Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
137 treff

Bokmålsordboka 69 oppslagsord

konsert

substantiv hankjønn

Opphav

fra italiensk ‘overenskomst, samklang’; av latin concertare ‘strides’

Betydning og bruk

  1. offentlig framføring av musikk
    Eksempel
    • gå på konsert;
    • holde en konsert
  2. musikkverk for soloinstrument og orkester
    Eksempel
    • konsert for fiolin og orkester
Artikkelside

varme opp

Betydning og bruk

Se: varme
  1. tilføre varme
    Eksempel
    • varme opp et rom;
    • maten er varmet opp
  2. forberede seg til en kroppslig aktivitet
    Eksempel
    • hun varmet opp med lett jogg;
    • de varmet opp stemmene før de gikk inn på scenen
  3. spille før en konsert begynner for å få opp stemningen
    Eksempel
    • de skal varme opp for Deep Purple
Artikkelside

spilletid, spelletid

substantiv hunkjønn eller hankjønn

Betydning og bruk

  1. tid som er fastsatt for en idrettskamp
    Eksempel
    • det er 20 minutter igjen av ordinær spilletid
  2. tid en spiller er på banen og ikke på innbytterbenken
    Eksempel
    • backen fikk alltid mye spilletid
  3. tid en film, en konsert eller lignende varer
    Eksempel
    • filmen har en spilletid på litt over 70 minutter
Artikkelside

bootleg

substantiv hankjønn

Uttale

bu´tleg

Opphav

fra engelsk, opprinnelig ‘støvelskaft’, av bootlegger ‘person som smugler brennevin ved å gjemme små flasker i støvlene sine’

Betydning og bruk

piratkopi av musikk, film, spill eller lignende, for eksempel ulovlig lydopptak fra konsert
Eksempel
  • musikken ble opprinnelig utgitt som ulovlig bootleg
Artikkelside

syk, sjuk

adjektiv

Opphav

norrønt sjúkr

Betydning og bruk

  1. som lider av noe;
    Eksempel
    • bli alvorlig syk;
    • legge seg syk;
    • ligge syk;
    • et sykt barn;
    • en syk plante;
    • hunden har blitt sykere i det siste;
    • legen må prioritere de sykeste pasientene
    • brukt som substantiv:
      • finne et tilbud for den syke;
      • besøke de syke
  2. Eksempel
    • være syk av hjemlengsel;
    • hun er syk etter å oppleve ting
  3. Eksempel
    • et sykt påfunn;
    • det er helt sykt å tenke tilbake på
  4. brukt som forsterkende adverb: umåtelig, kolossal, overlag
    Eksempel
    • en sykt bra konsert
Artikkelside

gig, gigg 3

substantiv hankjønn

Opphav

fra engelsk

Betydning og bruk

opptreden, konsert, spillejobb
Artikkelside

wow

interjeksjon

Uttale

uao eller  vao

Opphav

fra engelsk

Betydning og bruk

brukt for å gi uttrykk for at noe er imponerende eller overraskende
Eksempel
  • wow, for en konsert!
Artikkelside

romanseaften

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

konsert hvor det blir framført romanser
Eksempel
  • sangerinnens romanseaften ble en suksess
Artikkelside

stjernespekket, stjernespekka

adjektiv

Betydning og bruk

  1. som er full av stjerner
    Eksempel
    • stå under en stjernespekket himmel
  2. som er full av berømte personer;
    jamfør stjerne (5)
    Eksempel
    • en stjernespekket konsert
Artikkelside

slippkonsert

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

konsert i forbindelse med lansering av en ny plate
Artikkelside

Nynorskordboka 68 oppslagsord

konsert

substantiv hankjønn

Opphav

frå italiensk ‘overeinskomst, samklang’; av latin concertare ‘stridast’

Tyding og bruk

  1. offentleg framføring av musikk
    Døme
    • halde konsert;
    • gå på konsert
  2. musikkverk for soloinstrument og orkester
    Døme
    • konsert for fiolin og orkester
Artikkelside

bootleg

substantiv hankjønn

Uttale

bu´tleg

Opphav

frå engelsk, opphavleg ‘støvelskaft’, av bootlegger ‘person som smuglar brennevin ved å gøyme små flasker i støvlane sine’

Tyding og bruk

piratkopi av musikk, film, spel eller liknande, ofte brukt om ulovleg lydopptak frå konsert
Døme
  • få tak i ein bootleg frå konserten
Artikkelside

trubadur

substantiv hankjønn

Opphav

gjennom fransk, frå provençalsk, av trobar ‘finne på, dikte’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • arrangere konsert med den lokale trubaduren
  2. om eldre forhold: omreisander diktar som komponerer og framfører kjærleikssongar
    Døme
    • ein provencalsk trubadur
Artikkelside

konkret 4

adjektiv

Opphav

av latin concrescere ‘vekse saman’

Tyding og bruk

  1. som ein kan oppfatte med sansane;
    som byggjer på røynlege forhold, er knytt til ein viss situasjon, samanheng eller liknande;
    handgripeleg, røyndomsnær;
    Døme
    • ei konkret sak;
    • ha konkrete planar for noko;
    • eit konkret minne
  2. i språkvitskap: som nemner noko som ein einskildting i den fysiske verda;
    Døme
    • konkrete substantiv
  3. i biletkunst, litteratur og musikk: prega av konkretismen
    Døme
    • ein konsert med konkret musikk
Artikkelside

gje, gjeve, gi

gjeva

verb
kløyvd infinitiv: gjeva

Opphav

norrønt gefa

Tyding og bruk

  1. (over)rekkje, levere;
    la kome frå seg, sende ut, føre fram, skaffe
    Døme
    • gje meg avisa;
    • det heile gav eit sterkt inntrykk;
    • gje atterljom;
    • gje seg tid til noko;
    • gje nokon skylda for noko;
    • gje nokon bank;
    • gje nokon høve til noko;
    • gje døme;
    • gje svar;
    • gje lov;
    • gje samtykke;
    • gje nokon rett;
    • gje hjelp;
    • gje gass;
    • gje avkall på noko;
    • gje akt;
    • gje tol
  2. brukt for å uttrykkje ynske
    Døme
    • Gud gjeve det er sant!
    • gjev det er sant!
  3. Døme
    • gje ungen;
    • gje krøtera
  4. la få som gåve;
    Døme
    • gje pengar;
    • gje bort gåver;
    • gje rabatt
  5. bruke alle sine krefter og all si tid på noko;
    Døme
    • gje livet sitt for nokon eller noko
  6. dele ut kort i kortspel
    Døme
    • din tur å gje
  7. stå for;
    halde
    Døme
    • gje ein middag;
    • gje ein konsert;
    • gje undervisning;
    • gje timar
  8. kaste av seg;
    produsere, yte, prestere
    Døme
    • gje gode renter;
    • boka gjev mykje;
    • jorda gjev lite av seg;
    • gje resultat;
    • han har ingenting å gje
  9. gje ut i vederlag for noko;
    Døme
    • gje 80 kr for boka;
    • eg skulle gje mykje for å få vite det

Faste uttrykk

  • gje att
    1. om handel: gje vekslepengar
      • gje att på ein tiar
    2. fortelje att;
      referere (2)
      • gje att noko ein har høyrt
  • gje blaffen i
    vere likeglad med
    • gje blaffen i politikk;
    • gje blanke blaffen i vedtaket;
    • ho gav blaffen
  • gje bryst
  • gje ein god dag i
    ikkje bry seg om;
    gje blaffen i
    • han gav ein god dag i arbeidet sitt
  • gje etter
    1. om underlag: svikte (1)
      • planken gav etter
    2. om person: føye seg eller vike
      • gje etter for krava;
      • dei gav etter for presset
  • gje frå seg
    (motvillig) overlate til nokon
    • gje frå seg førarkortet;
    • gje frå seg makta;
    • gje frå seg råderetten
  • gje igjen
    gje vekslepengar
    • gje igjen på ein hundrings
  • gje inn
    skjelle (nokon) ut
  • gje og ta
    vere villig til å inngå kompromiss
  • gje opp
    1. opplyse om, offentleggjere
      • gje opp namn og adresse;
      • gje opp inntekta for siste året
    2. om person: slutte å kjempe, resignere
      • nei, no gjev eg opp;
      • gje opp kampen;
      • gje opp anden;
      • gje opp all von
  • gje på
    få opp farten; halde (intenst) på (med noko), drive på
  • gje seg
    1. om underlag: sige, svikte, gje etter
      • golvet gav seg under han
    2. avta i styrke;
      gå tilbake
      • stormen har gjeve seg;
      • sjukdomen har gjeve seg
    3. gje etter (2);
      bøye av
    4. slutte (1) med noko
      • han har gjeve seg med idretten;
      • no får du gje deg med dette tullet!
  • gje seg heilt og fullt til
    vie seg til (noko)
  • gje seg i ferd med
    gå i gang med
  • gje seg i kast med
    gå i gang med
  • gje seg i lag
    slå lag (med nokon)
  • gje seg i veg
    byrje å fare eller gå
  • gje seg over
    overgje seg;
    miste motet;
    bli heilt maktstolen eller himmelfallen
  • gje seg sjølv
    vere sjølvsagd eller opplagd
    • løysinga gjev seg sjølv;
    • svaret gjev seg sjølv
  • gje seg til
    bli verande;
    slå seg til ro
    • ho gav seg til i bygda
  • gje seg til å
    byrje å
    • han gav seg til å gråte
  • gje seg ut for
    påstå å vere eller spele nokon
  • gje seg ut på
    gå i gang med
  • gje ut
    sende bøker, blad og liknande på marknaden
  • ikkje gje frå seg ein lyd
    vere still;
    teie (2, 2)
    • han gav ikkje frå seg ein lyd
  • ikkje gje mykje for
    verdsetje (noko) lågt eller sjå ned på (nokon)
  • kva gjev du meg for det?
    kva synest du om slikt?
Artikkelside

romanseaftan

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

konsert der det blir framført romansar
Døme
  • romanseaftan med musikk frå Schumann
Artikkelside

sleppkonsert

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

konsert i samband med lansering av ei ny plate
Artikkelside

stemningsfull

adjektiv

Tyding og bruk

som er full av eller som skaper stemning (2, 3)
Døme
  • ein stemningsfull konsert;
  • fotografia var stemningsfulle og vakre
Artikkelside

speletid

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. tid som er fastsett for ein idrettskamp
    Døme
    • speletida for kampen er 2 x 12 minutt
  2. tid ein spelar er på bana og ikkje på innbytarbenken
    Døme
    • alle spelarane får mykje speletid
  3. tid ein film, ein konsert eller liknande varer
    Døme
    • ein stumfilm med 13 minutt speletid
Artikkelside

scenestuping, senestuping

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

det å kaste seg utfor scena på ein konsert og bli boren på hendene til tilhøyrarane;
Artikkelside