
  • ein kan zoome på skjermen ved å bruke to fingrar

Faste uttrykk

  • zoome inn
    1. justere innstilling på eit (skjerm)bilete eller kamera slik at visse motiv blir større og fleire detaljar blir synlege innanfor biletruta
      • zoome inn på ein person i bakgrunnen
    2. rette merksemd mot noko;
      fokusere (2)
      • filmen zoomar inn på kvardagen til førsteklassingar
  • zoome ut
    justere innstilling på eit (skjerm)bilete eller kamera slik at visse motiv blir mindre og eit større område blir synleg innanfor biletruta
    • zoome ut for å sjå heile kartet
Artikkelside

stille 4

stilla

verb

Opphav

norrønt stilla; av still (2

Tyding og bruk

  2. Døme
    • tablettane stilte dei verste smertene
  3. Døme
    • det vart sagt at ho kunne stille blod
  4. setje på eit visst punkt;
    Døme
    • stille klokka;
    • stille forgassaren
  5. stemme eit instrument
    Døme
    • stille fela

Faste uttrykk

  • stille klokka etter noko/nokon
    vite kva klokkeslett det er ut frå noko som skjer regelbunde eller på eit fast tidspunkt
    • eg kan stille klokka etter toget;
    • han levde så regelbunde at naboane kunne stille klokka etter han
  • stille seg
    gå varsamt;
    liste seg;
    stiltre seg
    • dei stiller seg fram;
    • ho stilte seg over golvet;
    • han prøvde å stille seg innpå dei
Artikkelside

teleskopstong

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. stong sett saman av fleire delar som ein kan skuve inn i kvarandre for å justere lengda
    Døme
    • ho brukte teleskopstong for å nå dei øvste vindauga
Artikkelside

tilpasse

tilpassa

verb

Opphav

jamfør passe (5

Tyding og bruk

lage til eller endre for å få til å passe;
Døme
  • tilpasse forbruket etter inntekta

Faste uttrykk

  • tilpasse seg
    justere åtferd, levemåte eller liknande for å passe inn i eit miljø
    • dei måtte tilpasse seg nye tilhøve
Artikkelside

skru 2, skrue 2

skrua

verb

Opphav

av skrue (1

Tyding og bruk

  1. dreie eller snu ein skrue (1, 1) eller justere noko ved å snu eller vri på mekanisme
    Døme
    • skru av ei hengsle;
    • skru i ein skrue
  2. setje i roterande rørsle
    Døme
    • skru ballen i mål
  3. presse, trykkje, tvinge
    Døme
    • skuta vart skrudd ned av drivisen;
    • skru prisane i vêret;
    • skru utviklinga attende

Faste uttrykk

  • skru av
    slå av ved å vri eller trykkje på brytar eller knott
    • skru av radioen
  • skru ned
    gjera nivå mindre eller lågare
    • skru ned ei parafinlampe
  • skru opp
    1. gjere nivå høgare ved å snu eller vri på knott eller liknande
      • skru opp volumet;
      • skru opp ei parafinlampe
    2. få til å stige
      • skru opp prisane
  • skru på
    slå på ved å vri eller trykkje på brytar, knott eller liknande
    • skru på fjernsynet
  • skru saman
    setje saman med skruar
Artikkelside

pakt

substantiv hokjønn

Opphav

gjennom lågtysk; frå latin , av pacisci ‘gjere semje’

Tyding og bruk

(formell) bindande avtale mellom to eller fleire partar, med gjensidige rettar og plikter;
semje;
Døme
  • gjere ei pakt med nokon;
  • inngå ei pakt;
  • det fanst ei pakt mellom søskena

Faste uttrykk

  • i pakt med
    i samsvar med;
    i samklang med;
    på bølgjelengd med
    • leve i pakt med naturen;
    • justere regelverket i pakt med utviklinga
Artikkelside

justere

justera

verb

Opphav

av mellomalderlatin justare; av latin justus ‘rett, rettferdig’ av jus ‘rett’

Tyding og bruk

kontrollere og regulere;
stille inn nøye;
Døme
  • justere ei vekt;
  • justere motoren;
  • løna skal justerast

Faste uttrykk

  • justert skurlast
    skoren trelast som er avretta og dimensjonert til eksakte mål
Artikkelside