Gå til hovedinnhold
Tilgjengelighet
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Enkelt søk
Om avansert søk
2526 treff

Bokmålsordboka 0 oppslagsord

Nynorskordboka 2526 oppslagsord

særleg

adjektiv

Opphav

norrønt sérligr

Tyding og bruk

som er utanom det vanlege;
Døme
  • i særlege høve;
  • ha ein særleg skyldnad til å gjere noko
  • brukt som adverb:
    • skaden var ikkje særleg stor;
    • det blæs mykje på Vestlandet, særleg kring Stad
Artikkelside

så der

Tyding og bruk

ikkje særleg bra;
Sjå: så
Døme
  • eksamen gjekk så der
Artikkelside

så 5, so 3

adverb

Opphav

norrønt svá

Tyding og bruk

  1. brukt om hending eller handling som skjer like etter eller på eit (litt) seinare tidspunkt;
    Døme
    • først stod dei opp, så åt dei frukost;
    • han tok på seg jakke, så skjerf, så hue og vottar;
    • først Berlin, så til Paris;
    • da han kom inn, så ringde telefonen;
    • så ein dag dukka dei opp;
    • så var det det eine, så var det det andre
  2. som ei følgje eller konsekvens av det som kjem før;
    Døme
    • han drog, så var det berre ho igjen;
    • hadde eg pengar, så skulle eg kjøpe ein ny båt;
    • kom hit, så skal du sjå;
    • viss du kjem, så skal eg lage rommet klart til deg;
    • når du ikkje vil, så må du;
    • så er den saka avgjord
  3. i grad eller omfang som blir nemnd eller som går fram av samanhengen
    Døme
    • kjolen er så stor at ho druknar i han;
    • dobbelt så stor som dei andre;
    • så fager og ung han er;
    • nei, så hyggjeleg å sjå dykk;
    • det er ikkje så sikkert;
    • dobbelt så stor;
    • vi treffest ikkje så ofte;
    • han er så redd;
    • ikkje så verst;
    • det er ikkje så nøye;
    • ha det så godt;
    • så lenge du vart
  4. i større grad enn venta
    Døme
    • så dum du er;
    • au, det svir så!
    • kvar har du vore så lenge?
  5. på den eller den måten;
    Døme
    • så skal du gjere;
    • vegen er ikkje så at ein kan køyre;
    • dei seier så;
    • det er ikkje så at vi kan tvinge fram eit møte no
  6. i tillegg;
    Døme
    • grønsaker er godt, og så er det sunt;
    • han er den høgaste i klassa, men så er han jo eldst
  7. som refererer til noko tidlegare;
    dette, slik
    Døme
    • var det så du sa?
    • dei seier så;
    • i så fall;
    • i så tilfelle
  8. brukt i utrop for understreke det som kjem etter
    Døme
    • så, du visste ikkje det?
    • så, det er her de sit?
  9. brukt i utrop for å slå fast at noko er ferdig, avslutta eller liknande;
    Døme
    • så, da var vi ferdige for i dag

Faste uttrykk

  • om så er
    viss det no er slik (som nett nemnd)
    • eg kan gjerne arbeide heile natta, om så er
  • så der
    ikkje særleg bra;
    så som så
    • eksamen gjekk så der
  • så lenge
    • inntil vidare;
      førebels
      • eg går ut og ventar så lenge
    • brukt som avskilshelsing når ein snart skal møtast att
      • ha det bra så lenge!
  • så som så
    ikkje særleg bra
    • eksamen gjekk så som så
  • så visst
    utan tvil;
    visseleg
    • han er så visst ingen svindlar;
    • så visst eg vil ta ein kaffi
  • så, så
    brukt for å roe ned eller trøyste
    • så, så, det ordnar seg snart
Artikkelside

æreskultur

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

kultur (1) der det er særleg viktig å verne og forsvare æra og omdømet til familien, og der tap av ære kan få store konsekvensar
Døme
  • stå opp mot æreskultur og negativ sosial kontroll
Artikkelside

æreskompani

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

(oppstilt) kompani (2) til ære for nokon, særleg prominente gjester;
Døme
  • danne æreskompani for dronninga
Artikkelside

-æring 2

substantiv hankjønn

Opphav

av år (3

Tyding og bruk

suffiks i ord for dyr, særleg hestar, som er så mange år gamle som førsteleddet fortel om;
i ord som toæring og treæring
Artikkelside

ærespris

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

pris utdelt som særleg ærefull påskjøning for framifrå prestasjonar i vitskap, kunst, idrett eller liknande;
Døme
  • få ein ærespris av kommunen
Artikkelside

æresløn, æreslønn

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

løn gjeven til ein person som påskjøning for ein særleg innsats innan kunst og kultur
Døme
  • forfattaren har fått Statens æresløn dei siste åra
Artikkelside

æresgarde

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

(oppstilt) garde (1, 1) som er til stades for å ære nokon, særleg prominente gjester
Døme
  • den belgiske kongen vart teken imot av ein æresgarde
Artikkelside

zenbuddhisme

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

retning innanfor japansk buddisme med særleg vekt på meditasjon;
Artikkelside