Avansert søk

Nynorskordboka 45 oppslagsord

ganske

adverb

Opphav

frå tysk

Tyding og bruk

heilt (1, fullstendig (2)
Døme
- det er ganske enkelt feil;
- for ganske nøyaktig eitt år sidan
til ein viss grad;
nokså, heller (2, 3);
temmeleg
Døme
- ganske stor;
- ganske mykje pengar;
- det går ganske bra
brukt som adjektiv i visse uttrykk: heil (1, 3), fullstendig (1)
Døme
- ho er kjend over det ganske land

enkel

adjektiv

Opphav

frå lågtysk ‘einaste’; samanheng med ein (

Tyding og bruk

som er av éi eining;
usamansett, einfelt (1)
Døme
- enkle vindauge;
- enkel vegg;
- enkel tråd
samansett av få delar;
lite innfløkt;
utan noko ekstra
Døme
- enkel reiskap;
- ein enkel melodi;
- enkel kost;
- enkel oppbygnad;
- ein enkel, men elegant kjole;
- gjere det enkelt
- brukt som adverb
  stova er enkelt møblert
som krev lite;
likefram (2), ukunstla, naturleg (5)
Døme
- ha enkle vanar;
- leve eit enkelt liv;
- dei er enkle folk
lett å forstå, gjere eller bruke;
grei (1), forståeleg
Døme
- ei enkel oppgåve;
- dette er enkelt å svare på;
- kan vi finne ei enklare løysing?
- brukt som substantiv
  det er ofte det enklaste som er det beste

Faste uttrykk

enkel konsonant
konsonantteikn som det ikkje er to etter einannan av;
enkelkonsonant;
til skilnad frå dobbel konsonant
enkelt tonelag
tonem 1;
einstavingstonelag;
til skilnad frå dobbelt tonelag
ganske enkelt
rett og slett;
beintfram
denne historia er ganske enkelt ikkje sann

knøvlete

adjektiv

Opphav

Tyding og bruk

uelegant og amatørmessig;
lite hendig;
klossete, klønete, keiveleg
Døme
- systemet er ganske knøvlete;
- leilegheita var ganske knøvlete innreidd
- brukt som adverb:
  laget spelte knøvlete
som er krølla eller pressa saman
Døme
- sekken var full av knøvlete ark

vente 2

venta

verb

Opphav

norrønt vænta; av von (

Tyding og bruk

halde seg i ro;
bie (3, dryge (3)
Døme
- stå og vente;
- vent og sjå!
- berre vent – eg finn deg nok!
- vente med middagen;
- vente på noko;
- pasientane lyt vente;
- vi ventar til alle er komne;
- eg har venta ganske lenge no
vere klar eller ferdig
Døme
- middagen ventar
- brukt som adjektiv:
  hoppe inn i ein ventande bil
rekne med (som sannsynleg)
Døme
- vente gjester til kvelds;
- vente barn;
- dei hadde ikkje venta seg eit slikt svar;
- det var ikkje anna å vente;
- ho er ventande i morgon

Faste uttrykk

la vente på seg
kome seint
snøen lèt vente på seg
vente seg
rekne med som sannsynleg
ho ventar seg høgare prisar

synd å seie

Tyding og bruk

Sjå: synd

ikkje mogleg å påstå
Døme
- det er synd å seie at det er vakkert
dessverre er det slik
Døme
- det er synd å seie, men det går ganske dårleg

synd

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt synd

Tyding og bruk

i religion: handling eller tanke som strir mot Guds vilje
Døme
- dei fekk tilgjeving for syndene sine;
- Kristus døydde for syndene våre;
- eg må tilstå syndene mine
- - arvesynd
  - dødssynd
handling som blir oppfatta som umoralsk eller ulovleg;
misgjerd
Døme
- eg har mange synder på samvitet;
- all bilkøyringa er ei synd mot miljøet
brukt som adjektiv: sørgjeleg, ille
Døme
- nei, så synd!
- det er synd at du ikkje kan kome;
- det var synd for han at firmaet gjekk konkurs

Faste uttrykk

døy i synda
sleppe utan straff
eg lèt deg ikkje døy i synda!
falle i synd
gjere noko umoralsk;
synde
leve i synd
1. leve eit syndefullt liv
2. særleg om eldre forhold: bu og ha eit seksuelt forhold til ein person ein ikkje er gift med
synast synd på/i
ha medkjensle med
elevane synest synd på læraren;
eg syntest synd i spelaren som bomma på målet
synd og skam
for ille;
uakseptabelt
det ville vore synd og skam om dei ikkje fekk byggjeløyve
synd å seie
1. ikkje mogleg å påstå
  det er synd å seie at det er vakkert
2. dessverre er det slik
  det er synd å seie, men det går ganske dårleg
vere synd på/i
vere grunn til å ha medkjensle med;
vere leitt for
det er synd på pasientane;
det var ikkje synd i politikarane

symptomatisk

adjektiv

Tyding og bruk

som er symptom på noko;

som er eit vanleg kjenneteikn på noko;

Døme

stress er symptomatisk for vår tid;
kampen var ganske symptomatisk for sesongen

post festum

adverb

Opphav

frå latin ‘etter festen’

Tyding og bruk

for seint

Døme

invitasjonen kom post festum;
protestane kom ganske post festum, sidan saka allereie var avgjort

oppstyr

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør styr (

Tyding og bruk

bråk, spetakkel, uro;

oppstuss, ståhei

Døme

lage mykje oppstyr;
utsegna vekte ein del oppstyr;
alt oppstyret var ganske uventa

snuble over

Tyding og bruk

finne eller kome over noko ganske tilfeldig;

Sjå: snuble

Døme

eg snubla over viktig informasjon på nett

Resultater per side: