Avansert søk

14 treff

Bokmålsordboka 6 oppslagsord

velde 1

substantiv hankjønn

Opphav

samme opphav som velde (2

Betydning og bruk

overveldende kraft, rikdom eller makt
Eksempel
  • oppsøke naturens velde

Faste uttrykk

  • i all sin velde
    i all sin storhet

velde 2

substantiv intetkjønn

Opphav

norrønt veldi; av vold

Betydning og bruk

  1. overordentlig makt;
    herskerstilling, herredømme
    Eksempel
    • kongens makt og velde
  2. måte noe styres på;
    Eksempel
    • etablere et byråkratisk velde

veldig

adjektiv

Opphav

fra lavtysk, jamfør norrønt vǫldugr ‘mektig, gjev’; beslektet med velde (2

Betydning og bruk

  1. svært stor;
    mektig, sterk (1)
    Eksempel
    • en veldig påkjenning;
    • dyret hadde en veldig kraft;
    • flammene spredte seg med en veldig fart;
    • det har jeg veldig lyst til;
    • den veldige kroppen hans tumlet ned i gjørma
  2. brukt som adverb: i høy grad;
    Eksempel
    • maten var veldig god;
    • det var veldig snilt sagt;
    • fjellene er veldig høye;
    • det var veldig lang tid;
    • dette forstår jeg veldig lite av;
    • jeg har veldig mye å snakke med deg om

i all sin velde

Betydning og bruk

i all sin storhet;
Se: velde

prestevelde

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

det at en prestestand (2) har makt til å styre;

rådvelde

substantiv intetkjønn

Opphav

jamfør velde (2

Betydning og bruk

rett til å disponere;
Eksempel
  • de har stilt en kontorplass til rådvelde for ham;
  • utstyret står til rådvelde dersom det blir nødvendig

Nynorskordboka 8 oppslagsord

velde 1

substantiv inkjekjønn eller hankjønn

Opphav

same opphav som velde (2

Tyding og bruk

overveldande kraft, rikdom eller makt
Døme
  • naturen har kraft og velde

Faste uttrykk

  • i all sin velde
    i all sin stordom

velde 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt veldi; av vald (2

Tyding og bruk

  1. storveges makt;
    herskarstilling, herredøme
    Døme
    • kongens velde
  2. måte noko blir styrt på;
    Døme
    • eit byråkratisk velde

prestevelde

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

det at ein prestestand (2) har makt til å styre;

veldig

adjektiv

Opphav

frå lågtysk, jamfør norrønt vǫldugr ‘mektig, gjæv’; samanheng med velde (2

Tyding og bruk

  1. særs stor;
    Døme
    • ordne opp med veldig hand;
    • ei veldig påkjenning;
    • kome med ein veldig fart;
    • det har eg veldig lyst til
  2. brukt som adverb: i høg grad;
    Døme
    • veldig godt sagt;
    • huset er veldig stygt;
    • reisa var veldig lang;
    • du er veldig høg;
    • eg forstår veldig lite av deg;
    • no har eg veldig mykje på hjartet

rådvelde

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør velde (2

Tyding og bruk

rett til å disponere;
Døme
  • dei har rådvelde over store eigedomar;
  • dei har stilt ein stor sum til rådvelde;
  • eg står til rådvelde dersom du har bruk for meg

i all sin velde

Tyding og bruk

i all sin stordom;
Sjå: velde

kalifat

substantiv inkjekjønn

Opphav

jamfør kalif

Tyding og bruk

velde eller rike for ein kalif

guddom

substantiv hankjønn

Opphav

av gud og -dom

Tyding og bruk

  1. gud eller gudinne
    Døme
    • ein allvitande guddom;
    • bli eitt med guddomen;
    • tru på guddomar som overstyrande makter
  2. det å vere gud;
    det som gjeld Gud og Guds vesen;
    guddomeleg natur
    Døme
    • guddoms kraft;
    • med guddoms velde;
    • Jesu guddom