Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
57 treff

Bokmålsordboka 29 oppslagsord

ussel

adjektiv

Opphav

samme opprinnelse som usæl

Betydning og bruk

  1. Eksempel
    • handle usselt
  2. Eksempel
    • usle kår;
    • slite for en ussel lønn
  3. helsesvak, skral
    Eksempel
    • kjenne seg ussel
Artikkelside

vesal

adjektiv

Opphav

norrønt vesall, samme opprinnelse som sæl

Betydning og bruk

  1. sped, liten, svak;
    skrøpelig
    Eksempel
    • veik og vesal;
    • være vesal i fingrene
  2. dårlig, ussel, elendig
    Eksempel
    • et vesalt verk
Artikkelside

stakkarslig

adjektiv

Betydning og bruk

  1. Eksempel
    • se stakkarslig ut
    • brukt som adverb:
      • gå stakkarslig kledd
  2. smålig (1), foraktelig
    Eksempel
    • en stakkarslig oppførsel
    • brukt som adverb:
      • det var stakkarslig sagt
Artikkelside

fattig

adjektiv

Opphav

norrønt fátǿkr, opprinnelig ‘som har lite av’

Betydning og bruk

  1. som har lite til livsopphold;
    som har eller er preget av trang økonomi;
    Eksempel
    • fattige land;
    • fattige mennesker som tigger på gata
    • brukt som substantiv:
      • de fattiges kår
  2. Eksempel
    • en fattig trøst;
    • jeg skal hjelpe deg etter fattig evne;
    • han manglet to fattige poeng på å vinne
  3. med lite innhold;
    Eksempel
    • fattig jord
  4. preget av savn;
    Eksempel
    • et fattig liv;
    • kjenne seg fattig
Artikkelside

kummerlig

adjektiv

Betydning og bruk

Eksempel
  • leve under kummerlige forhold;
  • ha det kummerlig
Artikkelside

sjaber

adjektiv

Opphav

fra nederlandsk; beslektet med shabby

Betydning og bruk

ved dårlig helse;
lite opplagt;
ussel, dårlig, skral
Eksempel
  • være sjaber etter en rangel;
  • buksa var sjaber og blankslitt;
  • huset var i sjaber forfatning
Artikkelside

tufs 3

adjektiv

Betydning og bruk

i dårlig form;
ufrisk, skrøpelig, ussel
Eksempel
  • kjenne seg tufs;
  • se tufs ut
Artikkelside

skitt 2

adjektiv

Betydning og bruk

dårlig, elendig;
ussel
Eksempel
  • denne dagen har vært skitt
  • brukt som adverb:
    • det gikk skitt med eksamen

Faste uttrykk

  • skitt fiske
    brukt for å ønske noen lykke til (fordi en fra gammelt av trodde at ønske om godt fiske ville ødelegge fiskelykken)
  • være skitt
    være synd, være trist
    • det var skitt at vi ikke fikk billetter til konserten
Artikkelside

trelle, træle

verb

Betydning og bruk

  1. arbeide som trell (1, 1)
    Eksempel
    • trelle under en hard herre
  2. slite og streve
    Eksempel
    • trelle for en ussel lønn
Artikkelside

styggeting

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

lei, fæl eller ussel gjenstand, person eller hending
Artikkelside

Nynorskordboka 28 oppslagsord

ussel

adjektiv

Opphav

same opphav som usæl

Tyding og bruk

  1. Døme
    • det var usselt gjort
  2. Døme
    • usle kår;
    • ussel løn;
    • gjere det for ein ussel tikroning;
    • ein ussel farkost
  3. Døme
    • kjenne seg ussel i kroppen
Artikkelside

sjaber

adjektiv

Opphav

frå nederlandsk; samanheng med shabby

Tyding og bruk

ved dårleg helse;
lite opplagd;
dårleg, skral, ussel
Døme
  • kjenne seg sjaber etter ein rangel
Artikkelside

usæl

adjektiv

Opphav

norrønt úsæll; same opphav som ussel og samanheng med vesal

Tyding og bruk

  1. Døme
    • usæl mat;
    • usælt vêr;
    • usæle tilstandar;
    • det såg så usælt ut;
    • ei usæl tidend;
    • få ein usæl død – ein brå død, ein udød
  2. Døme
    • den usæle hendinga, ferda, dagen
  3. Døme
    • bli usæl av noko;
    • usæl kjærleik
  4. Døme
    • usæle meg!
    • usæl den som … – m a i eldre bibelmål
Artikkelside

tufs 3

adjektiv

Tyding og bruk

i ulag;
Døme
  • eg er litt tufs i dag;
  • kjenne seg tufs;
  • sjå tufs ut
Artikkelside

skit 2, skitt 2

adjektiv

Opphav

av skit (1

Tyding og bruk

dårleg, elendig;
ussel
Døme
  • ei skit løysing på problemet
  • brukt som adverb:
    • det gjekk skit med han

Faste uttrykk

  • skit fiske
    brukt for å ynskje nokon lykke til (fordi ein trudde at eit ynske om godt fiske ville øydeleggje fiskelykka)
  • vere skit
    vere synd, vere trist
    • det var skit at du ikkje fekk jobben
Artikkelside

stakkarsleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. Døme
    • sjå stakkarsleg ut;
    • ein stakkarsleg, ynkeleg gutunge
    • brukt som adverb:
      • gå stakkarsleg kledd
  2. småleg, forakteleg
    Døme
    • ein slibrig og stakkarsleg dritsekk
  3. brukt som adverb:
    • det var stakkarsleg gjort
Artikkelside

hund

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt hundr

Tyding og bruk

  1. husdyr (som finst i ulik storleik, farge, skapnad og åtferd) som blir halde som kjæledyr eller bruksdyr, som er lett å dressere og som ein kan bruke til jakt eller andre oppgåver;
    Canis familiaris
    Døme
    • gå tur med hunden;
    • høyre hundane gøy;
    • folk som held hund;
    • gjere eit søk med hund
  2. rå eller ussel person, òg brukt som skjellsord
    Døme
    • din feige hund!
  3. brukt som kraftuttrykk: pokker, fanden (1
    Døme
    • kva hunden er dette for noko!
    • fy hunden for ein dag det vart!
  4. brukt i namn på stjernebilete som kan minne om ein hund (1)
    Døme
    • Den store hunden;
    • Den vesle hunden

Faste uttrykk

  • der ligg hunden gravlagd
    dette er den den verkelege årsaka;
    slik heng det saman
  • ein hund etter
    svært lysten på;
    vill etter
    • ein hund etter ros;
    • ho var ein hund etter å lese
  • ein vittig hund
    ein vittig, morosam person
  • galne hundar får rive skinn
    den som er uvyrden, får svi for det
  • gå i hundane
    gå til grunne
  • ikkje skode hunden på håra
    ikkje døme nokon etter det ytre
  • raude hundar
    barnesjukdom med raudt utslett;
    Rubella
  • som ein hund
    brukt for å forsterke noko negativt: veldig, svært, særs
    • fryse som ein hund;
    • vere lydig som ein hund
  • som hund og katt
    i stadig fiendskap
    • dei levde som hund og katt
Artikkelside

vesal

adjektiv

Opphav

norrønt vesall; same opphav som sæl

Tyding og bruk

  1. liten, tynn, veik;
    kraftlaus, skrøpeleg
    Døme
    • vere veik og vesal;
    • vere vesal i fingrane;
    • kjenne seg vesal av frost
  2. dårleg, ussel, ring
    Døme
    • eit vesalt verk
Artikkelside

ynkeleg

adjektiv

Tyding og bruk

  1. klagande, jamrande
    Døme
    • dei ropte med ynkeleg mål
  2. stakkarsleg, ussel, elendig
    Døme
    • ein fillete, ynkeleg tiggar;
    • eit ynkeleg resultat
    • brukt som adverb:
      • han var så ynkeleg liten;
      • det gjekk ynkeleg seint
Artikkelside

tarveleg

adjektiv

Opphav

norrønt þarfligr ‘naudsynt’; av tarv

Tyding og bruk

  1. enkel, billig, fattigsleg
    Døme
    • ein tarveleg barndom;
    • eit tarveleg rom;
    • den tarvelege kvardagen
    • brukt som adverb:
      • gå tarveleg kledd
  2. ussel, sjofel
    Døme
    • tarveleg oppførsel
    • brukt som adverb:
      • det var tarveleg gjort
Artikkelside