Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
12 treff

Nynorskordboka 12 oppslagsord

uskodd

adjektiv

Tyding og bruk

  1. som ikkje er sett sko (1 på
    Døme
    • køyre med uskodd hest
  2. som ikkje har rett dekk (2) for føret
    Døme
    • ein uskodd lastebil
Artikkelside

skrense

skrensa

verb

Opphav

av norrønt skriðna ‘gli’

Tyding og bruk

gli sidelengs
Døme
  • bilen skrensa på det glatte føret
  • brukt som adjektiv:
    • ein skrensande bil

Faste uttrykk

  • skrense bort i/borti
    støyte så vidt mot (noko)
    • dei skrensa bort i kvarandre;
    • plutseleg skrensar han borti meg
Artikkelside

slenge 1

slenga

verb

Opphav

norrønt slyngja og slyngva, same opphav som slyngje (2; truleg innverknad frå slengje

Tyding og bruk

  1. henge og svinge att og fram;
    røre seg hit og dit;
    henge laust;
    Døme
    • glaset stod og slong i vinden
  2. Døme
    • slenge hit og dit på det glatte føret
  3. Døme
    • han slong innom av og til
  4. dukke opp;
    finnast
    Døme
    • det kunne slenge ein turist no og da

Faste uttrykk

  • gå og slenge
    drive ikring gjerandslaus;
    ikkje ha noko å gjere
    • eg er lei av å gå og slenge og ynskjer meg ein jobb
  • henge og slenge
    dingle laust
    • jakka var så stor at ho berre hang og slong på han
  • liggje og slenge
    liggje uryddig og spreidd
    • papira låg og slong
Artikkelside

ulykke, ulukke

substantiv hokjønn

Opphav

norrønt úlykka; av lågtysk ungelucke

Tyding og bruk

  1. hending som valdar stor skade og som ikkje er tilsikta;
    alvorleg uhell
    Døme
    • bli utsett for ei ulykke;
    • døy i ei ulykke;
    • ulykka hende da bilen skulle køyre forbi;
    • det glatte føret gjev fare for ulykker
  2. skadeleg forhold;
    ulykkeleg omstende eller lagnad
    Døme
    • føre ulykke over nokon;
    • det er ei ulykke å vekse opp i slummen;
    • det er inga ulykke om vi må vente litt;
    • ulykka er at middelet ikkje finst

Faste uttrykk

  • ei ulykke kjem sjeldan aleine
    når noko går gale, kan ein rekne med at endå meir går gale
  • gjere ei ulykke på
    gjere alvorleg skade på
    • pass dykk, elles gjer eg ei ulykke på dykk!
  • kome i ulykka
    bli uynskt gravid
  • til all ulykke
    ulykkelegvis
    • til all ulykke låg det grus på bakken slik at eg sklei og velta med sykkelen
Artikkelside

såpeglatt

adjektiv

Tyding og bruk

  1. særs glatt (2)
    Døme
    • asfalten var såpeglatt i regnvêret;
    • fleire skadde seg på det såpeglatte føret
  2. i overført tyding: profesjonell, men upersonleg;
    jamfør glatt (5)
    Døme
    • såpeglatt popmusikk;
    • ein såpeglatt utsjånad
Artikkelside

sparke

sparka

verb

Opphav

norrønt sparka; samanheng med spenne (4

Tyding og bruk

  1. støyte til med foten;
    Døme
    • dei sparkar fotball i friminutta;
    • ho sparka ballen i mål;
    • sparke nokon på leggen;
    • hesten sparka bak;
    • sparke etter nokon;
    • sparke til ein ball
  2. Døme
    • sparke på det glatte føret
  3. gje sparken
    Døme
    • sjefen sparka han på dagen

Faste uttrykk

  • gå den vegen høna sparkar
    gå dårleg, gå til atters
  • sparke bein under
    prøve å øydeleggje ein sjanse
  • sparke frå
    skyve (kraftig) frå med foten
  • sparke frå seg
    gjere motstand
    • så lenge eg kan sparke frå meg, vert det liv på øya
  • sparke imot
    setje seg til motverje
Artikkelside

skli, sklide

sklida

verb

Opphav

same opphav som skri

Tyding og bruk

Døme
  • bilen sklei på det glatte føret

Faste uttrykk

  • skli ut
    miste kontrollen over noko
Artikkelside

forskreve

forskreva

verb
kløyvd infinitiv: forskreva

Opphav

av for- (2 og skrev

Faste uttrykk

  • forskreve seg
    1. skreve så ein forstrekkjer seg
      • forskreve seg på det glatte føret
    2. i overført tyding: prøve å nå over eller ta på seg meir enn ein greier
      • forskreve seg på jobben
Artikkelside

forskreve seg

Tyding og bruk

Sjå: forskreve
  1. skreve så ein forstrekkjer seg
    Døme
    • forskreve seg på det glatte føret
  2. i overført tyding: prøve å nå over eller ta på seg meir enn ein greier
    Døme
    • forskreve seg på jobben
Artikkelside

lusefart

substantiv hankjønn eller hokjønn

Tyding og bruk

svært sakte fart
Døme
  • dei køyrde i lusefart på det glatte føret
Artikkelside