Avansert søk

Nynorskordboka 8 oppslagsord

verb

kløyvd infinitiv: vraka

av lågtysk wraken eller av vrak (

forkaste som ueigna;
forsmå (1), vise bort;
kaste (2, 4)
Døme
- vrake eit framlegg;
- jenta vraka guten
om vrakar: granske varekvalitet og skilje ut det som ikkje held mål
Døme
- vrake fisk;
- vrake tømmer
gjere til vrak;
øydeleggje
Døme
- han sovna ved rattet og vraka bilen

velje og vrake
ta det ein helst vil ha
det er berre å velje og vrake frå menyen;
du kan velje og vrake frå eit utval italienske vinar

substantiv inkjekjønn

samanheng med norrønt rek ‘drivgods’; jamfør reke (

det å drive ikring;
farting, renn (1)
Døme
- eit rek av turistar som vil sjå stavkyrkja
spak vind;
bør (3, 1);
bølgjedrag
Døme
- eit rek på fjorden
ting som driv ikring i vatnet;
vraka ting;
skrap

på rek
1. om båt eller liknande: som er komen laus og byrja å drive
  båten kom på rek;
  tømmer som ligg på rek i sjøen
2. som driv ikring utan mål og meining
  fare på rek;
  hunden gjekk på rek nede i byen;
  ungdomar som er på rek
3. som er i ferd med å endre meining eller har byrja å tvile på vedtekne sanningar;
  på glid
  dei mista trua og var komne på rek

verb

norrønt falla

kome eller vere i rørsle nedetter
Døme
- lauvet fell;
- tårene fall;
- la ankeret falle;
- håret fell av
dette over ende;
velte (3, 2)
Døme
- falle over ende;
- falle på kne;
- falle og slå seg;
- falle i knas
bli oppheva;
bli oppgjeven
Døme
- ordninga fell bort;
- la gamle prinsipp falle bort
bli erobra, overvunnen, styrta eller vraka;
li nederlag
Døme
- byen fall;
- regjeringa fall;
- framlegget fall mot fire stemmer
døy (1)
Døme
- falle i krigen
gå ned;
minke (1)
Døme
- temperaturen fell;
- prisane har falle det siste året;
- fallande kurve
treffe;
kome
Døme
- vinden fell sørleg;
- saka fell inn under § 5;
- 17. mai fell på ein måndag;
- ansvaret fell på meg;
- falle i klørne på nokon;
- falle i unåde;
- falle i tankar;
- falle i auga;
- natta fell på;
- det fall ro over han;
- det fall mange lovord om jubilanten;
- dommen fell neste veke
forme seg;
passe (5, 1)
Døme
- skaftet fell godt i handa;
- kjolen fell fint;
- falle i smak
verke, vere eller bli
Døme
- arbeidet fell lett for henne;
- det fell naturleg å ta opp saka no;
- tida fall lang

fallande måne
måne i ne
falle av
bli liggjande etter;
dabbe av, til dømes i eit løp
falle for
bli svært interessert i;
forelske seg i
falle frå
1. døy
2. forlate, svikte;
  slutte
falle gjennom
ikkje kunne hevde seg;
mislykkast
falle i fisk
mislykkast
falle i god jord
bli godt motteken, verke godt
falle i synd
gjere noko umoralsk;
synde
falle mellom to stolar
passe til verken det eine eller det andre
falle nokon i ryggen
gå til åtak på nokon bakfrå;
svike
falle nokon inn
kome nokon i tankane
falle på steingrunn
vere utan verknad;
ikkje finne grobotn
bodskapen fall på steingrunn
falle til jorda
bli utan verknad;
mislykkast
falle ut
forsvinne
eit ord har falle ut av teksten;
tanna fall ut
som det fell seg
etter som det høver eller treffer seg
stå og falle med
vere heilt avhengig av