Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
163 treff

Bokmålsordboka 4 oppslagsord

vorte

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Opphav

norrønt vǫrtu, akkusativ av varta

Betydning og bruk

  1. knuteformet utvekst i hud eller slimhinne
    Eksempel
    • ha en vorte i ansiktet;
    • fjerne vorter
  3. knuteformet utvekst på plante
    Eksempel
    • vorter og knoller på røttene til erter
Artikkelside

brystvorte

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

hver av to pigmenterte forhøyninger på hver side av brystet;
jamfør vorte (1)
Artikkelside

fotvorte

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Betydning og bruk

vorte (1) under foten forårsaket av virus
Artikkelside

mycel

substantiv intetkjønn

Uttale

myseˊl

Opphav

fra latin; av gresk mykes ‘sopp’ og helos ‘vorte’

Betydning og bruk

vegetativ del av en sopp, som danner et underjordisk nett av hyfer
Artikkelside

Nynorskordboka 159 oppslagsord

vorte

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt vǫrtu, akkusativ av varta

Tyding og bruk

  1. knuteforma utvekst i hud eller slimhinne
    Døme
    • ha ei vorte i andletet;
    • fjerne vorter
  3. knuteforma utvekst på plante
    Døme
    • vorter og knollar på røtene av erter
Artikkelside

bli

verb

Opphav

same opphav som blive

Tyding og bruk

  1. halde fram med å vere;
    vere i ro;
    Døme
    • kan du ikkje bli?
    • bli heime;
    • bli ståande;
    • la det bli med tanken;
    • han vart att da dei andre hadde gått;
    • ho blir å jobbe i heimekommunen i framtida
  2. utvikle seg til;
    kome til å oppnå eller skje;
    gje som resultat;
    vise seg å vere;
    Døme
    • bli sjuk;
    • bli lege;
    • bli eit nytt menneske;
    • bli 100 år;
    • seks og åtte blir fjorten;
    • bli til jord;
    • skal det bli nokon gong, får det bli no;
    • eg vonar det blir plass til alle;
    • det vart jubel da dei vann
  3. vere nødvendig;
    Døme
    • det blir å byrje på nytt
  4. hjelpeverb som saman med hovudverbet i perfektum partisipp dannar passiv;
    Døme
    • han blir dregen på kjelke;
    • det blir sagt at …

Faste uttrykk

  • bli av
    1. brukt i spørsmål om kor nokon oppheld seg
      • kor blei det av deg?
    2. utvikle seg til
      • kva skal det bli av henne?
    3. realisere (1)
      • blir det noko av dei store planane?
  • bli av med
    kvitte seg med
    • dei vart av med varene
  • bli med
    følgje med
    • bli med på leiken
  • bli med barn
    bli gravid
  • bli saman
    bli kjærastar
  • bli til
    få liv;
    begynne å eksistere
    • noko er i ferd med å bli til
  • bli ute for
    kome ut for
  • bli ved
    halde fram med
    • han kjem til å bli ved å nekte for dette
  • bli ved sin leist
    halde seg til det ein kan
  • bli å
    1. brukt for å uttrykkje passiv eller at noko skal eller bør hende
      • ho blir å treffe i morgon;
      • han vart å finne på skulen
    2. brukt for å uttrykkje framtid;
      kome til å (1)
      • ho blir å reise i morgon;
      • han vart å kome litt seinare
  • skal bli!
    brukt som svar på kommando eller førespurnad
Artikkelside

verte

verta

verb

Opphav

norrønt verða

Tyding og bruk

  1. Døme
    • verte verande;
    • eg vert att etter møtet;
    • dei vart med på turen
  2. jamfør vertande
    Døme
    • verte 50 år;
    • verte snikkar;
    • det vert nok noko stort av han;
    • han er vorten stor
  3. Døme
    • det vert å byrje på nytt
  4. brukt som hjelpeverb som saman med hovudverbet i perfektum partisipp dannar passiv: bli (4)
    Døme
    • ho vart skuva bort av dei andre;
    • det vert sagt at …
Artikkelside

ulen

adjektiv

Tyding og bruk

(halv)ròten;
med usmak;
Døme
  • fisken har vorte ulen
Artikkelside

ul 3

adjektiv

Opphav

samanheng med ulke (2

Tyding og bruk

(halv)ròten;
med usmak;
Døme
  • kjøtet har vorte ult
Artikkelside

tvert

adverb

Opphav

nøytrum av tverr

Tyding og bruk

  1. brått, plutseleg;
    Døme
    • bli tvert slutt;
    • straumen vart tvert borte;
    • eg kjem tvert
  2. i retning som kryssar lengderetninga;
    Døme
    • tvert over fjorden;
    • tvert igjennom;
    • dele seg på tvert;
    • liggje på tvert i senga
  3. fullstendig, heilt;
    beint, plent
    Døme
    • svare tvert nei;
    • det er tvert umogleg

Faste uttrykk

  • bryte over tvert
    slutte heilt
    • ho braut over tvert med all politisk verksemd
  • tvert imot
    1. heilt motsett;
      omvendt
      • tilhøva har ikkje vorte betre, snarare tvert imot
    2. rett overfor (1)
      • ho sat tvert imot han
  • tvert om
    heilt motsett;
    omvendt
    • vêret vart ikkje betre, tvert om vart det verre
Artikkelside

tilstand

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør stand (1

Tyding og bruk

  1. stode som noko eller nokon er i;
    Døme
    • tilstanden til pasienten har vorte verre;
    • lovlause tilstandar
  2. form som eit stoff finst i;
    Døme
    • eit stoff i flytande tilstand
Artikkelside

stridsspørsmål

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

omstridd spørsmål (3) der det finst motstridande synspunkt
Døme
  • skjermtid er vorte eit stort stridsspørsmål i vår familie;
  • innvandring er framleis eit stort politisk stridsspørsmål
Artikkelside

uaktuell

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er aktuell (2);
    som ikkje lenger finst eller er gyldig i notida
    Døme
    • saka har vorte uaktuell
  2. som ein ikkje er einig i eller samtykkjer i
    Døme
    • ei slik utbygging er uaktuell;
    • det er uaktuelt å delta med desse vilkåra
Artikkelside

Opphav

av populær og -is

Tyding og bruk

mykje brukt eller godt omtykt;
Døme
  • avokado er poppis for tida;
  • diskgolf har vorte ein poppis uteaktivitet
Artikkelside