Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
115 treff

Nynorskordboka 115 oppslagsord

bestemd, bestemt

adjektiv

Uttale

bestemˊd eller  bestemˊt

Opphav

av bestemme

Tyding og bruk

  1. fast(sett);
    Døme
    • på ein bestemd dag;
    • ho gjorde det utan nokon bestemd grunn;
    • ete til bestemde tider
  2. Døme
    • gje eit bestemt svar;
    • vere fast og bestemd;
    • ha bestemde meiningar;
    • gå med bestemde skritt
    • brukt som adverb:
      • setje seg bestemt imot noko;
      • det trur eg bestemt ikkje

Faste uttrykk

  • på det mest bestemde
    på det sterkaste
Artikkelside

bestemme

bestemma

verb

Uttale

bestemˊme

Opphav

frå lågtysk opphavleg ‘gjere fast’

Tyding og bruk

  1. ta avgjerd om noko;
    Døme
    • her er det eg som bestemmer;
    • det er bestemt at slike varer er tollpliktige
  2. brukt som adjektiv: verke avgjerande på
    Døme
    • verke bestemmande på;
    • økonomien er bestemmande for politikken
  3. konstatere, slå fast
    Døme
    • bestemme ein skipsposisjon;
    • bestemme ei plante

Faste uttrykk

  • bestemme seg
    setje seg føre, avgjere
    • eg har bestemt meg for å reise i morgon;
    • dei bestemte seg for den gule sofaen
Artikkelside

tidsbestemd, tidsbestemt

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som gjeld ei bestemd tid;
    Døme
    • ein tidsbestemd kontrakt
  2. som er prega av ei bestemd tid eller eit bestemt tidspunkt;
    Døme
    • tidsbestemde haldningar
Artikkelside

tilbakegang

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. det å gå tilbake (4);
    det å minke
    Døme
    • flaumen er i tilbakegang;
    • sjukdomen syner teikn til tilbakegang
  2. det å gå tilbake (4) med ein bestemt eigenskap;
    det å syne forfall
    Døme
    • Noreg er i tilbakegang som skipsfartsnasjon
Artikkelside

tidsskildring

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

skildring av ei bestemt tid (1, 4)
Døme
  • romanen er ei tidsskildring frå London på 70-talet
Artikkelside

tidspunkt

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. (fastsett) tid (1, 3), klokkeslett, dato eller liknande
    Døme
    • traktaten tek til å gjelde på eit bestemt tidspunkt
  2. Døme
    • det var eit velvalt tidspunkt for å opne butikk
Artikkelside

tidspreg

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

preg av ei bestemt tid (1, 4);
Døme
  • skildringa har ekte tidspreg;
  • hus med tidspreg
Artikkelside

tidsdeling

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

  1. (inn)deling av tida
  2. det at fleire personar deler på å noko, til dømes ei leilegheit, ved at dei har bruksrett i eit bestemt tidsrom
  3. i IT: det at fleire brukarar eller program kan bruke den same datamaskinen samstundes
Artikkelside

tidsbunden

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som er avgrensa i tid
    Døme
    • ein tidsbunden framstøyt
  2. som er bunden til ei bestemt tid (1, 4);
    sterkt tidsprega
    Døme
    • tankegangen i boka er tidsbunden
Artikkelside

mild

adjektiv

Opphav

norrønt mildr

Tyding og bruk

  1. som ikkje er skarp eller sterk i smak, lukt eller oppleving;
    behageleg;
    Døme
    • suppa er mild og rund i smaken;
    • ei såpe med mild lukt;
    • eit mildt vaskemiddel;
    • eit mildt lys
  2. med moderat kraft eller intensitet;
    Døme
    • symptoma var milde;
    • tablettane gjev berre milde biverknader
    • brukt som adverb
      • dette var overraskande, for å seie det mildt;
      • du ser mildt sagt trøytt ut
  3. godlynt, venleg, varsam
    Døme
    • vere mild i blikket;
    • han snakka med mild stemme
  4. skånsam, overberande, ikkje streng
    Døme
    • ein mild dom;
    • ho styrte med mild, men bestemt hand
  5. om vêr, klima: som ikkje er kaldt, men heller ikkje særleg varmt
    Døme
    • i morgon blir det mildare vêr;
    • ein mild vind
  6. brukt i utrop
    Døme
    • du milde himmel!
    • milde moses!
    • milde måne!
  7. gjevmild, rundhanda, raus (2, 1)
    Døme
    • donasjon frå ei mild stifting

Faste uttrykk

  • milde gåver
    rause gåver (til velgjerdsføremål)
    • vere avhengig av milde gåver frå private
Artikkelside