Gå til hovudinnhald
Tilgjenge
ordbøkene.no, Bokmålsordboka og Nynorskordboka

Avansert søk

Vanleg søk
Søkjehjelp
15 treff

Nynorskordboka 15 oppslagsord

venleik

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vænleiki, -leikr

Tyding og bruk

det å vere ven (2;
Døme
  • våren i all sin venleik;
  • venleiken i naturen
Artikkelside

ven 1, venn

substantiv hankjønn

Opphav

norrønt vinr; samanheng med latin venus ‘venleik’

Tyding og bruk

  1. person ein har eit nært forhold til, og som ein har mykje omgang med;
    særs god kjenning, kamerat (1)
    Døme
    • ein god ven;
    • ha mange vener;
    • skal vi vere vener?
    • møte slekt og vener;
    • hei på deg, gode ven!
    • ho er ein nær ven av familien;
    • eg trur ikkje vi skal vere vener meir
    • brukt som kjæleord:
      • godt å sjå deg, venen min!
      • kjære venen min;
      • gjekk det bra, litle ven?
  2. person eller dyr som har eit forsonleg eller godmodig forhold til nokon eller noko
    Døme
    • skilje mellom ven og fiende;
    • bli vener att etter usemja;
    • vi treng dragkraft frå våre vener i pressa;
    • hund og katt kan vere gode vener;
    • ikkje skyt, vi kjem som vener
  3. Døme
    • få seg ein ny ven
  4. medlem i visse kristne trussamfunn
    Døme
    • Smiths vener
  5. person som har ei særleg interesse eller glede av noko
    Døme
    • vere ven med naturen;
    • ein sann ven av gode historier
  6. Døme
    • starte kronerulling blant vener av museet;
    • ein mangeårig ven av klubben
  7. person som har positiv omgang med noko
    Døme
    • vi var ikkje heilt ven med ballen i dag;
    • eg har aldri vore ven med kroppen min
  8. brukt i ubunden form fleirtal om enkelperson
    Døme
    • ho har eg vore vener med lenge;
    • han prøvde å bli vener med den nye sjefen

Faste uttrykk

  • vår ven
    brukt spøkefullt om person, dyr eller fenomen som alle kjenner (og har kjær)
    • maten hadde ikkje vorte like god utan vår ven grisen
Artikkelside

glamour

substantiv hankjønn

Uttale

glamoˊr eller  glæmˊmer

Opphav

frå engelsk; opphavleg skotsk omdanning av grammar ‘grammatikk’, fordi lærdom vart forbunde med magi

Tyding og bruk

strålande (men ofte tom og utvendig) venleik og sjarm;
ytre glans
Artikkelside

gudinne

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

kvinneleg gud
Døme
  • Venus var gudinna for venleik og kjærleik;
  • syngje som ei gudinne
Artikkelside

gratie

substantiv hokjønn

Uttale

graˊtsie

Opphav

av latin gratia; jamfør gratulere

Tyding og bruk

  1. Døme
    • føre seg med gratie
  2. i romersk mytologi: kvar av tre gudinner for venleik, ynde og glede
    Døme
    • dei tre gratiene
Artikkelside

estetikar

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

  1. person som legg vekt på estetikk eller som er meir oppteken av venleik enn funksjon;
    jamfør estet
  2. person som har estetikk som fag;
    person som arbeider med eller er utdanna innanfor teori, forståing eller kritikk av kunst
Artikkelside

fagerleik

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

Artikkelside

fagerdom

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

Artikkelside

vakkerdom

substantiv hankjønn

Tyding og bruk

det å vere vakker, venleik
Artikkelside

vedunderverd

substantiv hokjønn

Tyding og bruk

Døme
  • ei vedunderverd av venleik
Artikkelside