Avansert søk

34 treff

Bokmålsordboka 17 oppslagsord

vasskall

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør kall (1

Betydning og bruk

  1. larve av mygg eller andre små insekter i ferskvann;

tunkall

substantiv hankjønn

Opphav

av tun og kall (1

Betydning og bruk

overnaturlig vesen som bor på og verner gården;

tuftekall

substantiv hankjønn

Opphav

av kall (1

Betydning og bruk

  1. i folketro: gjenganger som verner en gård;
  2. i folketro: underjordisk vesen;

tannløs, tannlaus

adjektiv

Betydning og bruk

  1. som mangler tenner
    Eksempel
    • en tannløs kall;
    • babyen hadde et tannløst smil
  2. i overført betydning: som er uten brodd;
    Eksempel
    • et tannløst innlegg i debatten;
    • angrepet var fullstendig tannløst

kar 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt karl; jamfør kall (1

Betydning og bruk

  1. mann eller eldre unggut;
    Eksempel
    • en røslig kar;
    • en liten kar;
    • han er en grei kar;
    • karer og kvinnfolk
  2. rik, velstående mann;
  3. handlekraftig, sterk og dyktig mann
    Eksempel
    • det var noe til kar;
    • det er jammen litt av en kar hun har fått

Faste uttrykk

  • det koster å være kar
    det er dyrt å flotte seg
  • full kar
    godt skikket mann
    • han er snart full kar igjen etter å ha vært syk
  • være kar for/om/til
    være i stand til;
    greie, makte
    • han kjempet det han var kar for;
    • han tok i alt han var kar om;
    • han ropte det han var kar til

sognekall, soknekall

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

  1. sogneprests embete;
  2. en eller flere menigheter som betjenes av en sogneprest

signekall

substantiv hankjønn

Betydning og bruk

om eldre forhold: mann som kan signe (2);
jamfør kall (1, 3)

kunstnerkall

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

indre trang til å bli kunstner;

kallsbok

substantiv hankjønn eller hunkjønn

Opphav

av kall (2

Betydning og bruk

bok der presten fører inn opplysninger om embetet

kallsyrke

substantiv intetkjønn

Betydning og bruk

yrke som blir sett på som et kall (2, 2)

Nynorskordboka 17 oppslagsord

vindtørr, vindturr

adjektiv

Tyding og bruk

  1. Døme
    • ei vindtørr furu
  2. Døme
    • ein vindtørr gammal kall

tannlaus

adjektiv

Opphav

norrønt tannlauss

Tyding og bruk

  1. som vantar tenner
    Døme
    • ein tannlaus kall;
    • babyen trekte munnen ut i eit tannlaust smil
  2. i overført tyding: som er utan brodd;
    Døme
    • ei tannlaus tale;
    • angrepsspelet var tannlaust

kar 1

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt karl; jamfør kall (1

Tyding og bruk

  1. mann eller eldre unggut;
    Døme
    • ein vaksen kar;
    • ein liten kar;
    • spørje ein eldre kar;
    • karar og kvinnfolk
  2. rik, velståande mann;
  3. handlekraftig, sterk og dyktig mann
    Døme
    • dei syntest han var litt av ein kar

Faste uttrykk

  • det kostar å vere kar
    det er dyrt å flotte seg
  • full kar
    fullfør mann
    • vere med for full kar;
    • han var frisk igjen og full kar
  • vere kar for/om/til
    vere i stand til;
    greie, makte
    • han prøvde det han var kar for;
    • dei padla alt dei var kar om;
    • han viste at han var kar til å stå i mot

soknekall

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

  1. embete til ein sokneprest;
  2. ein eller fleire kyrkjelydar som ein sokneprest gjer teneste for

signekall

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

om eldre forhold: mann som kan signe (2);
jamfør kall (1, 3)

åkall

substantiv hankjønn

Opphav

av å (2 og kall (1

Tyding og bruk

misjonærkall

substantiv inkjekjønn

Tyding og bruk

Døme
  • få misjonærkall

haugkall

substantiv hankjønn

Opphav

av haug

Tyding og bruk

kall (1, 4) som tilhøyrer dei underjordiske;

kvernkall

substantiv hankjønn

Opphav

jamfør kall (1

Tyding og bruk

  1. vasshjul med skovler som driv øvste kvernsteinen
  2. lite vasshjul brukt som leiketøy i bekk

kall 2

substantiv inkjekjønn

Opphav

norrønt kall ‘kalling’

Tyding og bruk

  1. Døme
    • Guds kall
  2. indre tildriv;
    Døme
    • kjenne eit kall til å bli lærar
  3. (distrikt for eit) embete for ein prest
    Døme
    • få eit kall